Giáo Dục

Cảm nhận và Phân tích hai khổ đầu bài thơ Sang thu 2 văn mẫu lớp 9 hay nhất

Với 7 bài phân tích 2 khổ đầu bài sang thu của Hữu Thỉnh, kèm theo 2 dàn ý cụ thể, giúp các em học trò lớp 9 có thêm nhiều vốn từ để viết bài văn phân tách khổ 1, 2 bài thơ Sang thu thật hay.

Văn mẫu lớp 9: Phân tích hai khổ đầu bài thơ Sang thu 2 Dàn ý & 7 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

Khổ 1 và 2 Sang thu, cho ta thấy cảnh sắc giao mùa lúc đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu thật đẹp, thật tinh tế. Vậy mời các em cùng theo dõi 7 bài phân tách 2 khổ thơ đầu Sang thu trong bài viết dưới đây của Mobitool để củng cố tri thức Ngữ văn 9.

Mộ ánh văn hay đó là phân tích 2 khổ thơ đầu bài viếng lăng bác hãy cùng tham khảo nhé các bạn !

Sơ đồ tư duy phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

Hướng dẫn Sơ đồ tư duy phân tích 2 khổ đầu bài sang thu đầy đủ chi tiết hãy cùng tham khảo nhé :

Sơ đồ tư duy phân tích 2 khổ đầu bài sang thu
Sơ đồ tư duy phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

Dàn ý Cảm nhận và Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu

Dưới đây là hướng dẫn dàn ý cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sang thu và phân tích 2 khổ thơ đầu bài sang thu :

Dàn ý Cảm nhận và Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu
Dàn ý Cảm nhận và Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu

Dàn ý phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

A. Mở bài

  • Giới thiệu tác giả Hữu Thỉnh và bài thơ Sang thu.
  • Xem xét: Học trò tự tuyển lựa cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào năng lực của bản thân mình.

B. Thân bài

a. Khổ thơ đầu

  • Bỗng: chợt giật thột, ko có sự sẵn sàng từ trước, cảm giác bàng hoàng, kinh ngạc.
  • Hương ổi: đặc thù của mùa thu, báo hiệu mùa thu đã về.
  • Phả: động từ chỉ hành động mạnh bạo.
  • Chùng chình: tính từ, tạo cảm giác chậm rì rì, đủng đỉnh.

Bức tranh mùa nhận được tác giả Hữu Thỉnh khắc họa qua hình ảnh, cách nhìn, cảm nhận và cả hưởng thụ: hương ổi, gió, sương,… đây là sự liên kết của nhiều cảm quan không giống nhau mang qua 4 câu thơ ngắn ngủi mà cũng đủ khiến cho độc giả tưởng tượng ra những đặc thù của mùa thu và bức tranh mùa thu nơi quê nhà yên bình như được xuất hiện rõ nét hơn, xinh tươi hơn.

Văn mẫu lớp 9: Phân tích hai khổ đầu bài thơ Sang thu 2 Dàn ý & 7 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất
Dàn ý phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

b. Khổ thơ thứ 2

  • Dòng sông: ko còn mang dòng chảy hấp tấp, lập cập nhưng giờ đây đi chậm lại để cảm nhận, hưởng thụ vẻ đẹp thanh bình của mùa thu.
  • Đàn chim: trong mùa thu tươi đẹp này, hình ảnh đàn chim nang nét đối lập với dòng sông. Nếu dòng sông đủng đỉnh, dềnh dang để cảm nhận thời tiết mát lạnh, dịu dàng thì đàn chim lại hấp tấp, lập cập đi tìm thức ăn và soạn sửa lại tổ ấm của mình để đón nhận mùa đông hà khắc sắp tới.
  • Đám mây: ko còn mang màu xanh tươi của mùa hè nóng bức, mây như phát triển thành dịu dàng hơn, hiền hòa hơn và uốn mình thành 1 đường cong mềm mại để chuyển dần sang mùa thu.
  • Động từ “vắt” trình bày sư tinh nghịch, dí dỏm của đám mây cùng lúc khiến cho đám mây như có hồn hơn, hình ảnh biến đổi như mềm mại hơn, thú vị hơn. Đám mây mới chỉ “nửa mình sang thu” vì vẫn còn quyến luyến mùa hè rộn ràng.

→ 4 câu thơ đã khắc họa những lay động tinh tế của cảnh vật từ mùa hè sang mùa thu. Mỗi cảnh vật lại có 1 đặc thù riêng mà tất cả đã khiến cho bức tranh mùa thu thêm thi vị hơn.

3. Kết bài

  • Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của 2 đoạn thơ cũng như bài thơ bài thơ cùng lúc nêu cảm tưởng về trị giá của tác phẩm.

Dàn ý cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sang thu

1. Mở bài:

  • Giới thiệu bài thơ: là 1 tác phẩm hay, lạ mắt, mới lạ về đề tài mùa thu.
  • Giới thiệu 2 khổ thơ đầu: Cảnh sắc giao mùa lúc đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu.

2. Thân bài:

a. Những biểu thị trước nhất của mùa thu

Những dấu hiệu vô hình trong tự nhiên:

  • Hương ổi: mùi hương bình dị, dân dã đặc thù của mùa thu miền Bắc lúc mùa ổi 9.
  • Động từ “phả”: sự lan tỏa, trộn lẫn: gợi tả về 1 ko gian hình như mang cả hương thơm của mùa thu, của sự trong sạch
  • Gió se: gió hơi lạnh, khô, là gió heo may của mùa thu, chẳng phải cơn gió nam của mùa xuân hay gió bắc mùa đông.
  • Sương: hiện tượng ngưng tụ hơi nước lúc thời tiết chuyển lạnh vào buổi tối và sáng sớm.
  • Động từ “dùng dằng”: vận động chậm chạp, thư thả, nhân hóa cho hình ảnh, sương như có tâm hồn.
cảm nhận của em về 2 khổ thơ đầu bài sang thu
Dàn ý cảm nhận của em về 2 khổ thơ đầu bài sang thu

Xúc cảm của tác giả:

  • Giật mình nhìn thấy mùa thu đang về qua từ “bỗng”
  • Câu hỏi tu từ “Dường như thu đã về”: sự ngỡ ngàng, khó tin, tâm hồn nhà thơ cũng như lay động cùng đất trời.

⇒ Tác giả thử dụng những hình tượng vô hình, chỉ cảm thu được qua khứu giác, cảm giác chứ ko trông thấy, ko cầm nắm được. Đây là 1 điểm đặc trưng so với việc dùng những hình ảnh không xa lạ để nói về mùa thu như hoa sữa, quả hồng, cốm non,… cho thấy sự tinh tế trong xúc cảm của tác giả.

b. Vẻ đẹp của tự nhiên trong thời điểm giao mùa

  • Hình ảnh đối lập: sông “dềnh dang” với chim “hấp tấp”. Dòng sông vào mùa thu khởi đầu chảy chậm chạp, đã qua rồi những cơn bão hè khiến sông cuộn trào. Chim thì lại hấp tấp bay về phương Nam tránh rét
  • Hình ảnh đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu: 1 hình ảnh liên tưởng sự níu kéo, quyến luyến của mùa hạ, gợi tả vẻ đẹp bầu trời đặc trưng. 1 sắc mây ko còn hot bỏng đầy nắng của mùa hè mà cũng chưa nhẹ nhõm thanh thoả của mùa thu.

⇒ Thiên nhiên giao mùa đẹp kì dị, lạ mắt

3. Kết bài:

  • Hai khổ thơ cho thấy: tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ, vẻ đẹp của phút chốc giao mùa.
  • Nghệ thuật: sử dụng hình ảnh, nhân hóa, liên tưởng.

Hướng dẫn bài cảm nhận và phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

“Sang thu” của Hữu Thỉnh là một trong những bài thơ hay nhất về mùa thu. Bài viết này mình xin chia sẻ dàn ý tâm trạng 2 khổ đầu bài sang thu , một bài văn mẫu siêu hay về tâm trạng của phân tích 2 khổ thơ đầu bài sang thu, có giá trị tham khảo cho các em học sinh.

Hướng dẫn bài cảm nhận và phân tích 2 khổ đầu bài sang thu
Hướng dẫn bài cảm nhận và phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 1

Với 1 đoạn thơ ngắn vẻn vẹn 2 khổ nhưng thi sĩ đã dựng lại 1 bức tranh nồng đượm hơi ấm cuộc đời, hơi ấm quê nhà. Những hình ảnh sang thu thân quen, giản dị nhưng tươi tỉnh, chân thật.

Nếu mùa xuân là mùa tụ hội của những bàn tay nghệ sĩ tài giỏi thì mùa thu bước vào trong thơ ca cũng thiên nhiên và gần gụi. Trước đây, Nguyễn Khuyến nổi danh với 3 bài thơ thu: “Thu điếu”, “Thu vịnh, Thu ẩm”, sau này Xuân Diệu có “Đây mùa thu đến”. Nhỏ nhẹ, khiêm nhượng, Hữu Thỉnh cũng góp vào cho mùa thu tổ quốc 1 góc quê hương sang thu:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về.

Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Đoạn thơ có cái hương vị ấm nồng của chớm thu ở 1 miền quê bé. Dấu hiệu trước nhất để tác giả nhìn thấy là hương vị ổi pha trong gió. Mùi hương quê nhà mộc mạc được gió đưa trong ko gian cứ lan tỏa, thoang thoảng bay. Cảm giác tự dưng tới với thi sĩ: “bỗng nhìn thấy”. 1 sự bất thần nhưng như đã đợi sẵn, đợi từ lâu rồi, để giờ đây có cơ hội là buông ra ngay. Trong số chúng ta kiên cố ko người nào chưa 1 lần nếm vị ổi: giòn ngọt, chua chua nơi đầu lưỡi. Cái dư vị của hương thơm ấy cứ quấn quýt vương lại trong ta lúc chợt đọc câu thơ của Hữu Thỉnh. Có hương ổi, và gió, và sương. Những hạt sương thu mềm mại, ươn ướt giăng màn qua ngõ. Mùa thu lại về. Mùa thu mang theo hương quê và mang theo sương mờ ướt lạnh. Hình như có thêm sương nên thu dễ nhìn thấy hơn. “Sương dùng dằng qua ngõ”, “dùng dằng” hay là đợi chờ gì đây? Cứ dần dần như thế, cứ nhẹ nhõm, mềm mại như thế, thu tới tự khi nào ko hay. “Dường như thu đã về” thi sĩ giật thột, hơi lúng túng. Tự bao giờ nhỉ? Thu về? Từ hương ổi hay từ gió, hay từ sương ? Hữu Thỉnh cũng hơi ngỡ ngàng trước thoáng đi tự dưng của mùa thu. Thu về, thu lại về trên quê hương, trên những tuyến đường bờ đê và trên cả những con sông, cánh chim trời.

phân tích 2 khổ thơ đầu bài sang thu
Phân tích 2 khổ thơ đầu bài sang thu

Cái bỡ ngỡ lúc đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho sự rung cảm mãnh liệt trước mùa thu:

“Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Con sông quê hương dâng nước chở mùa thu. Những cánh chim bay hấp tấp. Thật lạ thường mùa thu! Nơi thì “dùng dằng”, “dềnh dang”, nhưng nơi thì “hấp tấp”, lập cập… Nhưng tất cả đều với 1 cảm giác mới mẻ, xôn xao lúc mùa thu về. Không còn cái gay gắt của mùa hè hot nực, chỉ còn lại 1 bầu ko gian ẩm mốc và se lạnh. 1 thoáng rối lòng để rồi nhường lại cho thu. Mùa thu vừa chớm rất nhẹ, rất dịu, rất êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay áo mới. Hữu Thỉnh ko tả trời thu “xanh ngắt mấy tầng cao” như Nguyễn Khuyến nhưng chỉ điểm vào bức tranh thu 1 chút mây vương lại của mùa hè cách đây không lâu:

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Mây trời vắt nửa mình sang thu. Lối diễn tả của thi sĩ thật lạ mắt. Dường như trong đám mây ấy còn lại 1 vài làn nắng ấm mùa hè nên mới “vắt nửa mình” thu về khiến cho bao cảnh vật thay đổi và đám mây cũng khác biệt.

