Giáo Dục

Văn mẫu lớp 10: Thuyết minh tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo 2 Dàn ý & 11 bài văn mẫu lớp 10 hay nhất

Thuyết minh Bình ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi mang lại 11 bài văn mẫu thuyết minh hay đạt điểm cao của các bạn học trò giỏi trên cả nước. Qua 11 bài thuyết minh về Bình ngô Đại cáo các bạn có thêm nhiều gợi ý tham khảo, nắm vững tri thức căn bản, củng cố kỹ năng viết văn ngày 1 hay hơn.

Bình Ngô đại cáo là bài cáo viết bằng văn ngôn do Nguyễn Trãi soạn thảo vào mùa xuân 5 1428. Bình ngô Đại cáo ko chỉ khẳng định hùng hồn nền độc lập, chủ quyền của quốc gia nhưng còn góp phần trình bày cuộc tranh đấu chống giặc ngoại xâm kiên trì, quật cường của dân tộc ta. Vậy sau đây là 11 mẫu thuyết minh Đại cáo Bình ngô, mời các bạn lớp 10 cùng theo dõi.

Dàn ý thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo

Dàn ý số 1

I. Mở bài:

– Dẫn dắt vấn đề: Khái quát về tác giả, tác phẩm, trị giá nội dung, nghệ thuật của bài Bình Ngô đại cáo.

II. Thân bài:

– Nêu luận đề chính nghĩa: Mấu chốt nhơn nghĩa chính là yên dân và trừ bạo. Nhân huệ ko bó hẹp trong phạm vi tư tưởng Nho giáo nhưng rộng hơn là làm thế nào để mang đến cuộc sống thanh bình cho quần chúng. Kế bên đấy khẳng định nước ta tuy là 1 nước bé nhưng mà vẫn có thể kiêu hãnh về:

  • Nền văn hiến lâu đời.
  • Bờ cõi cương vực.
  • Phong tục tập quán.
  • Lịch sử và cơ chế riêng.

– Bản cáo trạng vạch rõ tội ác kẻ địch: Giặc Minh xảo trá thừa nước đục thả câu. Không những thế còn thảm sát, hành tội, tước đoạt mạng sống con người 1 cách man rợ (viện dẫn).

– Tổng kết giai đoạn kháng chiến:

  • Xây dựng hình tượng người người hùng áo vải phổ biến nhưng mà có lòng yêu nước thương dân và phẫn nộ giặc thâm thúy, hợp lí tưởng cao cả (so sánh với Trần Quốc Tuấn để thấy được lòng phẫn nộ giặc và niềm tin đanh thép).
  • Khắc họa những chiến công oanh liệt hào hùng (viện dẫn).

– Tuyên bố hòa bình mở ra kỉ nguyên mới.

* Nghệ thuật:

– Sử dụng từ ngữ hiển nhiên, vốn có.

– Biện pháp đối lập, lấy cái vô biên của trúc Nam Sơn để nhắc đến cái vô biên trong tội ác giặc Minh, lấy cái hết sức của nước Đông Hải để nói lên sự nhơ bẩn hết sức.

– Nghệ thuật xây dựng hình tượng đối tượng.

– Liệt kê, so sánh, đối lập để tạo thành bản người hùng ca về những chiến công oanh liệt.

III. Kết bài:

Tóm lược lại nội dung, nghệ thuật điển hình.

Dàn ý số 2

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi và tác phẩm Bình Ngô đại cáo.

2. Thân bài:

2.1. Tác giả Nguyễn Trãi:

a. Thân thế, cuộc đời:

– Nguyễn Trãi (1380-1442), biệt hiệu là Ức Trai, quê gốc ở huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, sau đấy dời tới Định Khê, Thường Tín, Hà Nội.

– Xuất thân trong 1 gia đình danh giá, cha là Nguyễn Phi Khanh, đã từng đỗ thái học trò (tấn sĩ) dưới thời nhà Trần, mẹ là Trần Thị Thái con của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán.

– 5 1400, Nguyễn Trãi thi đỗ thái học trò và cùng cha ra làm quan dưới triều nhà Hồ, 5 1407 nhà Hồ sụp đổ, giặc Minh xâm lăng nước ta, Nguyễn Phi Khanh bị giặc bắt giải về Trung Quốc, còn Nguyễn Trãi bị giam lỏng tại thành Đông Quan.