Với 1 đoạn thơ ngắn vẻn vẹn 2 khổ nhưng thi sĩ đã dựng lại 1 bức tranh nồng đượm hơi ấm cuộc đời, hơi ấm quê nhà. Những hình ảnh sang thu thân quen, giản dị nhưng tươi tỉnh, chân thật. Với những từ ngữ nhấp nháy: “dùng dằng”, “hấp tấp”, “dềnh dang”, và 1 giọng thơ vừa có thoáng ngỡ ngàng, vừa vui sướng. Hữu Thỉnh đã đưa ta về 1 miền quê dân dã nhưng ấm áp tình người.

“Sang thu” – 1 hình ảnh quê hương tự nó đã tôn thêm vẻ đẹp cho tổ quốc, cho quê nhà, cho đồng quê trong mùa thu chung của cả đất trời Việt Nam.

Cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sang thu hay nhất

Có nhẽ trong 4 mùa xuân hạ thu đông thì mùa thu luôn là mùa được ưu ái hơn cả lúc bước vào địa hạt thi ca. Xoay quanh đề tài mùa thu, cổ kim đông tây có biết bao bài thơ hay, gửi gắm những nghĩ suy, tâm sự không giống nhau. Nằm trong nguồn mạch chung của văn chương, Hữu Thỉnh cũng góp 1 tâm sự, 1 bức tranh xinh tươi, bình dị của mùa thu Bắc Bộ Việt Nam với bài thơ Sang thu.

Sang thu là thời khắc khởi đầu, như 1 bông hoa chớm nở, nét thu còn chưa rõ, nhưng mùa hạ vẫn còn vương vấn. Do vậy để cảm biết được toàn vẹn dấu hiệu, vẻ đẹp của mùa thu thiết yếu 1 tâm hồn hết mực tinh tế, mẫn cảm. Và hồn thơ Hữu Thỉnh là 1 hồn thơ mẫn cảm tương tự.

Khởi đầu bài thơ là mùi hương cực kỳ không xa lạ – hương ổi:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se

Giả dụ mùa thu trước đây đều được cảm nhận bằng những dấu hiệu cổ đại như: hoa cúc, cây phong, cây ngô đồng, mới hơn thì có Xuân Diệu, với hình ảnh rặng liễu: “Rặng liễu quạnh quẽ đứng chịu tang/ Tóc buồn buông xuống lệ nghìn hàng” thì Hữu Thỉnh lại tìm tới 1 mùi hương vô cùng giản dị, thân yêu của đồng quê, đấy là hương ổi. Hương ổi đậm sánh phả vào trong gió se, lan rộng vào khắp ko gian. Và tác giả “bỗng nhìn thấy” – hiện trạng ko sẵn sàng, cực kỳ bất thần, không thể tinh được. Bởi hương thơm đấy, bởi mùa thu tác giả đã kì vọng biết bao xưa nay cũng đã về. Nó là tiếng kêu vang ham thích, háo hức lúc tự dưng nhìn thấy phút chốc thu sang. Bằng những cảm nhận vô cùng tinh tế, Hữu Thỉnh đã đem lại cho người đọc 1 vẻ đẹp rất khác, rất bình dị, dân dã của mùa thu Bắc Bộ.

cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sang thu hay nhất
Cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài sang thu hay nhất

Sau sự ngỡ ngàng lúc tự dưng nhìn thấy dấu hiệu của mùa thu, Hữu Thỉnh tiếp diễn nhận thấy 1 dấu hiệu khác ấy chính là những làn sương mỏng, nhẹ đang dùng dằng đi qua ngõ:

Sương dùng dằng qua ngõ

Sương mỏng nhẹ, chậm rì rì đi qua ngõ, như cố nương lại, cố để báo cho thi nhân biết rằng bản thân cũng là 1 dấu hiệu mỗi lúc thu sang. Hình ảnh sương thu hiện ra khiến cho cả ko gian ngõ xóm thêm phần mát lạnh, ảo huyền và bình an. Cùng lúc với giải pháp nhân hóa, làm cho làn sương như có tâm cảnh, nó đang kì vọng và quyến luyến người nào. Bằng sự mẫn cảm của các cảm quan và sự tinh tế trong tâm hồn, Hữu Thỉnh đã cảm biến đầy đủ những dấu hiệu thu về. Đây là biểu thị của lòng yêu đời và yêu cuộc sống khẩn thiết.

Sau những bất thần, ngỡ ngàng trước phút chốc thu sang, thi nhân mở mang mọi cảm quan để thấy được sự chỉnh sửa của từng sự vật, hiện tượng mỗi độ thu về:

Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Tầm mắt đã được mở ra với ko gian phổ quát, hào phóng hơn. Và ở ko gian đấy, ông nhìn thấy biết bao sự chỉnh sửa của các sự vật, hiện tượng. Khi thu về, sông ko còn ồn ã, cuồn cuộn siết chảy nhưng thay vào ấy là chậm rì rì, lờ lững, thong dong. Khi thu sang, thời tiết khởi đầu se lạnh, những chú chim cũng khởi đầu vội vã đi về phương nam tránh rét. Hai câu thơ với 2 sự vật có sự vật động trái ngược nhau: sông dềnh dang, trên cao chim hấp tấp. Đấy là phút chốc dị biệt của vạn vật, trong thời điểm chuyển giao giữa 2 mùa.

Nhưng đặc trưng nhất trong khổ thơ này chính là hình ảnh đám mây. Trong thơ ca Việt Nam nói về đám mây có ko ít, là tầng mây xanh ngắt trong thơ Nguyễn Khuyến: Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt; là lớp mây đùn núi bạc trong thơ Huy Cận: “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc”. Còn đám mây của Hữu Thỉnh lại có sự hồn nhiên, nghịch ngợm, lúc nửa vẫn còn ở mùa hạ, nửa lại đã bước chân sang mùa thu. Tác giả đã thật tinh tế lúc sử dụng từ “vắt” để nhắc đến thời khắc giao mùa, đám mây vắt mình lên ranh giới mỏng manh giữa 2 mùa, để rồi tới rốt cục chỉ còn lại sắc thu đậm nét. Câu thơ cho thấy sự tìm tòi, khám phá và trường liên tưởng thú vị của Hữu Thỉnh lúc thời tiết chuyển giao.

Với thể thơ 5 chữ giàu nhịp độ liên kết với hình ảnh nhân hóa rực rỡ, Hữu Thỉnh đã đem lại cho thơ ca 1 mùa thu thật đẹp, thật mộc mạc giản dị. Mùa thu đấy là những rung cảm tinh tế và tài giỏi, được cảm nhận qua lăng kính của người nghệ sĩ khẩn thiết yêu đời, yêu tự nhiên vạn vật và yêu cuộc sống.

Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 3

Mỗi mùa đều mang 1 vẻ đẹp, 1 hương sắc rất riêng. Và vẻ đẹp đấy, hương sắc đấy đã được thi sĩ Hữu Thỉnh bắt gặp. Ông đã cảm thu được hơi thở của đất trời lúc chuyển mình sang thu. Sự chuyển mình của mùa nhận được thi sĩ thế hiện rõ ràng trong 2 khổ thơ đầu:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về

Nhà thơ chợt nhận thấy thu về qua mùi hương ổi. Đấy là 1 mùi hương đặc thù, mùi hương nhè nhẹ, thoang thoảng mà lại làm thức tỉnh lòng người. Nhà thơ bắt gặp mùi hương đấy 1 cách rất trùng hợp và rồi lại nhận thấy nó rõ ràng hơn trong làn gió thu se se lạnh. Động từ phả gợi cho ta cảm giác chỉ nhẹ thôi, mà lại rõ rệt, nó ko mạnh bạo mà lại đủ khiến cho người đọc cảm giác đắm chìm trong đất trời mùa thu. Cộng với những làn gió thu nhè nhẹ, se se, từng màn sương dùng dằng qua ngõ. Sương thu giăng đầy ngõ, chuyển di lững thững, chậm rì rì. Từ láy dùng dằng đã diễn đạt cảm nhận ấy của thi sĩ. Màn sương thu đã tạo cho thi sĩ cảm giác mờ ảo, tự nhiên khi này phát triển thành kì bí. Với hương ổi trong vườn, làn gió se lạnh và làn sương dùng dằng, thi sĩ như đã phần nào cảm thu được hương sắc mùa thu. Tuy nhiên, cảm nhận đấy lại ko kiên cố, khiến thi sĩ đưa ra giám định: Dường như thu đã về. Dường như là sự băn khoăn của thi sĩ. Và sự băn khoăn đấy lại được thi sĩ trả lời trong khổ thơ thứ 2 của bài thơ:

phân tích khổ 1 2 bài sang thu
Phân tích khổ 1 2 bài sang thu

Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.

Rõ ràng mùa thu đã tới. Sắc thu ko chỉ len lách trong mùi hương ổi, làn gió, màn sương nhưng khi này nó bao trùm lên toàn cảnh vật. Giả dụ khổ thơ đầu chỉ là sự phán đoán thì khổ thơ thứ 2 lại là sự kiên cố của tác giả.

1 loạt hình ảnh được tác giả nhân hoá làm thu sang rõ ràng bơn. Đấy là 1 bức tranh thu trắng trong cực kỳ. Những cảnh vật được thi sĩ tuyển lựa để mô tả đất trời vào thu đều đang ở trong hiện trạng ngập dừng mà đầy chủ động. Dòng sông dềnh dang, đàn chim hấp tấp, đám mây mùa hạ đang vắt mình sang thu. Đây đều là những hình ảnh rực rỡ, ko chỉ hiện lên ở hiện nay nhưng còn đem người đọc trở về với dĩ vãng mùa hạ. Dòng sông ko còn dữ dội như mùa hạ nhưng phát triển thành dềnh dang, chim hấp tấp để tránh gió thu se lạnh. Đặc thù hơn, thi sĩ sử dụng động từ vắt với đám mây. Hình như đám mây đấy vẫn còn quyến luyến với mùa hạ mà lại phải làm theo sự thiên nhiên của đất trời bước sang thu. Dòng sông lờ lững, thong dong trôi, đúng như sự êm đềm, nhẹ nhõm của mùa thu. Tất cả những cảnh vật tự nhiên đấy gợi cho chúng ta 1 điều: Mùa thu đã tới thật rồi! Thu sang được cảm nhận bằng tâm hồn nhà thơ thật mộng mơ. Cái hình ảnh về những sự vật đấy được thi sĩ nhân hoá chuyển di ăn nhịp theo sự chuyển mùa có lí qua cảm nhận vô cùng tinh tế của thi sĩ.

Sang thu của Hữu Thỉnh làm ta chợt nhìn thấy hương ổi, làn gió, màn sương thu hay dòng sông, đám mây… những sự việc gần gụi, thân quen làm nên đường nét rất riêng của mùa thu Việt Nam. Không chỉ riêng thi sĩ, nhưng mỗi chúng ta đều có thể cảm thu được mùa thu đấy – 1 mùa thu êm đềm, lắng đọng, ấm áp.

Cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu của bài thơ sang thu hay nhất

Khoảnh khắc giao mùa có nhẽ là phút chốc xinh tươi nhất của thiên nhiên, nó gieo vào lòng người những rung động nhẹ nhõm khiến ta như giao hoà, đồng điệu. Khi chúng ta chưa hết ngỡ ngàng bởi 1 Xuân Diệu “tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì” thì đã gặp 1 Hữu Thỉnh tinh tế, thâm thúy tới cực kỳ qua 1 thoáng “Sang Thu”.

Bài thơ là những cảm nhận, những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển đổi kỳ diệu của tự nhiên trong buổi giao mùa – trình bày rõ nhất qua 2 khổ thơ đầu. Mùa thu sang được báo hiệu chẳng phải là sắc “mơ phai” hay hình ảnh “con nai vàng ngờ ngạc” nhưng là hương ổi thân quen nơi vườn mẹ đã đánh thức những cảm quan tinh tế nhất của thi sĩ:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se,

phân tích 2 khổ đầu sang thu
Phân tích 2 khổ đầu sang thu

Câu thơ có hương vị ấm nồng của chớm thu ở 1 miền quê bé. Dấu hiệu trước nhất để tác giả nhìn thấy mùa thu là “hương ổi”. Mùi hương quê nhà mộc mạc “phả” trong gió thoảng bay trong ko gian. Cảm giác tự dưng tới với thi sĩ: “bỗng nhìn thấy” – 1 sự bất thần nhưng như đã kì vọng sẵn từ lâu lắm. Câu thơ ko chỉ tả nhưng còn gợi liên tưởng tới màu vàng ươm, hương thơm nức, vị giòn, ngọt, chua chua nơi đầu lưỡi của trái ổi vườn quê. Và ko chỉ có thế, cả sương thu như cũng chứa đầy tâm cảnh, thư thả, dùng dằng giăng mắc trên khắp nẻo đường thôn:

Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về

Sương thu đã được nhân hoá, 2 chữ “dùng dằng” diễn đạt rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu. Nếu ở câu thơ trước nhất thi sĩ “bỗng nhìn thấy” thu về khá bất thần và đột ngột thì sau lúc cảm nhận sương thu, gió thu, thi sỹ vẫn ngỡ ngàng thốt lên lời thì thầm như tự hỏi: Dường như thu đã về? Tâm hồn thi sỹ nắm bắt những lay động nhẹ nhõm, mỏng manh của tạo vật trong phút giao mùa cũng yên ả, bâng khuâng như bước đi bé nhẹ của mùa thu

Không gian nghệ thuật của bức tranh nhận được mở mang hơn, cái bỡ ngỡ lúc đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho những rung cảm mãnh liệt trước ko gian thu vời vợi:

Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp

Sông nước đầy nên mới “dềnh dang” nhẹ trôi như cố tình chậm lại, những đàn chim hấp tấp bay về phương nam …Không gian thu dễ chịu, hữu tình và tràn đầy thi vị, đặc trưng là hình ảnh:

Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Câu thơ giúp ta tưởng tượng về đám mây mỏng nhẹ, trắng xốp, kéo dài như tấm khăn voan duyên dáng của người thanh nữ an nhàn, nhẹ nhõm “vắt nửa mình sang thu”. Câu thơ có tính tạo hình ko gian mà lại có ý nghĩa diễn đạt sự chuyển di của thời kì: thu khởi đầu sang, hạ chưa qua hết, mùa thu vừa chớm, rất nhẹ, rất dịu, rất êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay áo mới.

Phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ sang thu

Mỗi 5 có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông và tự nhiên cũng vậy tùy theo thời kì nhưng thay đổi cảnh sắc. Mùa nào cũng đều đẹp, đều yêu, mà có nhẽ mùa thu là 1 trong những mùa cuốn hút nhất, tình nhất. Do đó nhưng nhiều nhà văn, thi sĩ đều bị thu lôi cuốn nhưng viết nên những thi phẩm lạ mắt, thành công. Bài thơ “Sang thu” của thi sĩ Hữu Thỉnh là 1 bài thơ hay như thế. Hai khổ thơ đầu của tác phẩm đã khắc hoạ được 1 bức tranh tự nhiên đang chuyển mình sang thu đầy gợi cảm.

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Hương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về”

Ổi là thức quả dân dã, không xa lạ ở mỗi vùng quê. Khi thu sang cùng là khi ổi khởi đầu ra hoa, kết trái, hương thơm thanh lịch, nồng đượm nhưng vương vấn lòng người hòa quyện vào trong ko gian nhờ ngọn gió se. Gió thì se se lạnh gợi những bâng khuâng và cả những mến thương. Ta như cảm thu được hương ổi cũng đang khoan thai cùng gió đi khám phá những ngõ ngóc của làng quê mình, câu thơ còn gợi liên tưởng về hình ảnh người thì sĩ đang đứng nơi nào ấy, dùng khứu giác để cảm nhận, nhưng hưởng thụ thứ hương ổi mê đầy huyễn hoặc đấy. Hương ổi ko nặng nề hay quá đặm đà nhưng phả nhè nhẹ trong gió càng khiến người ta khắc khoải những thương mến. Từ “bỗng” đứng đầu câu tựa như 1 sự bất thần lúc thu sang, có nhẽ người nhà thơ cũng từng kì vọng phút giây thu về nên lúc nhìn thấy những tín hiệu đấy cảm thấy có chút kinh ngạc phá lẫn sự mừng vui, đón đợi. Cụm từ “nghe đâu” diễn đạt sự mơ hồ, ko kiên cố mà trong câu thơ “Dường như thu đã về” lại được dùng để giám định phút chốc sang thu, tràn đầy xúc cảm mến thương, có chút nô nức, mong đợi của người nhà thơ.

phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ sang thu
Phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ sang thu

Thu đã về rồi sao? Thu về trên quê hương, trên từng cánh đồng quê, từng dòng sông, bầu ko khí và trên cả từng ngõ ngóc đường làng. Thu về trong thơ bao thi nhân khác là sương giăng mờ kín lối, là lá vàng khởi đầu rụng cành, là gió heo may lành lạnh, thì với Hữu Thỉnh, thu mang 1 nét đẹp đầy biệt lập:

“Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”.

Chia tay mùa hè, thu sang khiến đất trời và cảnh vật thay áo mới, nhẹ nhõm, dễ chịu và yên ả hơn. Dòng sông ko còn hấp tấp như xưa, giờ đây sông chảy chầm chậm, dềnh dang, mang cả vị thu trong từng làn nước xanh trong. Dòng sông nhẹ trôi gợi cảm giác nhẹ nhõm, thanh bình nơi sâu thẳm tâm hồn của mỗi bạn đọc. Và trên ko trung kia nữa, những cánh chim như vội vã hơn, mau chóng hơn, hình như cánh chim cũng cảm thu được cái chớm lạnh của đầu thu nên hấp tấp bay về phương Nam tránh rét.

Điều xuất sắc nhất nhưng tạo hoá đã tặng thưởng cho mùa thu là 1 sắc trời biệt lập, vừa dịu dàng lại vừa mạnh bạo, vừa như dùng dằng, chậm chạp lại vừa như hấp tấp, lập cập. Do đó nhưng đứng trước phút chốc giao mùa, Hữu Thỉnh ko khỏi bị lôi cuốn trước vẻ đẹp đấy. Ta còn nhớ Nguyễn Khuyến từng viết về trời thu đầy xinh tươi:

” Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao”

Hãy trong thơ Xuân Diệu, trời thu nhuộm 1 màu áo ” mơ phai” đầy diệu huyền:

“Đây mùa thu đến – mùa thu đến
Với áo mơ phai dệt lá vàng”

Thì tới với Hữu Thỉnh, trời thu có nét riêng lạ mắt, thứ còn đám mây mơ mòng vương chút cuối hạ:

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Phcửa ải chăng áng mây kia cũng đang rộn rực lúc thu về, muốn được khoe vẻ ưu phiền và trầm tư đầy mến thương của mình với dương thế mà cũng còn chút tiếc nuối lúc phải rời mùa hạ, muốn giữ lại chút gì ấy của nắng vàng ấm áp.

Hai khổ thơ nhẹ nhõm, ngắn gọn nhưng đã mở ra cho ta 1 bức tranh thu vừa chân thật lại vừa nên thơ. Có nhẽ, sự cảm nhận tinh tế cùng tài năng trong ngòi bút tài giỏi của mình, Hữu Thỉnh mới viết nên hồn thơ đẹp tới nao lòng như thế.

Nêu cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu sang thu

Thiên nhiên, tạo hóa luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho những nhà văn, thi sĩ được thông minh qua lăng kính nghệ thuật của mình. Lấy chất liệu từ thực tiễn, qua thời kì thai nghén, ôm ấp, những tác phẩm viết về tự nhiên luôn mang màu sắc phong cách đặc thù của tác giả, lúc buồn phiền quạnh quẽ, khi tâm huyết, sôi nổi. Với Hữu Thỉnh, tự nhiên trong ông là mùa thu, mùa của nỗi buồn man mác, mà hình như cái buồn đấy không phải làm cho ông cảm thấy âm u nhưng ngược lại, mùa thu của ông đẹp tựa 1 cô thanh nữ e thẹn, ngượng ngùng và dồi dào nhựa sống. Trong 2 khổ đầu bài thơ “Sang thu”, Hữu Thỉnh đã mô tả 1 cách kĩ càng những bước chuyển mình của đất trời giao thoa giữa 2 mùa, hình thành 1 bức tranh tự nhiên diệu huyền, tinh tế.