– 1417, gia nhập nghĩa binh Lam Sơn, biến thành quân sư cho Lê Lợi, đóng góp nhiều công huân lớn béo giúp nghĩa binh thắng lợi giặc Minh và lập ra nhà Hậu Lê.

– Nhà Hậu Lê thành lập ko bao lâu thì gặp phải cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, nội bộ quốc gia xảy ra tranh chấp => Nguyễn Trãi bị nghi ngại và ko được tin dùng trong suốt 10 5 trời.

– 5 1440 lại được vua Lê Thái Tông mời ra giúp nước.

– 5 1442 thảm án Lệ chi viên ập xuống, dẫn tới kết cuộc hết sức bi ai – Nguyễn Trãi phải chịu tội tru di tam tộc.

b. Sự nghiệp sáng tác:

* Các tác phẩm chính trong các lĩnh vực:

– Lịch sử: Văn bia Vĩnh Lăng, Lam Sơn thực lục đánh dấu kể lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

– Chính trị quân sự có Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo.

– Địa lý: Dư địa chí – cuốn sách địa lý cổ nhất Việt Nam.

– Văn chương:

  • Chữ Hán: Ức Trai thi tập
  • Chữ Nôm: Quốc âm thi tập – cuốn sách viết bằng tiếng Việt trước hết còn lại cho tới ngày bữa nay.

* Nhà văn chính luận kiệt xuất:

– Để lại 1 số lượng tác phẩm khá béo, ngoài Quân trung từ mệnh tập và Bình Ngô đại cáo đã kể trên, người ta còn sưu tập được khoảng 28 tác phẩm thuộc các thể loại chiếu, biểu, … dưới triều Lê.

– Nội dung tư tưởng chủ quản xuyên suốt là nhơn nghĩa, yêu nước và thương dân.

– Rực rỡ nghệ thuật: Kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, sử dụng các văn pháp cởi mở tùy theo mục tiêu, đề nghị, nhân vật.

* Nhà thơ trữ tình thâm thúy:

– Các tác phẩm hiện còn gồm 2 tập thơ Ức Trai thi tập và Quốc âm thi tập

– Nội dung:

  • Ghi lại hình ảnh người người hùng lớn lao Nguyễn Trãi: Lý tưởng nhơn nghĩa, yêu nước thương dân; ý chí chống ngoại xâm và cường quyền bạo lực; các phẩm giá tốt đẹp biểu tượng cho người quân tử.
  • Trong nhân cách là 1 con người trần giới, ông hiện lên với những đặc điểm của 1 con thiên hạ thường giản dị, ông đớn đau trước nghịch cảnh trớ trêu của xã hội cũ, trước thói thường tệ bạc, thâm hiểm, ông cũng có những tình yêu thâm thúy với tự nhiên, quốc gia con người và cuộc sống, cùng lúc trình bày cả những nghĩa tình giữa cha con, vua tôi, bằng hữu rất sâu nặng.

2.2. Tác phẩm Bình Ngô đại cáo:

a. Hoàn cảnh có mặt trên thị trường:

– Ra đời vào thời khắc cuối 5 1427, đầu 5 1428 sau lúc nghĩa binh Lam Sơn xoá sổ được 15 vạn viện binh của giặc, Vương Thông đang cố thủ trong thành Đông Quan đã phải xin giảng hòa và rút quân về nước.

– Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để chiếu cáo với người đời rằng chúng ta đã giành lại độc lập dân tộc, tuyên ngôn độc lập, mở ra 1 trang mới cho lịch sử giang sơn.

b. Ý nghĩa đầu đề:

– “Bình Ngô”, nghĩa là bình định quân Minh xâm lăng, dẹp yên giặc dữ (bởi vua Minh vốn là người nước Ngô, đại diện cho 1 quốc gia, đại diện cho cả 1 dân tộc. Theo 1 cách lý giải khác giặc Ngô còn là tên gọi chung để chỉ thứ giặc tới từ phương Bắc với các đặc điểm chung là gian ác và vô nhân đạo).

– Hai chữ “đại cáo” nghĩa là bản cáo béo, trình bày tầm quan trọng của sự kiện cần tuyên bố, cũng như khẳng định tư tưởng béo của dân tộc.