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về.
Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Xuất thân trong tình cảnh đói nghèo và trải qua tuổi thơ dữ dội, phải sống với bác, đi làm công tính từ lúc mới mười tuổi nên thơ Hữu Thỉnh thường bắt nguồn từ những điều giản đơn, không xa lạ trong cuộc sống. Những tác phẩm của ông, từ thơ tới truyện ngắn, đều mang giọng điệu thiên nhiên, hồn hậu, trình bày 1 tâm hồn nhạy bén, phong phú và yêu cái đẹp. Nội dung ko chỉ thuần tuý là kể, tả nhưng còn được lồng ghép những triết lý cuộc sống thâm thúy được tác giả đúc rút từ chính kinh nghiệm bôn 3 của mình. Cũng chính thành ra nhưng thơ ông luôn mang âm hưởng không xa lạ nhưng mới mẻ, bình dị nhưng rực rỡ, ẩn trong ấy là những bài học quý báu, có trị giá nhân bản thâm thúy.

nêu cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu sang thu
Nêu cảm nhận của em về hai khổ thơ đầu sang thu

Từ những câu thơ trước nhất, ta đã mường tưởng được hương sắc của mùa thu đang từng bước bao trùm lên vạn vật:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về.

Với Xuân Diệu, mùa thu tới với sắc “mơ phai” tự tình và mơ mộng “Đây mùa thu đến, mùa thu đến / Với áo mơ phai dệt lá vàng” thì Hữu Thỉnh lại nhìn thấy mùa thu bằng mùi hương. “Hương ổi”, mùi hương đặc thù, “gió se”, cơn gió heo may mang âm hưởng mùa thu Bắc Bộ. Mùi ổi dân dã, thanh thuần đượm vào trong ko khí “phả” vào gió, vào lồng ngực. Cái “bỗng” sao nhưng kinh ngạc, bất thần, thú vị tới thế. Hình như, tác giả bị bất thần trước sự hiện ra của nàng thơ mùa thu, dù đã biết kiên cố nó sẽ tới, đã đợi chờ từ trước, mà lúc thu tới thật, Hữu Thỉnh vẫn ko hết bỡ ngỡ nhưng “bỗng nhìn thấy” dư vị ngọt ngào đấy. Động từ “phả” mạnh bạo, quyết liệt, trình bày sự mau chóng, dứt khoát. Mùa thu tưởng hình như nhẹ nhõm lắm, dịu dàng lắm, mà tác giả ko viết “thổi vào trong gió se” nhưng là “phả”. Mùa thu đã đánh chiếm cả ko gian, mang hương ổi, mang cái se lạnh phả vào tâm hồn người nghệ sĩ mẫn cảm, khiến ông phải rung động, phải kinh ngạc. “Sương dùng dằng qua ngõ”, lại 1 hình ảnh đặc thù của mùa thu: sương. Làn sương mong manh như 1 bức màn bạc, “dùng dằng”, chậm rì rì len lách vào từng tuyến phố, từng ngách ngóc. Từ “dùng dằng” gợi cảm giác nặng nề, kéo dài. Mùa thu từng chút, từng chút trải lên vạn vật 1 lớp sương mờ ảo, thêm chút gió se nao lòng và mùi ổi thơm không xa lạ, bình dị. Để rồi, thi sĩ phải bật thốt lên “Dường như thu đã về?”. Những tín hiệu đã rõ ràng tới thế, mà tâm hồn nhà thơ vẫn chưa cảm thấy kiên cố, mọi thứ mới chỉ “nghe đâu”. Thu về tự bao giờ, đem lại bao ngỡ ngàng, lúng túng. Thu về từ sương hay từ gió, từ hương ổi nồng thắm hay từ nỗi mẫn cảm của thi sĩ. Cái ngỡ ngàng cute như người con gái bí mật, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, đã hiển nhiên tới thế nhưng sao chẳng dám tin cậy, không thể rõ ràng.

Cái bỡ ngỡ lúc đầu dần tan đi, nhường chỗ cho những rung động động sống động, mãnh liệt trước mùa thu:

“Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.”

Cộng với những bước chân trước nhất của nàng thu, vạn vật cũng chuyển mình tiếp đón 1 hơi thở mới, 1 dòng chảy mới. Sông “dềnh dang”, dòng sông phát triển thành chậm rì rì, uể oải hơn lúc mùa thu tới, giống như làn sương “dùng dằng”, nặng nề., mà những cánh chim lại phát triển thành “hấp tấp”, lập cập sẵn sàng cho cuộc di trú về phương Nam tránh rét. Nếu mùa hạ gợi đề cập nhựa sống, năng lượng chứa chan khiến con người muốn chuyển di tốc độ hơn, mùa đông lại là sự lạnh lẽo, cô liêu, âm u và rề rà, thì mùa thu lại mang những sắc thái đối lập, phong phú. Nơi “dùng dằng”, “dềnh dang”, nơi lại “hấp tấp”, mà tất cả đều mang cảm giác mới mẻ, xao xuyến lúc mùa thu về, xua tan cái hot nực của mùa hạ bỏng cháy. Thu dịu êm, mơ hồ và nhẹ nhõm, như 1 bước đệm nhảy vọt lúc đông tới. Mùa thu là sự giao thoa giữa 2 sắc thái đối lập, có nhẽ thành ra nhưng ta trông thấy trong mùa thu vừa có cái nhựa sống âm ỉ, lại vừa có sự u hoài, buồn phiền.

Hình ảnh cuốn hút nhất của 2 khổ đầu bài thơ “Sang thu” là cảnh gợi tả đám mây

“Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Tựa bài thơ được đặt là “Sang thu”, nên chẳng mấy khó hiểu lúc những rơi rớt của mùa hạ vẫn còn sót lại trong ko gian. Đám mây mùa hạ còn bịn rịn chưa muốn rời, “vắt nửa mình sang thu”. Lối diễn tả lạ mắt, tài 3, gợi ra 1 hình ảnh mang tính hòa quyện. Trong đám mây ấy có cả những tia nắng bỏng cháy mùa hè, 1 nửa lại đã chuyển mình sang màu xám bàng bạc của mùa thu. Động từ “vắt” khiến người đọc tưởng tượng đám mây giống như 1 dải lụa đào uyển chuyển, mềm mại, duyên dáng. Cảnh vật thay đổi, ko gian thay đổi mà còn hoài niệm chút vấn vương. Phcửa ải chăng, mùa thu tới mang cho lòng người sự lưng chừng, e ấp, như đám mây kia còn cố níu giữ màu vàng nắng hạ. Phcửa ải là 1 cây bút tinh tế, 1 điểm nhìn lạ mắt và 1 tâm hồn mỏng manh mới có thể trông thấy cái đẹp của tự nhiên qua lăng kính vạn hoa đa chiều tới vậy.

Trong vỏn vẹn 2 khổ thơ, Hữu Thỉnh đã vẽ nên 1 bức tranh thu với sông, với sương, với hương ổi, với mây gió. Khúc nhạc mùa thu qua thơ Hữu Thỉnh ko réo rắt, cũng chẳng sầu bi mà lại in đậm trong tâm não người đọc. Chẳng quyền quý, đài các, những chất liệu hiện thực chân phương, bình dị, qua lối mô tả gợi mở và những động từ đắt giá, hình ảnh nàng thu giống như cô thôn nữ miền đồng bằng Bắc Bộ đang độ tuổi thanh xuân chứa chan sức sống, ẩn mình sau lớp áo nâu sồng thanh thoả và vẻ dịu dàng, nữ tính đặc thù. Đứng cạnh Xuân Diệu với “Đây mùa thu đến”, Nguyễn Khuyến với “Thu điếu”, “Thu vịnh”, “Thu ẩm”, “Sang thu:” của Hữu Thỉnh đem đến 1 làn gió âm trầm và nhẹ nhõm của mùa thu Bắc Bộ, đẹp dịu dàng nhưng có thể khiến lòng người vương vấn.

Cảm nhận khổ thơ 1 và 2 bài thơ Sang thu

Hữu Thỉnh là 1 thi sĩ điển hình của nền thơ kháng chiến chống Mĩ và văn chương thời gian đổi mới. Ông là người viết nhiều, viết hay về con người và cuộc sống ở nông thôn. Thơ ông giản dị mà cực kỳ tinh tế và thâm thúy.

Bài thơ “Sang thu” viết 5 1977, in trong tập Từ hào chiến đấu tới thành thị. Hai khổ đầu là cảm nhận tinh tế của tác giả về những lay động của trời đất ở thời điểm giao mùa từ hạ sang thu, được trình bày qua hình ảnh và ngôn từ giàu sức biểu cảm.

Khổ thơ 1 cho ta thấy những chuyển biến từ cuối hạ sang đầu thu nhẹ nhõm nhưng rõ rệt:

Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương dùng dằng qua ngõ
Dường như thu đã về

Mùa thu đang dần chiếm chỗ trong ko gian, chậm chạp nhưng kiên cố. Những dấu hiệu mùa thu tới được biểu thị bằng những hình ảnh thật sinh động: “Bỗng” chợt giật thột, ko có sự sẵn sàng từ trước, cảm giác bàng hoàng, kinh ngạc. “Hương ổi” đặc thù của mùa thu, báo hiệu mùa thu đã về. “Phả” động từ chỉ hành động, ảnh hưởng mạnh bạo. “Chùng chình” tính từ, tạo cảm giác chậm rì rì, đủng đỉnh. “Dường như” ngỡ ngàng nhìn thấy mùa thu đang về.

cảm nhận 2 khổ đầu bài sang thu
Cảm nhận 2 khổ đầu bài sang thu

Nhà thơ cảm nhận sự chuyển biến của trời đất ở thời điểm sang thu qua hương vị: hương ổi, qua chuyển di của gió của sương: gió se, sương dùng dằng. Hương ổi nồng thắm lan trong gió khởi đầu hơi se lạnh, sương thu dùng dằng chậm lại… Mùa thu sang ngỡ ngàng được cảm nhận qua sự suy đoán.

Còn khổ thơ 2 cho thấy mùa thu tràn trề đất trời:

Sông được khi dềnh dang
Chim khởi đầu hấp tấp
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Không gian mở mang từ dòng sông tới bầu trời. Dòng sông mùa thu chảy chậm hơn, cánh chim khởi đầu hấp tấp như cảm thu được cái se lạnh của tiết trời…

Dòng sông thì “dềnh dang” ko còn mang dòng chảy hấp tấp, lập cập nhưng giờ đây đi chậm lại để cảm nhận, hưởng thụ vẻ đẹp thanh bình của mùa thu. Cánh chim thì “hấp tấp” nếu dòng sông đủng đỉnh, dềnh dang để cảm nhận thời tiết mát lạnh, dịu dàng thì đàn chim lại hấp tấp, lập cập đi tìm thức ăn và soạn sửa lại tổ ấm của mình để đón nhận mùa đông hà khắc sắp tới.

Đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu” ko còn mang màu xanh tươi của mùa hè nóng bức, mây như phát triển thành dịu dàng hơn, hiền hòa hơn và uốn mình thành 1 đường cong mềm mại để chuyển dần sang mùa thu.

Động từ “vắt” trình bày sự tinh nghịch, dí dỏm của đám mây cùng lúc khiến cho đám mây như có hồn hơn, hình ảnh biến đổi như mềm mại hơn, thú vị hơn. Đám mây mới chỉ “nửa mình sang thu” vì vẫn còn quyến luyến mùa hè rộn ràng.

4 câu thơ đã khắc họa những lay động tinh tế của cảnh vật từ mùa hè sang mùa thu. Mỗi cảnh vật lại có 1 đặc thù riêng mà tất cả đã khiến cho bức tranh mùa thu thêm thi vị hơn.

Bằng những hình ảnh, ngôn từ giàu sức gợi cảm, 2 khổ thơ đã tái tạo 1 bức tranh sang thu đẹp, gợi cảm, nên thơ. Qua ấy cho thấy sự quan sát và cảm nhận tinh tế của thi sĩ về phút chốc giao mùa. ẩn trong ấy là tình yêu khẩn thiết nhưng tác giả dành cho quê hương xứ sở của mình…

Với cách tỏ bày nhẹ nhõm, bí mật nhưng nồng hậu, sôi nổi, bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh đã ko chỉ đem đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương nhưng còn làm thâm thúy hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người.

Video hướng dẫn cảm nhận và phân tích 2 khổ đầu bài sang thu

 

Xem thêm về bài viết

Văn mẫu lớp 9: Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu 2 Dàn ý & 7 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

[rule_3_plain]

Với 7 bài Phân tích 2 khổ thơ đầu Sang thu của Hữu Thỉnh, kèm theo 2 dàn ý cụ thể, giúp các em học trò lớp 9 có thêm nhiều vốn từ để viết bài văn phân tách khổ 1, 2 bài thơ Sang thu thật hay.

(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Khổ 1 và 2 Sang thu, cho ta thấy cảnh sắc giao mùa lúc đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu thật đẹp, thật tinh tế. Vậy mời các em cùng theo dõi 7 bài phân tách 2 khổ thơ đầu Sang thu trong bài viết dưới đây của Mobitool để củng cố tri thức Ngữ văn 9:
Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu của Hữu ThỉnhDàn ý Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu Dàn ý 1Dàn ý 2Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 1Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 2Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 3Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 4Bình giảng 2 khổ thơ đầu bài Sang thuBình giảng 2 khổ thơ đầu bài Sang thuCảm nhận khổ thơ 1 và 2 bài thơ Sang thu
Dàn ý Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu
Dàn ý 1
1. Mở bài
Giới thiệu tác giả Hữu Thỉnh và bài thơ Sang thu.
Xem xét: Học trò tự tuyển lựa cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào năng lực của bản thân mình.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
2. Thân bài
a. Khổ thơ đầu
Bỗng: chợt giật thột, ko có sự sẵn sàng từ trước, cảm giác bàng hoàng, kinh ngạc.
Hương ổi: đặc thù của mùa thu, báo hiệu mùa thu đã về.
Phả: động từ chỉ hành động mạnh bạo.
Chùng chình: tính từ, tạo cảm giác chậm rì rì, đủng đỉnh.
Bức tranh mùa nhận được tác giả Hữu Thỉnh khắc họa qua hình ảnh, cách nhìn, cảm nhận và cả hưởng thụ: hương ổi, gió, sương,… đây là sự liên kết của nhiều cảm quan không giống nhau mang qua 4 câu thơ ngắn ngủi mà cũng đủ khiến cho độc giả tưởng tượng ra những đặc thù của mùa thu và bức tranh mùa thu nơi quê nhà yên bình như được xuất hiện rõ nét hơn, xinh tươi hơn.
b. Khổ thơ thứ 2
Dòng sông: ko còn mang dòng chảy hấp tấp, lập cập nhưng giờ đây đi chậm lại để cảm nhận, hưởng thụ vẻ đẹp thanh bình của mùa thu.
Đàn chim: trong mùa thu tươi đẹp này, hình ảnh đàn chim nang nét đối lập với dòng sông. Nếu dòng sông đủng đỉnh, dềnh dang để cảm nhận thời tiết mát lạnh, dịu dàng thì đàn chim lại hấp tấp, lập cập đi tìm thức ăn và soạn sửa lại tổ ấm của mình để đón nhận mùa đông hà khắc sắp tới.
Đám mây: ko còn mang màu xanh tươi của mùa hè nóng bức, mây như phát triển thành dịu dàng hơn, hiền hòa hơn và uốn mình thành 1 đường cong mềm mại để chuyển dần sang mùa thu.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Động từ “vắt” trình bày sư tinh nghịch, dí dỏm của đám mây cùng lúc khiến cho đám mây như có hồn hơn, hình ảnh biến đổi như mềm mại hơn, thú vị hơn. Đám mây mới chỉ “nửa mình sang thu” vì vẫn còn quyến luyến mùa hè rộn ràng.
→ 4 câu thơ đã khắc họa những lay động tinh tế của cảnh vật từ mùa hè sang mùa thu. Mỗi cảnh vật lại có 1 đặc thù riêng mà tất cả đã khiến cho bức tranh mùa thu thêm thi vị hơn.
3. Kết bài
Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của 2 đoạn thơ cũng như bài thơ bài thơ cùng lúc nêu cảm tưởng về trị giá của tác phẩm.
Dàn ý 2
1. Mở bài:
Giới thiệu bài thơ: là 1 tác phẩm hay, lạ mắt, mới lạ về đề tài mùa thu.Giới thiệu 2 khổ thơ đầu: Cảnh sắc giao mùa lúc đất trời chuyển từ mùa hạ sang mùa thu.
2. Thân bài:
a. Những biểu thị trước nhất của mùa thu
– Những dấu hiệu vô hình trong tự nhiên:
Hương ổi: mùi hương bình dị, dân dã đặc thù của mùa thu miền Bắc lúc mùa ổi 9.Động từ “phả”: sự lan tỏa, trộn lẫn: gợi tả về 1 ko gian hình như mang cả hương thơm của mùa thu, của sự trong sạchGió se: gió hơi lạnh, khô, là gió heo may của mùa thu, chẳng phải cơn gió nam của mùa xuân hay gió bắc mùa đông.Sương: hiện tượng ngưng tụ hơi nước lúc thời tiết chuyển lạnh vào buổi tối và sáng sớm.Động từ “dùng dằng”: vận động chậm chạp, thư thả, nhân hóa cho hình ảnh, sương như có tâm hồn.
– Xúc cảm của tác giả:
Giật mình nhìn thấy mùa thu đang về qua từ “bỗng”Câu hỏi tu từ “Dường như thu đã về”: sự ngỡ ngàng, khó tin, tâm hồn nhà thơ cũng như lay động cùng đất trời.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
⇒ Tác giả thử dụng những hình tượng vô hình, chỉ cảm thu được qua khứu giác, cảm giác chứ ko trông thấy, ko cầm nắm được. Đây là 1 điểm đặc trưng so với việc dùng những hình ảnh không xa lạ để nói về mùa thu như hoa sữa, quả hồng, cốm non,… cho thấy sự tinh tế trong xúc cảm của tác giả.
b. Vẻ đẹp của tự nhiên trong thời điểm giao mùa
Hình ảnh đối lập: sông “dềnh dang” với chim “hấp tấp”. Dòng sông vào mùa thu khởi đầu chảy chậm chạp, đã qua rồi những cơn bão hè khiến sông cuộn trào. Chim thì lại hấp tấp bay về phương Nam tránh rétHình ảnh đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu: 1 hình ảnh liên tưởng sự níu kéo, quyến luyến của mùa hạ, gợi tả vẻ đẹp bầu trời đặc trưng. 1 sắc mây ko còn hot bỏng đầy nắng của mùa hè mà cũng chưa nhẹ nhõm thanh thoả của mùa thu.
⇒ Thiên nhiên giao mùa đẹp kì dị, lạ mắt
3. Kết bài:
Hai khổ thơ cho thấy: tâm hồn mẫn cảm của thi sĩ, vẻ đẹp của phút chốc giao mùa.Nghệ thuật: sử dụng hình ảnh, nhân hóa, liên tưởng.
Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 1
Với 1 đoạn thơ ngắn vẻn vẹn 2 khổ nhưng thi sĩ đã dựng lại 1 bức tranh nồng đượm hơi ấm cuộc đời, hơi ấm quê nhà. Những hình ảnh sang thu thân quen, giản dị nhưng tươi tỉnh, chân thật.
Nếu mùa xuân là mùa tụ hội của những bàn tay nghệ sĩ tài giỏi thì mùa thu bước vào trong thơ ca cũng thiên nhiên và gần gụi. Trước đây, Nguyễn Khuyến nổi danh với 3 bài thơ thu: “Thu điếu”, “Thu vịnh, Thu ẩm”, sau này Xuân Diệu có “Đây mùa thu đến”. Nhỏ nhẹ, khiêm nhượng, Hữu Thỉnh cũng góp vào cho mùa thu tổ quốc 1 góc quê hương sang thu:
“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.
Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”
Đoạn thơ có cái hương vị ấm nồng của chớm thu ở 1 miền quê bé. Dấu hiệu trước nhất để tác giả nhìn thấy là hương vị ổi pha trong gió. Mùi hương quê nhà mộc mạc được gió đưa trong ko gian cứ lan tỏa, thoang thoảng bay. Cảm giác tự dưng tới với thi sĩ: “bỗng nhìn thấy”. 1 sự bất thần nhưng như đã đợi sẵn, đợi từ lâu rồi, để giờ đây có cơ hội là buông ra ngay. Trong số chúng ta kiên cố ko người nào chưa 1 lần nếm vị ổi: giòn ngọt, chua chua nơi đầu lưỡi. Cái dư vị của hương thơm ấy cứ quấn quýt vương lại trong ta lúc chợt đọc câu thơ của Hữu Thỉnh. Có hương ổi, và gió, và sương. Những hạt sương thu mềm mại, ươn ướt giăng màn qua ngõ. Mùa thu lại về. Mùa thu mang theo hương quê và mang theo sương mờ ướt lạnh. Hình như có thêm sương nên thu dễ nhìn thấy hơn. “Sương dùng dằng qua ngõ”, “dùng dằng” hay là đợi chờ gì đây? Cứ dần dần như thế, cứ nhẹ nhõm, mềm mại như thế, thu tới tự khi nào ko hay. “Dường như thu đã về” thi sĩ giật thột, hơi lúng túng. Tự bao giờ nhỉ? Thu về? Từ hương ổi hay từ gió, hay từ sương ? Hữu Thỉnh cũng hơi ngỡ ngàng trước thoáng đi tự dưng của mùa thu. Thu về, thu lại về trên quê hương, trên những tuyến đường bờ đê và trên cả những con sông, cánh chim trời.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Cái bỡ ngỡ lúc đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho sự rung cảm mãnh liệt trước mùa thu:
“Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”