– Khái niệm “cáo”: (Tham khảo sách giáo khoa)

c. Bố cục:

Đoạn 1 là nêu luận đề chính nghĩa, đoạn 2 vạch rõ tội ác của kẻ địch, phần 3 kể lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa, đoạn 4 là phần tuyên bố chiến quả khẳng định sự nghiệp chính nghĩa.

d. Nội dung:

– Đoạn 1: Nêu ra luận đề chính nghĩa với 2 cơ sở béo:

  • Tư tưởng nhơn nghĩa “Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân/Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”, lấy quần chúng làm gốc, trình bày tấm lòng yêu nước, thương dân, 1 lòng vì quần chúng.
  • Khẳng định chủ quyền của dân tộc phê chuẩn nhiều góc cạnh không giống nhau bao gồm: Văn hiến, ranh giới cương vực, lịch sử tranh đấu, triều đại trị vì và phong tục tập quán.

– Đoạn 2: Nêu nên thuộc tính phi chính nghĩa của quân Minh xâm lăng và tội ác của chúng trên quốc gia ta:

  • Lấy danh nghĩa phù Trần diệt Hồ để dẫn quân vào xâm lăng nước ta.
  • Thảm sát ám sát đồng bào 1 cách man rợ, ra công bóc lột thuế khóa, đàn áp vắt kiệt lực lao động, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy khốn, dùng mọi mưu mô vơ vét khoáng sản sản vật, phá hoại khoáng sản cây cối, phá hoại cả nền nông nghiệp của quần chúng ta.

– Đoạn 3:

+ Tái tạo lại tài năng phẩm giá và ý chí của chủ soái Lê Lợi.

+ Kể lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn qua nhiều công đoạn.

– Đoạn 4:

  • Tuyên bố chiến thắng, khẳng định độc lập chủ quyền của dân tộc, thuộc tính chính nghĩa của khởi nghĩa Lam Sơn, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, kỷ nguyên độc lập, tự do và vẹn toàn cương vực.
  • Rút ra bài học lịch sử cho dân tộc dựa trên tư tưởng mệnh trời, quy luật của tạo hóa trong ngũ hành, bát quái, Kinh dịch:

e. Nghệ thuật:

– Liên kết hài hòa giữa nhân tố chính luận và chất văn học nghệ thuật.

– Nhân tố chính luận trình bày ở kết cấu chặt chẽ của tác phẩm, lập luận sắc bén, lời văn gang thép, hùng hồn.

– Chất văn học nghệ thuật lời văn rất giàu xúc cảm, xen lẫn giữa những đoạn thuật lại 1 cách khách quan, là những đoạn biểu hiện xúc cảm trực tiếp của tác giả. Câu văn rất giàu hình tượng nghệ thuật sinh động tạo ra công mạnh gợi cảm, gợi tả béo, áp dụng cả sự hiểu biết của mình về các điển tích điển cố, lịch sử.

3. Kết bài:

Nêu cảm nhận chung.

Thuyết minh Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 1

Trong dòng văn chương yêu nước của dân tộc, có biết bao tuyệt tác văn chương đáng hâm mộ và kiêu hãnh. Ta thêm kiêu hãnh về truyền thống yêu nước, ý thức kết đoàn qua những trang sử vang dội viết về cuộc tranh đấu quả cảm của dân tộc. Ấy là Nam Quốc nước nhà của Lí Thường Kiệt, là Tụng giá hoàn kinh sư của Trần Quang Khcửa ải, Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh,…Đặc thù, 1 trong số đấy phải kể tới Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, 1 tác phẩm bất hủ được xem là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc.

Vào 5 1427, quân Minh do Mộc Thạnh và Liễu Thăng cầm đầu bị nghĩa binh Lam Sơn đánh bại và thu phục. Tháng 12 5 1427, Vương Thông đêm quân theo sông Nhị Hà về nước theo lời ước giao hoà, được nghĩa binh Lam Sơn cấp lương thực và đồ vật để trở về. Tới 5 1428, quân giặc dẹp yên, quốc gia ko còn bóng quân Mình, Lê Lợi đã ủy quyền Nguyễn Trãi làm bài cáo để tổng kết cục tranh đấu, tuyên bố chiến thắng trong trận đấu đấu chống quân Minh.

Tác phẩm được Nguyễn Trãi viết theo thể cáo. Khác với các thể loại khác, thể cáo thường được sử dụng nhiều trong các sự kiện trọng đại để công bố cho tổ quốc, dân tộc những nội dung quan trọng. Đây là loại văn hùng biện, chính luận nên ngôn từ thường thâm thúy, phép tắc sắc bén và lập luận logic, cứng cáp. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán và lấy đầu đề là “Bình Ngô đại cáo” với ý nghĩa tuyên bố tới toàn dân về việc giặc Ngô đã được dẹp yên, cùng lúc cũng trình bày thái độ khinh bỉ trước tội ác quân giặc, những kẻ nhởn nha làm điều phi chính nghĩa cũng bị đánh bại.