Con sông quê hương dâng nước chở mùa thu. Những cánh chim bay hấp tấp. Thật lạ thường mùa thu! Nơi thì “dùng dằng”, “dềnh dang”, nhưng nơi thì “hấp tấp”, lập cập… Nhưng tất cả đều với 1 cảm giác mới mẻ, xôn xao lúc mùa thu về. Không còn cái gay gắt của mùa hè hot nực, chỉ còn lại 1 bầu ko gian ẩm mốc và se lạnh. 1 thoáng rối lòng để rồi nhường lại cho thu. Mùa thu vừa chớm rất nhẹ, rất dịu, rất êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay áo mới. Hữu Thỉnh ko tả trời thu “xanh ngắt mấy tầng cao” như Nguyễn Khuyến nhưng chỉ điểm vào bức tranh thu 1 chút mây vương lại của mùa hè cách đây không lâu:
“Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”
Mây trời vắt nửa mình sang thu. Lối diễn tả của thi sĩ thật lạ mắt. Dường như trong đám mây ấy còn lại 1 vài làn nắng ấm mùa hè nên mới “vắt nửa mình” thu về khiến cho bao cảnh vật thay đổi và đám mây cũng khác biệt.
Với 1 đoạn thơ ngắn vẻn vẹn 2 khổ nhưng thi sĩ đã dựng lại 1 bức tranh nồng đượm hơi ấm cuộc đời, hơi ấm quê nhà. Những hình ảnh sang thu thân quen, giản dị nhưng tươi tỉnh, chân thật. Với những từ ngữ nhấp nháy: “dùng dằng”, “hấp tấp”, “dềnh dang”, và 1 giọng thơ vừa có thoáng ngỡ ngàng, vừa vui sướng. Hữu Thỉnh đã đưa ta về 1 miền quê dân dã nhưng ấm áp tình người.
“Sang thu” – 1 hình ảnh quê hương tự nó đã tôn thêm vẻ đẹp cho tổ quốc, cho quê nhà, cho đồng quê trong mùa thu chung của cả đất trời Việt Nam.
Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 2
Có nhẽ trong 4 mùa xuân hạ thu đông thì mùa thu luôn là mùa được ưu ái hơn cả lúc bước vào địa hạt thi ca. Xoay quanh đề tài mùa thu, cổ kim đông tây có biết bao bài thơ hay, gửi gắm những nghĩ suy, tâm sự không giống nhau. Nằm trong nguồn mạch chung của văn chương, Hữu Thỉnh cũng góp 1 tâm sự, 1 bức tranh xinh tươi, bình dị của mùa thu Bắc Bộ Việt Nam với bài thơ Sang thu.
Sang thu là thời khắc khởi đầu, như 1 bông hoa chớm nở, nét thu còn chưa rõ, nhưng mùa hạ vẫn còn vương vấn. Do vậy để cảm biết được toàn vẹn dấu hiệu, vẻ đẹp của mùa thu thiết yếu 1 tâm hồn hết mực tinh tế, mẫn cảm. Và hồn thơ Hữu Thỉnh là 1 hồn thơ mẫn cảm tương tự.
Khởi đầu bài thơ là mùi hương cực kỳ không xa lạ – hương ổi:
Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se
Giả dụ mùa thu trước đây đều được cảm nhận bằng những dấu hiệu cổ đại như: hoa cúc, cây phong, cây ngô đồng, mới hơn thì có Xuân Diệu, với hình ảnh rặng liễu: “Rặng liễu quạnh quẽ đứng chịu tang/ Tóc buồn buông xuống lệ nghìn hàng” thì Hữu Thỉnh lại tìm tới 1 mùi hương vô cùng giản dị, thân yêu của đồng quê, đấy là hương ổi. Hương ổi đậm sánh phả vào trong gió se, lan rộng vào khắp ko gian. Và tác giả “bỗng nhìn thấy” – hiện trạng ko sẵn sàng, cực kỳ bất thần, không thể tinh được. Bởi hương thơm đấy, bởi mùa thu tác giả đã kì vọng biết bao xưa nay cũng đã về. Nó là tiếng kêu vang ham thích, háo hức lúc tự dưng nhìn thấy phút chốc thu sang. Bằng những cảm nhận vô cùng tinh tế, Hữu Thỉnh đã đem lại cho người đọc 1 vẻ đẹp rất khác, rất bình dị, dân dã của mùa thu Bắc Bộ.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Sau sự ngỡ ngàng lúc tự dưng nhìn thấy dấu hiệu của mùa thu, Hữu Thỉnh tiếp diễn nhận thấy 1 dấu hiệu khác ấy chính là những làn sương mỏng, nhẹ đang dùng dằng đi qua ngõ:
Sương dùng dằng qua ngõ
Sương mỏng nhẹ, chậm rì rì đi qua ngõ, như cố nương lại, cố để báo cho thi nhân biết rằng bản thân cũng là 1 dấu hiệu mỗi lúc thu sang. Hình ảnh sương thu hiện ra khiến cho cả ko gian ngõ xóm thêm phần mát lạnh, ảo huyền và bình an. Cùng lúc với giải pháp nhân hóa, làm cho làn sương như có tâm cảnh, nó đang kì vọng và quyến luyến người nào. Bằng sự mẫn cảm của các cảm quan và sự tinh tế trong tâm hồn, Hữu Thỉnh đã cảm biến đầy đủ những dấu hiệu thu về. Đây là biểu thị của lòng yêu đời và yêu cuộc sống khẩn thiết.
Sau những bất thần, ngỡ ngàng trước phút chốc thu sang, thi nhân mở mang mọi cảm quan để thấy được sự chỉnh sửa của từng sự vật, hiện tượng mỗi độ thu về:
Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu
Tầm mắt đã được mở ra với ko gian phổ quát, hào phóng hơn. Và ở ko gian đấy, ông nhìn thấy biết bao sự chỉnh sửa của các sự vật, hiện tượng. Khi thu về, sông ko còn ồn ã, cuồn cuộn siết chảy nhưng thay vào ấy là chậm rì rì, lờ lững, thong dong. Khi thu sang, thời tiết khởi đầu se lạnh, những chú chim cũng khởi đầu vội vã đi về phương nam tránh rét. Hai câu thơ với 2 sự vật có sự vật động trái ngược nhau: sông dềnh dang, trên cao chim hấp tấp. Đấy là phút chốc dị biệt của vạn vật, trong thời điểm chuyển giao giữa 2 mùa.
Nhưng đặc trưng nhất trong khổ thơ này chính là hình ảnh đám mây. Trong thơ ca Việt Nam nói về đám mây có ko ít, là tầng mây xanh ngắt trong thơ Nguyễn Khuyến: Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt; là lớp mây đùn núi bạc trong thơ Huy Cận: “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc”. Còn đám mây của Hữu Thỉnh lại có sự hồn nhiên, nghịch ngợm, lúc nửa vẫn còn ở mùa hạ, nửa lại đã bước chân sang mùa thu. Tác giả đã thật tinh tế lúc sử dụng từ “vắt” để nhắc đến thời khắc giao mùa, đám mây vắt mình lên ranh giới mỏng manh giữa 2 mùa, để rồi tới rốt cục chỉ còn lại sắc thu đậm nét. Câu thơ cho thấy sự tìm tòi, khám phá và trường liên tưởng thú vị của Hữu Thỉnh lúc thời tiết chuyển giao.
Với thể thơ 5 chữ giàu nhịp độ liên kết với hình ảnh nhân hóa rực rỡ, Hữu Thỉnh đã đem lại cho thơ ca 1 mùa thu thật đẹp, thật mộc mạc giản dị. Mùa thu đấy là những rung cảm tinh tế và tài giỏi, được cảm nhận qua lăng kính của người nghệ sĩ khẩn thiết yêu đời, yêu tự nhiên vạn vật và yêu cuộc sống.
Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 3
Mỗi mùa đều mang 1 vẻ đẹp, 1 hương sắc rất riêng. Và vẻ đẹp đấy, hương sắc đấy đã được thi sĩ Hữu Thỉnh bắt gặp. Ông đã cảm thu được hơi thở của đất trời lúc chuyển mình sang thu. Sự chuyển mình của mùa nhận được thi sĩ thế hiện rõ ràng trong 2 khổ thơ đầu:
Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về
Nhà thơ chợt nhận thấy thu về qua mùi hương ổi. Đấy là 1 mùi hương đặc thù, mùi hương nhè nhẹ, thoang thoảng mà lại làm thức tỉnh lòng người. Nhà thơ bắt gặp mùi hương đấy 1 cách rất trùng hợp và rồi lại nhận thấy nó rõ ràng hơn trong làn gió thu se se lạnh. Động từ phả gợi cho ta cảm giác chỉ nhẹ thôi, mà lại rõ rệt, nó ko mạnh bạo mà lại đủ khiến cho người đọc cảm giác đắm chìm trong đất trời mùa thu. Cộng với những làn gió thu nhè nhẹ, se se, từng màn sương dùng dằng qua ngõ. Sương thu giăng đầy ngõ, chuyển di lững thững, chậm rì rì. Từ láy dùng dằng đã diễn đạt cảm nhận ấy của thi sĩ. Màn sương thu đã tạo cho thi sĩ cảm giác mờ ảo, tự nhiên khi này phát triển thành kì bí. Với hương ổi trong vườn, làn gió se lạnh và làn sương dùng dằng, thi sĩ như đã phần nào cảm thu được hương sắc mùa thu. Tuy nhiên, cảm nhận đấy lại ko kiên cố, khiến thi sĩ đưa ra giám định: Dường như thu đã về. Dường như là sự băn khoăn của thi sĩ. Và sự băn khoăn đấy lại được thi sĩ trả lời trong khổ thơ thứ 2 của bài thơ:
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.
Rõ ràng mùa thu đã tới. Sắc thu ko chỉ len lách trong mùi hương ổi, làn gió, màn sương nhưng khi này nó bao trùm lên toàn cảnh vật. Giả dụ khổ thơ đầu chỉ là sự phán đoán thì khổ thơ thứ 2 lại là sự kiên cố của tác giả.
1 loạt hình ảnh được tác giả nhân hoá làm thu sang rõ ràng bơn. Đấy là 1 bức tranh thu trắng trong cực kỳ. Những cảnh vật được thi sĩ tuyển lựa để mô tả đất trời vào thu đều đang ở trong hiện trạng ngập dừng mà đầy chủ động. Dòng sông dềnh dang, đàn chim hấp tấp, đám mây mùa hạ đang vắt mình sang thu. Đây đều là những hình ảnh rực rỡ, ko chỉ hiện lên ở hiện nay nhưng còn đem người đọc trở về với dĩ vãng mùa hạ. Dòng sông ko còn dữ dội như mùa hạ nhưng phát triển thành dềnh dang, chim hấp tấp để tránh gió thu se lạnh. Đặc thù hơn, thi sĩ sử dụng động từ vắt với đám mây. Hình như đám mây đấy vẫn còn quyến luyến với mùa hạ mà lại phải làm theo sự thiên nhiên của đất trời bước sang thu. Dòng sông lờ lững, thong dong trôi, đúng như sự êm đềm, nhẹ nhõm của mùa thu. Tất cả những cảnh vật tự nhiên đấy gợi cho chúng ta 1 điều: Mùa thu đã tới thật rồi! Thu sang được cảm nhận bằng tâm hồn nhà thơ thật mộng mơ. Cái hình ảnh về những sự vật đấy được thi sĩ nhân hoá chuyển di ăn nhịp theo sự chuyển mùa có lí qua cảm nhận vô cùng tinh tế của thi sĩ.
Sang thu của Hữu Thỉnh làm ta chợt nhìn thấy hương ổi, làn gió, màn sương thu hay dòng sông, đám mây… những sự việc gần gụi, thân quen làm nên đường nét rất riêng của mùa thu Việt Nam. Không chỉ riêng thi sĩ, nhưng mỗi chúng ta đều có thể cảm thu được mùa thu đấy – 1 mùa thu êm đềm, lắng đọng, ấm áp.
Phân tích 2 khổ đầu bài thơ Sang thu – Mẫu 4