Bình Ngô Đại cáo được phân làm 4 phần với những nội dung béo. Phần thứ nhất từ đầu tới “Chứng cớ còn ghi”, trong phần này, tác giả đã nêu lên luận đề chính nghĩa, mấu chốt của trận đấu đấu là vì quần chúng, tư tưởng quần chúng chính là “việc nhơn nghĩa” lúc bước vào trận đấu. Đây là 1 luận đề thích hợp để bắt đầu cho tác phẩm, bởi 1 trận đấu khởi hành từ ích lợi của quần chúng, vì quần chúng và dân tộc thì xoành xoạch là trận đấu chính nghĩa, trong đấy “trừ bạo”, diệt giặc là công tác tiên quyết bậc nhất khi bấy giờ. Mặt khác, cũng trong đoạn này Nguyễn Trãi đặt quốc gia ta sánh ngang với các triều đại phương Bắc để khẳng định nền độc lập, sự đồng đẳng của Đại Việt với các triều đại phương Bắc. Chứng minh và khẳng định hùng hồn Đại Việt gắn với nền văn hiến lâu đời, có cương vực riêng, phong tục tập quán riêng, có lịch sử vang dội, hào hùng và những thiên tài, tuấn kiệt nghìn đời. Các nhân tố đó là làm nên 1 Đại Việt vang dội, độc lập và hiên ngang trước toàn cầu, trước các triều đại phương Bắc.

Đoạn thứ 2 từ “Mới rồi” tới “Ai bảo thần dân chịu được” Sau lúc nêu luận đề chính nghĩa, Nguyễn Trãi khôn khéo bóc trần việc làm “phi chính nghĩa” của bè đảng giặc Minh cướp nước. Bằng giọng điệu gay gắt, tiếng nói gang thép, tội ác giặc Minh được phơi bày như 1 bản cáo buộc sự tàn nhẫn dành cho chúng:

“Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạ
Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh
Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ vô vàn kế
Gây thù kết oán thù trải mấy mươi 5
Bại nhơn nghĩa nát cả đất trời.”

Sự tàn độc của chúng đạt tới cực độ lúc mưu mô giả trá, hành động phi nhân, vô đạo đức. Chúng giết thịt người hung ác, ko nương tay cho kẻ nghèo hèn, khốn khó, chúng thi hành bao chế độ gian ác, man rợ, khiến quần chúng phải chịu nỗi đau ý thức lần nỗi đau thân xác:

“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”

Càng bóc trần sự bạo tàn của kẻ thù, tác giả càng bộc bạch xót xa, đớn đau tới nghẹn ngào trước những nỗi thống khổ, mệt nhọc nhưng quần chúng phải chịu đựng. Tiếng thơ vừa phẫn nộ, vừa xót xa.

Đoạn thứ 3 chiếm số lượng câu từ béo nhất, từ “Ta đây núi Lam Sơn dấy nghĩa” tới “Cũng chưa thấy lâu nay” Nguyễn Trãi đã dùng trang dài nhất để tổng kết lại trận đấu đấu vang dội của nghĩa binh Lam Sơn vừa mới đây. 1 lần nữa khẳng định sức mạnh dân tộc, ý chí đấu tranh mãnh liệt của dân tộc và kết quả thế tất nhưng Đại Việt xứng đáng thu được. Cuộc đấu tranh nào khi khởi đầu cũng gặp nhiều gieo neo, nghĩa binh Lam Sơn cũng ko nằm ngoài việc đó. Ban đầu, quân ta phải đương đầu với vấn đề lương thực, vũ khí thiếu thốn, đội quân còn ít oi, lác đác, người tài, anh kiệt thì hiếm hoi. Nhưng “trong cái khó ló cái khôn”, gieo neo đó ko làm nghĩa binh nhụt chí nhưng ngược lại họ dùng trí óc để tìm ra những chiến thuật hay trong đánh trận.

“Lấy yếu thắng mạnh
Lấy ít địch nhiều”

Cộng với người chỉ huy anh minh, minh mẫn, nghĩa binh ngày 1 béo mạnh, sức đấu tranh hăng say. Thắng lợi liên tục, càng đánh càng hăng, thu về bao chiến công giòn giã. Quân Minh thất bại trong điếm nhục ê chề, kẻ phi chính nghĩa làm sao có thể tránh khỏi 2 từ “thất bại”.

Đoạn cuối bài cáo, Nguyễn Trãi thay mặt Lê Lợi tuyên bố hùng hồn về việc hoàn thành chiến tranh và khẳng định nền độc lập, thái hoà bền vững của dân tộc.

Bình Ngô đại cáo chiếm trọn tình cảm của quần chúng và của người đọc qua bao lứa tuổi ko chỉ bởi nội dung thâm thúy nhưng còn tài năng nghệ thuật tài tình của tác giả Nguyễn Trãi. Bài cáo giàu sức thuyết phục bởi ngôn từ sắc bén, lí lẽ xác thực, lập luận đúng mực. Các hình ảnh, hình tượng nghệ thuật giàu sức gợi, lối viết giàu xúc cảm. Các thủ pháp liệt kê, so sánh, đối lập,….được áp dụng cởi mở, thích hợp. Giọng điệu thơ chỉnh sửa cởi mở, lúc phẫn nộ trước sự dã man kẻ thù, lúc xót xa, đồng cảm trước thống khổ quần chúng, lúc mãnh liệt sôi sục trong tái tạo trận đấu đấu, lúc lại hùng hồn, trình trọng để tuyên bố hòa bình, dẹp yên bóng giặc.

Tác phẩm Đại cáo bình Ngô là áng văn giàu trị giá và tràn đầy lòng yêu nước của nền văn chương Việt Nam. Đọc bài cáo, em hiểu thêm về những nỗi đau của quần chúng, hiểu thêm về lịch sử huy hoàng của dân tộc. Và qua đấy, em tinh thần hơn về nghĩa vụ của bản thân mình lúc sống trong thời đại bữa nay, phải biết yêu quê hương quốc gia, biết sống hết mình để dựng xây và tăng trưởng quê hương, xứng đáng với bao hy sinh của cha anh đi trước.

Thuyết minh bài Đại Cáo Bình Ngô – Mẫu 2

Là 1 tác gia béo trong nền văn chương trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi đã để lại cho lứa tuổi ngày mai, cho nền văn chương giang sơn 1 khối lượng tác phẩm khổng lồ, ấn tượng. Văn học của ông gắn liền với số mệnh con người. Nổi trội trong số đấy chính là áng thiên cổ hùng văn “Bình Ngô đại cáo”.

Là 1 áng văn lưu danh thiên cổ lúc nó tổng kết lại giai đoạn kháng chiến chống quân Minh xâm lăng trong mười 5 của nghĩa binh lam Sơn. Cùng lúc, bài cáo còn trình bày ý thức yêu nước nồng cháy của quân và dân, truyền thống bảo vệ nền độc lập dân tộc quật cường và ý thức nhơn nghĩa, vì quần chúng, vì con người xuyên suốt cả tác phẩm. Với văn pháp chính luận liên kết với trữ tình qua giọng văn truyền cảm, mạnh bạo, Bình Ngô đại cáo xứng đáng là áng “thiên cổ hùng văn”, được người đọc ngợi ca muôn thuở.

Bài cáo được viết bằng lối văn biền ngẫu thông dụng, dùng để công bố, tuyên bố về 1 sự kiện trọng đại của tổ quốc, của dân tộc. Cùng lúc, bài cáo giữ 1 vai trò quan trọng trong bình diện lịch sử trong thời đương đại lúc thể loại cáo đã dần thất truyền sau cơ chế phong kiến tan rã. Thừa lệnh lãnh tụ Lê Lợi, Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo vào đầu 5 1428 nhằm tuyên cáo quần chúng về thắng lợi vang dội của nghĩa binh Lam Sơn, khẳng định nền độc lập, hòa bình của dân tộc, buộc quân Minh ký kết hòa ước, rút quân về nước, hoàn thành 1 thời đoạn bất minh của giang sơn và mở ra 1 thời đại phồn thịnh, phồn vinh cho quốc gia ta.