Khoảnh khắc giao mùa có nhẽ là phút chốc xinh tươi nhất của thiên nhiên, nó gieo vào lòng người những rung động nhẹ nhõm khiến ta như giao hoà, đồng điệu. Khi chúng ta chưa hết ngỡ ngàng bởi 1 Xuân Diệu “tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì” thì đã gặp 1 Hữu Thỉnh tinh tế, thâm thúy tới cực kỳ qua 1 thoáng “Sang Thu”.
Bài thơ là những cảm nhận, những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển đổi kỳ diệu của tự nhiên trong buổi giao mùa – trình bày rõ nhất qua 2 khổ thơ đầu. Mùa thu sang được báo hiệu chẳng phải là sắc “mơ phai” hay hình ảnh “con nai vàng ngờ ngạc” nhưng là hương ổi thân quen nơi vườn mẹ đã đánh thức những cảm quan tinh tế nhất của thi sĩ:
Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió se,
Câu thơ có hương vị ấm nồng của chớm thu ở 1 miền quê bé. Dấu hiệu trước nhất để tác giả nhìn thấy mùa thu là “hương ổi”. Mùi hương quê nhà mộc mạc “phả” trong gió thoảng bay trong ko gian. Cảm giác tự dưng tới với thi sĩ: “bỗng nhìn thấy” – 1 sự bất thần nhưng như đã kì vọng sẵn từ lâu lắm. Câu thơ ko chỉ tả nhưng còn gợi liên tưởng tới màu vàng ươm, hương thơm nức, vị giòn, ngọt, chua chua nơi đầu lưỡi của trái ổi vườn quê. Và ko chỉ có thế, cả sương thu như cũng chứa đầy tâm cảnh, thư thả, dùng dằng giăng mắc trên khắp nẻo đường thôn:
Sương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về
Sương thu đã được nhân hoá, 2 chữ “dùng dằng” diễn đạt rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu. Nếu ở câu thơ trước nhất thi sĩ “bỗng nhìn thấy” thu về khá bất thần và đột ngột thì sau lúc cảm nhận sương thu, gió thu, thi sỹ vẫn ngỡ ngàng thốt lên lời thì thầm như tự hỏi: Dường như thu đã về? Tâm hồn thi sỹ nắm bắt những lay động nhẹ nhõm, mỏng manh của tạo vật trong phút giao mùa cũng yên ả, bâng khuâng như bước đi bé nhẹ của mùa thu
Không gian nghệ thuật của bức tranh nhận được mở mang hơn, cái bỡ ngỡ lúc đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho những rung cảm mãnh liệt trước ko gian thu vời vợi:
Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu hấp tấp
Sông nước đầy nên mới “dềnh dang” nhẹ trôi như cố tình chậm lại, những đàn chim hấp tấp bay về phương nam …Không gian thu dễ chịu, hữu tình và tràn đầy thi vị, đặc trưng là hình ảnh:
Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu
Câu thơ giúp ta tưởng tượng về đám mây mỏng nhẹ, trắng xốp, kéo dài như tấm khăn voan duyên dáng của người thanh nữ an nhàn, nhẹ nhõm “vắt nửa mình sang thu”. Câu thơ có tính tạo hình ko gian mà lại có ý nghĩa diễn đạt sự chuyển di của thời kì: thu khởi đầu sang, hạ chưa qua hết, mùa thu vừa chớm, rất nhẹ, rất dịu, rất êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay áo mới.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Bình giảng 2 khổ thơ đầu bài Sang thu
Mỗi 5 có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông và tự nhiên cũng vậy tùy theo thời kì nhưng thay đổi cảnh sắc. Mùa nào cũng đều đẹp, đều yêu, mà có nhẽ mùa thu là 1 trong những mùa cuốn hút nhất, tình nhất. Do đó nhưng nhiều nhà văn, thi sĩ đều bị thu lôi cuốn nhưng viết nên những thi phẩm lạ mắt, thành công. Bài thơ “Sang thu” của thi sĩ Hữu Thỉnh là 1 bài thơ hay như thế. Hai khổ thơ đầu của tác phẩm đã khắc hoạ được 1 bức tranh tự nhiên đang chuyển mình sang thu đầy gợi cảm.
“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seHương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về”
Ổi là thức quả dân dã, không xa lạ ở mỗi vùng quê. Khi thu sang cùng là khi ổi khởi đầu ra hoa, kết trái, hương thơm thanh lịch, nồng đượm nhưng vương vấn lòng người hòa quyện vào trong ko gian nhờ ngọn gió se. Gió thì se se lạnh gợi những bâng khuâng và cả những mến thương. Ta như cảm thu được hương ổi cũng đang khoan thai cùng gió đi khám phá những ngõ ngóc của làng quê mình, câu thơ còn gợi liên tưởng về hình ảnh người thì sĩ đang đứng nơi nào ấy, dùng khứu giác để cảm nhận, nhưng hưởng thụ thứ hương ổi mê đầy huyễn hoặc đấy. Hương ổi ko nặng nề hay quá đặm đà nhưng phả nhè nhẹ trong gió càng khiến người ta khắc khoải những thương mến. Từ “bỗng” đứng đầu câu tựa như 1 sự bất thần lúc thu sang, có nhẽ người nhà thơ cũng từng kì vọng phút giây thu về nên lúc nhìn thấy những tín hiệu đấy cảm thấy có chút kinh ngạc phá lẫn sự mừng vui, đón đợi. Cụm từ “nghe đâu” diễn đạt sự mơ hồ, ko kiên cố mà trong câu thơ “Dường như thu đã về” lại được dùng để giám định phút chốc sang thu, tràn đầy xúc cảm mến thương, có chút nô nức, mong đợi của người nhà thơ.
Thu đã về rồi sao? Thu về trên quê hương, trên từng cánh đồng quê, từng dòng sông, bầu ko khí và trên cả từng ngõ ngóc đường làng. Thu về trong thơ bao thi nhân khác là sương giăng mờ kín lối, là lá vàng khởi đầu rụng cành, là gió heo may lành lạnh, thì với Hữu Thỉnh, thu mang 1 nét đẹp đầy biệt lập:
“Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”.
Chia tay mùa hè, thu sang khiến đất trời và cảnh vật thay áo mới, nhẹ nhõm, dễ chịu và yên ả hơn. Dòng sông ko còn hấp tấp như xưa, giờ đây sông chảy chầm chậm, dềnh dang, mang cả vị thu trong từng làn nước xanh trong. Dòng sông nhẹ trôi gợi cảm giác nhẹ nhõm, thanh bình nơi sâu thẳm tâm hồn của mỗi bạn đọc. Và trên ko trung kia nữa, những cánh chim như vội vã hơn, mau chóng hơn, hình như cánh chim cũng cảm thu được cái chớm lạnh của đầu thu nên hấp tấp bay về phương Nam tránh rét.
Điều xuất sắc nhất nhưng tạo hoá đã tặng thưởng cho mùa thu là 1 sắc trời biệt lập, vừa dịu dàng lại vừa mạnh bạo, vừa như dùng dằng, chậm chạp lại vừa như hấp tấp, lập cập. Do đó nhưng đứng trước phút chốc giao mùa, Hữu Thỉnh ko khỏi bị lôi cuốn trước vẻ đẹp đấy. Ta còn nhớ Nguyễn Khuyến từng viết về trời thu đầy xinh tươi:
” Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao”
Hãy trong thơ Xuân Diệu, trời thu nhuộm 1 màu áo ” mơ phai” đầy diệu huyền:
“Đây mùa thu đến – mùa thu tớiVới áo mơ phai dệt lá vàng”
Thì tới với Hữu Thỉnh, trời thu có nét riêng lạ mắt, thứ còn đám mây mơ mòng vương chút cuối hạ:
“Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”
Phcửa ải chăng áng mây kia cũng đang rộn rực lúc thu về, muốn được khoe vẻ ưu phiền và trầm tư đầy mến thương của mình với dương thế mà cũng còn chút tiếc nuối lúc phải rời mùa hạ, muốn giữ lại chút gì ấy của nắng vàng ấm áp.
Hai khổ thơ nhẹ nhõm, ngắn gọn nhưng đã mở ra cho ta 1 bức tranh thu vừa chân thật lại vừa nên thơ. Có nhẽ, sự cảm nhận tinh tế cùng tài năng trong ngòi bút tài giỏi của mình, Hữu Thỉnh mới viết nên hồn thơ đẹp tới nao lòng như thế.
Bình giảng 2 khổ thơ đầu bài Sang thu
Thiên nhiên, tạo hóa luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho những nhà văn, thi sĩ được thông minh qua lăng kính nghệ thuật của mình. Lấy chất liệu từ thực tiễn, qua thời kì thai nghén, ôm ấp, những tác phẩm viết về tự nhiên luôn mang màu sắc phong cách đặc thù của tác giả, lúc buồn phiền quạnh quẽ, khi tâm huyết, sôi nổi. Với Hữu Thỉnh, tự nhiên trong ông là mùa thu, mùa của nỗi buồn man mác, mà hình như cái buồn đấy không phải làm cho ông cảm thấy âm u nhưng ngược lại, mùa thu của ông đẹp tựa 1 cô thanh nữ e thẹn, ngượng ngùng và dồi dào nhựa sống. Trong 2 khổ đầu bài thơ “Sang thu”, Hữu Thỉnh đã mô tả 1 cách kĩ càng những bước chuyển mình của đất trời giao thoa giữa 2 mùa, hình thành 1 bức tranh tự nhiên diệu huyền, tinh tế.
“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”
Xuất thân trong tình cảnh đói nghèo và trải qua tuổi thơ dữ dội, phải sống với bác, đi làm công tính từ lúc mới mười tuổi nên thơ Hữu Thỉnh thường bắt nguồn từ những điều giản đơn, không xa lạ trong cuộc sống. Những tác phẩm của ông, từ thơ tới truyện ngắn, đều mang giọng điệu thiên nhiên, hồn hậu, trình bày 1 tâm hồn nhạy bén, phong phú và yêu cái đẹp. Nội dung ko chỉ thuần tuý là kể, tả nhưng còn được lồng ghép những triết lý cuộc sống thâm thúy được tác giả đúc rút từ chính kinh nghiệm bôn 3 của mình. Cũng chính thành ra nhưng thơ ông luôn mang âm hưởng không xa lạ nhưng mới mẻ, bình dị nhưng rực rỡ, ẩn trong ấy là những bài học quý báu, có trị giá nhân bản thâm thúy.
Từ những câu thơ trước nhất, ta đã mường tưởng được hương sắc của mùa thu đang từng bước bao trùm lên vạn vật:
“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về.