Bài cáo có bố cục chặt chẽ, mạnh lạc phê chuẩn việc chia tách thành 4 đoạn. Đoạn đầu phát xuất từ căn do của cuộc khởi nghĩa, là tư tưởng nhơn nghĩa trong việc thành lập căn cứ chính thống của nghĩa binh Lam Sơn. Đoạn 2 là bóc trần tội ác, sự hung ác, điên cuồng trong việc coi rẻ mạng sống con người cùng mưu mô xâm lăng trơ tráo của quân Minh. Đoạn thứ 3 là về giai đoạn kháng chiến gian truân và thắng lợi vang dội của nghĩa binh Lam Sơn. Và đoạn là về việc tuyên cáo nền độc lập dân tộc, về việc khẳng định nền hòa bình dân tộc, mở ra 1 thời đoạn thanh bình, ko còn bóng vía quân xâm lăng trên quốc gia ta.

Xuyên suốt trong cả 4 đoạn, bài cáo quay quanh 4 cảm hứng nhân bản như trong bất cứ cuộc kháng chiến, chống quân xâm lăng nào. Chúng bao gồm tư tưởng nhơn nghĩa, ý chí, lòng phẫn nộ giặc thâm thúy, ý thức quyết đấu, quyết thắng, giành lại nền độc lập, hòa bình của nghĩa binh và cảm hứng độc lập cùng niềm tin cứng cáp vào mai sau tươi sáng của quốc gia phía trước. Bài cáo kết lại trong viễn tượng huy hoàng, trong sự tươi sáng của quốc gia gấm vóc.

Bài cáo ko chỉ thành công về mặt thể loại nhưng còn thành công trong nội dung, trong nghệ thuật, trong giọng điệu cởi mở cũng như ý chí sôi sục, phẫn nộ giặc như bao tác phẩm lịch sử viết về chiến tranh khác. Thấu hiểu về lịch sử, thấu hiểu về nhân tâm, bằng tài trí của mình, Nguyễn Trãi đã thành công viết nên tác phẩm để đời, 1 tác phẩm làm thổn thức trái tim người đọc qua, 1 tác phẩm vượt thời đại. Ông cộng với tác phẩm Bình Ngô đại cáo xứng đáng là cột trụ của văn chương trung đại Việt Nam, là niềm kiêu hãnh, tự hào của con dân đất Việt.

Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 3

Trong dòng văn chương ca tụng truyền thống yêu nước xuyên suốt lịch sử văn chương Việt Nam, “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi được bình chọn là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc, được các lứa tuổi người Việt luôn thích thú, kiêu hãnh.

“Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết vào khoảng đầu 5 1428, lúc cuộc kháng chiến chống Minh xâm lăng của nghĩa binh Lam Sơn đã chiến thắng, quân Minh bắt buộc ký hòa ước, rút quân về nước, nước ta bảo toàn được nền độc lập tự chủ, hòa bình. Nguyễn Trãi -62 là 1 người hùng dân tộc, là người toàn tài hiếm có trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam. Ông có công béo trong cuộc kháng chiến chống quân Minh cùng lúc cũng là thi sĩ trữ tình thâm thúy, nhà văn chính luận kiệt xuất, là cây đại thụ trước hết của văn chương trung đại Việt Nam.

Tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi viết theo thể cáo, 1 thể văn có xuất xứ từ Trung Hoa, viết bằng chữ Hán, thuộc thể văn hùng biện chính luận, có nội dung công bố 1 chế độ, 1 sự kiện trọng đại liên can tới tổ quốc dân tộc, công báo trước toàn dân. Nhan đề tác phẩm có ‎ ý tức là bài cáo trọng đại tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô-một tên gọi ẩn ý khinh bỉ phẫn nộ giặc Minh xâm lăng. Bài cáo có bố cục chặt chẽ mạch lạc, viết theo lối biền ngẫu, áp dụng thể tứ lục, sử dụng hệ thống hình tượng sinh động, gợi cảm.

Bài cáo gồm 4 đoạn. Đoạn đầu nêu cao luận đề chính nghĩa của cuộc kháng chiến, đấy là tư tưởng nhơn nghĩa liên kết với độc lập dân tộc: “Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân-Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” và “Như nước Đại Việt ta từ trước-Vốn xưng nền văn hiến đã lâu”.

Đoạn thứ 2 của bài cáo đã bóc trần, tố giác tội ác man rợ của giặc Minh xâm lăng. Đoạn văn là bản cáo trạng gang thép, tố giác giặc Minh ở các điểm: mưu mô cướp nước, chủ trương thống trị phản nhân đạo, hành động thảm sát hung ác. Cùng lúc, đoạn văn cũng nêu bật nỗi cực khổ, cơ cực của quần chúng, dân tộc ta dưới giai cấp thống trị của kẻ địch: “Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tàn-Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”; “Dối trời, lừa dân, đủ muôn ngàn kế-Gây binh kết oán thù, trải 2 mươi 5”. Đoạn văn ngùn ngụt Ý chí phẫn nộ giặc và thống thiết nỗi thương dân lầm than. Đoạn văn thứ 3 là đoạn dài nhất của bài cáo, có Ý nghĩa như bản người hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đoạn văn đã tổng kết lại giai đoạn khởi nghĩa. Ban đầu cuộc khởi nghĩa gặp nhiều gieo neo, lương thảo, đấu sĩ, người tài đều thiếu, nghĩa binh ở vào thế yếu “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần-Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, “Tuấn kiệt như sao buổi sớm-Nhân tài như lá mùa thu”, “lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”…Nhưng nghĩa binh có người lãnh tụ Lê Lợi minh mẫn, kiên trì, yêu nước “Ngẫm thù béo há đội trời chung-Căm giặc nước thề ko cùng sống”, biết kết đoàn lòng dân “Sĩ tốt 1 lòng phụ tử-Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, dùng chiến thuật thích hợp nên nghĩa binh Lam Sơn ngày 1 trưởng thành “Sĩ khí đã hăng, quân thanh càng mạnh”và càng ngày càng thắng lợi giòn giã, vang danh “Đánh 1 trận sạch ko kình ngạc-Đánh 2 trận tan tác chim muông”, giặc Minh thì liên tục thất bại, thất bại sau lại càng thảm hại hơn thất bại trước, mỗi tên tướng giặc chiến bại lại có vết điếm nhục riêng: kẻ treo cổ tự tử, kẻ quỳ gối dâng tờ tạ tội, kẻ bị bêu đầu…Đoạn văn thứ 3 của bài cáo cũng ca tụng lòng nhân đạo, chuộng hòa bình của quần chúng, dân tộc ta, tha sống cho quân giặc đã đầu hàng, lại cấp cho chúng công cụ, lương thảo về nước. Đoạn cuối của bài cáo đã tuyên bố trịnh trọng về việc hoàn thành chiến tranh, khẳng định nền độc lập, hòa bình bền vững của quốc gia, trình bày niềm tin vào mai sau tươi sáng của dân tộc.

Bài cáo có sự liên kết hài hòa, hiệu quả giữa nhân tố chính luận sắc bén với nhân tố văn học truyền cảm, liên kết giữa lí luận chặt chẽ và hình tượng nghệ thuật sinh động. Cảm hứng nổi trội xuyên suốt tác phẩm là cảm hứng người hùng ca hào hùng sôi nổi, mãnh liệt. Giọng điệu của bài cáo rất nhiều chủng loại, lúc kiêu hãnh về truyền thống văn hóa, người hùng lâu đời của dân tộc, lúc thì phẫn nộ sôi sục trước tội ác của kẻ địch, lúc thống thiết xót thương trước nỗi đau lầm than của quần chúng, lúc lo âu trước những gieo neo của cuộc kháng chiến, lúc hào hùng ca tụng thắng lợi, lúc trịnh trọng tuyên bố độc lập của dân tộc, quốc gia.

“Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi là bản người hùng ca ca tụng thắng lợi lớn lao của dân tộc ta thế kỉ XV. Tác phẩm vừa có trị giá lịch sử, vừa có trị giá văn chương, ko chỉ lưu giữ những sự kiện lịch sử nhưng còn lưu truyền lòng yêu nước kiêu hãnh dân tộc tới các lứa tuổi người Việt Nam. Mỗi người dân Việt Nam hiện tại đều hào sảng trước những câu văn hùng hồn:

“Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Sông núi lãnh thổ đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ 1 phương.
Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau,
Song anh hào chẳng lẽ cũng có…”

Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 4

Nguyễn Trãi là 1 tác gia béo của nền văn chương trung đại Việt Nam. Ông đã để lại cho hậu thế 1 khối lượng tác phẩm khá khổng lồ. Nhưng dường văn học của ông nghe đâu cũng chịu chung số mệnh như con người – phải trải qua bao phen thăng trầm chìm nổi. Trong đấy, “Bình Ngô đại cáo” – viết sau đại thắng 5 1427, là bản tổng kết tuyệt vời giai đoạn kháng chiến mười 5, ko chỉ trình bày ý thức yêu nước bảo vệ độc lập, truyền thống quật cường chống ngoại xâm, còn đặc trưng nêu cao “chí nhân, đại nghĩa” như 1 trị giá văn hóa ngời sáng của dân tộc Đại Việt. Với bút lực hào hùng và lời văn truyền cảm mạnh bạo, tác phẩm đã biến thành 1 áng “thiên cổ hùng văn”.