Với Xuân Diệu, mùa thu tới với sắc “mơ phai” tự tình và mơ mộng “Đây mùa thu đến, mùa thu đến / Với áo mơ phai dệt lá vàng” thì Hữu Thỉnh lại nhìn thấy mùa thu bằng mùi hương. “Hương ổi”, mùi hương đặc thù, “gió se”, cơn gió heo may mang âm hưởng mùa thu Bắc Bộ. Mùi ổi dân dã, thanh thuần đượm vào trong ko khí “phả” vào gió, vào lồng ngực. Cái “bỗng” sao nhưng kinh ngạc, bất thần, thú vị tới thế. Hình như, tác giả bị bất thần trước sự hiện ra của nàng thơ mùa thu, dù đã biết kiên cố nó sẽ tới, đã đợi chờ từ trước, mà lúc thu tới thật, Hữu Thỉnh vẫn ko hết bỡ ngỡ nhưng “bỗng nhìn thấy” dư vị ngọt ngào đấy. Động từ “phả” mạnh bạo, quyết liệt, trình bày sự mau chóng, dứt khoát. Mùa thu tưởng hình như nhẹ nhõm lắm, dịu dàng lắm, mà tác giả ko viết “thổi vào trong gió se” nhưng là “phả”. Mùa thu đã đánh chiếm cả ko gian, mang hương ổi, mang cái se lạnh phả vào tâm hồn người nghệ sĩ mẫn cảm, khiến ông phải rung động, phải kinh ngạc. “Sương dùng dằng qua ngõ”, lại 1 hình ảnh đặc thù của mùa thu: sương. Làn sương mong manh như 1 bức màn bạc, “dùng dằng”, chậm rì rì len lách vào từng tuyến phố, từng ngách ngóc. Từ “dùng dằng” gợi cảm giác nặng nề, kéo dài. Mùa thu từng chút, từng chút trải lên vạn vật 1 lớp sương mờ ảo, thêm chút gió se nao lòng và mùi ổi thơm không xa lạ, bình dị. Để rồi, thi sĩ phải bật thốt lên “Dường như thu đã về?”. Những tín hiệu đã rõ ràng tới thế, mà tâm hồn nhà thơ vẫn chưa cảm thấy kiên cố, mọi thứ mới chỉ “nghe đâu”. Thu về tự bao giờ, đem lại bao ngỡ ngàng, lúng túng. Thu về từ sương hay từ gió, từ hương ổi nồng thắm hay từ nỗi mẫn cảm của thi sĩ. Cái ngỡ ngàng cute như người con gái bí mật, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, đã hiển nhiên tới thế nhưng sao chẳng dám tin cậy, không thể rõ ràng.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Cái bỡ ngỡ lúc đầu dần tan đi, nhường chỗ cho những rung động động sống động, mãnh liệt trước mùa thu:
“Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”
Cộng với những bước chân trước nhất của nàng thu, vạn vật cũng chuyển mình tiếp đón 1 hơi thở mới, 1 dòng chảy mới. Sông “dềnh dang”, dòng sông phát triển thành chậm rì rì, uể oải hơn lúc mùa thu tới, giống như làn sương “dùng dằng”, nặng nề., mà những cánh chim lại phát triển thành “hấp tấp”, lập cập sẵn sàng cho cuộc di trú về phương Nam tránh rét. Nếu mùa hạ gợi đề cập nhựa sống, năng lượng chứa chan khiến con người muốn chuyển di tốc độ hơn, mùa đông lại là sự lạnh lẽo, cô liêu, âm u và rề rà, thì mùa thu lại mang những sắc thái đối lập, phong phú. Nơi “dùng dằng”, “dềnh dang”, nơi lại “hấp tấp”, mà tất cả đều mang cảm giác mới mẻ, xao xuyến lúc mùa thu về, xua tan cái hot nực của mùa hạ bỏng cháy. Thu dịu êm, mơ hồ và nhẹ nhõm, như 1 bước đệm nhảy vọt lúc đông tới. Mùa thu là sự giao thoa giữa 2 sắc thái đối lập, có nhẽ thành ra nhưng ta trông thấy trong mùa thu vừa có cái nhựa sống âm ỉ, lại vừa có sự u hoài, buồn phiền.
Hình ảnh cuốn hút nhất của 2 khổ đầu bài thơ “Sang thu” là cảnh gợi tả đám mây
“Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”
Tựa bài thơ được đặt là “Sang thu”, nên chẳng mấy khó hiểu lúc những rơi rớt của mùa hạ vẫn còn sót lại trong ko gian. Đám mây mùa hạ còn bịn rịn chưa muốn rời, “vắt nửa mình sang thu”. Lối diễn tả lạ mắt, tài 3, gợi ra 1 hình ảnh mang tính hòa quyện. Trong đám mây ấy có cả những tia nắng bỏng cháy mùa hè, 1 nửa lại đã chuyển mình sang màu xám bàng bạc của mùa thu. Động từ “vắt” khiến người đọc tưởng tượng đám mây giống như 1 dải lụa đào uyển chuyển, mềm mại, duyên dáng. Cảnh vật thay đổi, ko gian thay đổi mà còn hoài niệm chút vấn vương. Phcửa ải chăng, mùa thu tới mang cho lòng người sự lưng chừng, e ấp, như đám mây kia còn cố níu giữ màu vàng nắng hạ. Phcửa ải là 1 cây bút tinh tế, 1 điểm nhìn lạ mắt và 1 tâm hồn mỏng manh mới có thể trông thấy cái đẹp của tự nhiên qua lăng kính vạn hoa đa chiều tới vậy.
Trong vỏn vẹn 2 khổ thơ, Hữu Thỉnh đã vẽ nên 1 bức tranh thu với sông, với sương, với hương ổi, với mây gió. Khúc nhạc mùa thu qua thơ Hữu Thỉnh ko réo rắt, cũng chẳng sầu bi mà lại in đậm trong tâm não người đọc. Chẳng quyền quý, đài các, những chất liệu hiện thực chân phương, bình dị, qua lối mô tả gợi mở và những động từ đắt giá, hình ảnh nàng thu giống như cô thôn nữ miền đồng bằng Bắc Bộ đang độ tuổi thanh xuân chứa chan sức sống, ẩn mình sau lớp áo nâu sồng thanh thoả và vẻ dịu dàng, nữ tính đặc thù. Đứng cạnh Xuân Diệu với “Đây mùa thu đến”, Nguyễn Khuyến với “Thu điếu”, “Thu vịnh”, “Thu ẩm”, “Sang thu:” của Hữu Thỉnh đem đến 1 làn gió âm trầm và nhẹ nhõm của mùa thu Bắc Bộ, đẹp dịu dàng nhưng có thể khiến lòng người vương vấn.
Cảm nhận khổ thơ 1 và 2 bài thơ Sang thu
Hữu Thỉnh là 1 thi sĩ điển hình của nền thơ kháng chiến chống Mĩ và văn chương thời gian đổi mới. Ông là người viết nhiều, viết hay về con người và cuộc sống ở nông thôn. Thơ ông giản dị mà cực kỳ tinh tế và thâm thúy.
Bài thơ “Sang thu” viết 5 1977, in trong tập Từ hào chiến đấu tới thành thị. Hai khổ đầu là cảm nhận tinh tế của tác giả về những lay động của trời đất ở thời điểm giao mùa từ hạ sang thu, được trình bày qua hình ảnh và ngôn từ giàu sức biểu cảm.
Khổ thơ 1 cho ta thấy những chuyển biến từ cuối hạ sang đầu thu nhẹ nhõm nhưng rõ rệt:
Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió seSương dùng dằng qua ngõHình như thu đã về
Mùa thu đang dần chiếm chỗ trong ko gian, chậm chạp nhưng kiên cố. Những dấu hiệu mùa thu tới được biểu thị bằng những hình ảnh thật sinh động: “Bỗng” chợt giật thột, ko có sự sẵn sàng từ trước, cảm giác bàng hoàng, kinh ngạc. “Hương ổi” đặc thù của mùa thu, báo hiệu mùa thu đã về. “Phả” động từ chỉ hành động, ảnh hưởng mạnh bạo. “Chùng chình” tính từ, tạo cảm giác chậm rì rì, đủng đỉnh. “Dường như” ngỡ ngàng nhìn thấy mùa thu đang về.
Nhà thơ cảm nhận sự chuyển biến của trời đất ở thời điểm sang thu qua hương vị: hương ổi, qua chuyển di của gió của sương: gió se, sương dùng dằng. Hương ổi nồng thắm lan trong gió khởi đầu hơi se lạnh, sương thu dùng dằng chậm lại… Mùa thu sang ngỡ ngàng được cảm nhận qua sự suy đoán.
Còn khổ thơ 2 cho thấy mùa thu tràn trề đất trời:
Sông được khi dềnh dangChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu
Không gian mở mang từ dòng sông tới bầu trời. Dòng sông mùa thu chảy chậm hơn, cánh chim khởi đầu hấp tấp như cảm thu được cái se lạnh của tiết trời…
Dòng sông thì “dềnh dang” ko còn mang dòng chảy hấp tấp, lập cập nhưng giờ đây đi chậm lại để cảm nhận, hưởng thụ vẻ đẹp thanh bình của mùa thu. Cánh chim thì “hấp tấp” nếu dòng sông đủng đỉnh, dềnh dang để cảm nhận thời tiết mát lạnh, dịu dàng thì đàn chim lại hấp tấp, lập cập đi tìm thức ăn và soạn sửa lại tổ ấm của mình để đón nhận mùa đông hà khắc sắp tới.
Đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu” ko còn mang màu xanh tươi của mùa hè nóng bức, mây như phát triển thành dịu dàng hơn, hiền hòa hơn và uốn mình thành 1 đường cong mềm mại để chuyển dần sang mùa thu.
Động từ “vắt” trình bày sự tinh nghịch, dí dỏm của đám mây cùng lúc khiến cho đám mây như có hồn hơn, hình ảnh biến đổi như mềm mại hơn, thú vị hơn. Đám mây mới chỉ “nửa mình sang thu” vì vẫn còn quyến luyến mùa hè rộn ràng.
4 câu thơ đã khắc họa những lay động tinh tế của cảnh vật từ mùa hè sang mùa thu. Mỗi cảnh vật lại có 1 đặc thù riêng mà tất cả đã khiến cho bức tranh mùa thu thêm thi vị hơn.
Bằng những hình ảnh, ngôn từ giàu sức gợi cảm, 2 khổ thơ đã tái tạo 1 bức tranh sang thu đẹp, gợi cảm, nên thơ. Qua ấy cho thấy sự quan sát và cảm nhận tinh tế của thi sĩ về phút chốc giao mùa. ẩn trong ấy là tình yêu khẩn thiết nhưng tác giả dành cho quê hương xứ sở của mình…
Với cách tỏ bày nhẹ nhõm, bí mật nhưng nồng hậu, sôi nổi, bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh đã ko chỉ đem đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu quê hương nhưng còn làm thâm thúy hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người.

[rule_2_plain]

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #2 #khổ #đầu #bài #thơ #Sang #thu #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất


  • #Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #2 #khổ #đầu #bài #thơ #Sang #thu #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất
  • Tổng hợp: Mobitool

Trần Ris

Tôi là Trần Ris, tôi viết blog để chia sẻ các kiến thức hay đến các bạn. Chúc các bạn tìm được thông tin mình cần! Xin cảm ơn đã đọc và theo dõi blog của tôi!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button