Bình Ngô đại cáo là công bố bằng văn bản và được viết theo bằng văn biền ngẫu, theo thể cáo – thường dùng để công bố sự kiện quan trọng của tổ quốc, dân tộc. Nguyên tác được viết bằng chữ Hán, và được các học giả thử Ngô Tất Tố, Bùi Kỷ, Trần Trọng Kim dịch sang tiếng Việt hiện tại. Tác phẩm có giữ 1 địa điểm quan trọng về bình diện lịch sử lẫn bình diện văn chương. Ức Trai đã thừa lệnh Lê Lợi viết tác phẩm vào khoảng đầu 5 1428, lúc cuộc kháng chiến chống Minh xâm lăng của nghĩa binh Lam Sơn đã chiến thắng, quân Minh bắt buộc ký hòa ước, rút quân về nước, nước ta bảo toàn được nền độc lập, hòa bình.

Nhan đề cho thấy đây là bài cáo trọng đại tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô -một tên gọi ẩn ý khinh bỉ phẫn nộ giặc Minh xâm lăng. Bài cáo có bố cục chặt chẽ mạch lạc, khắc họa, lên án, tố giác tội ác của giặc và khẳng định chủ quyền dân tộc. Chính vì thế, bài cáo quay quanh các cảm hứng chính sau đây: cảm hứng về chính nghĩa (nhận thức thâm thúy về nguyên lí chính nghĩa và thái độ khẳng định sức mạnh của nguyên tắc đấy); cảm hứng phẫn nộ giặc xâm lăng; cảm hứng về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, về ý thức quyết đấu quyết thắng của quần chúng Đại Việt; cảm hứng độc lập dân tộc và mai sau quốc gia. Với 4 cảm hứng đấy, bài cáo thường được phân thành 4 phần tương đương. Phần 1 là nêu luận đề chính nghĩa (Từ đầu tới “chứng cứ còn ghi”). Phần 2 là lên tiếng tố giác tội ác, bóc trần mưu mô xâm lăng Đại Việt với cớ phù Trần diệt Hồ của giặc (tiếp theo phần 1 cho tới “Ai bảo thần dân chịu được”). Phần 3 là giai đoạn kháng chiến và sự chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn (tiếp theo phần 2 tới “cũng là chưa thấy lâu nay”). Phần còn lại – phần 4 là phần nêu ra bài học lịch sử và sự khẳng định chính nghĩa sẽ thắng thần thế phi chính nghĩa, bất nhân.

Khởi đầu Bình Ngô đại cáo, tác giả Nguyễn Trãi đã nêu nguyên lí chính nghĩa làm chỗ dựa, làm nền móng xác đáng để khai triển toàn thể nội dung bài cáo. Tiếp thu từ ý thức Nho giáo cộng với sự tăng trưởng nội dung nhơn nghĩa, Nguyễn Trãi đã nêu ra 1 luận đề có tính dân tộc:

“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Với Nguyễn Trãi, việc trước tiên là “trừ bạo” để quần chúng có được 1 cuộc sống yên ổn, no đủ, hạnh phúc. Ông cho rằng nếu muốn trị vì người đời thì việc phải nghĩ tới trước hết chính là “nhơn nghĩa”. Dân tộc ta đấu tranh chống xâm lăng là nhơn nghĩa, là thích hợp với nguyên lí chính nghĩa. Sau đấy, tác giả nêu lên chân lý khách quan về sự còn đó độc lập của nước Đại Việt, sự còn đó đấy như có cơ sở cứng cáp từ ngày tháng lịch sử:

“Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Sông núi lãnh thổ đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác”

Ở phần 2 – cảm hứng phẫn nộ giặc xâm lăng, Nguyễn Trãi đã trình bày lòng uất hận sôi sục, viết nên 1 bản cáo trạng gang thép với 1 trình tự tư duy logic: bóc trần mưu mô xâm lăng, lên án chủ trương thống trị hiểm độc, tố giác mạnh bạo những hành động tội ác. Qua việc phân tách luận điệu bịp bợm “phù Trần diệt Hồ”, tác giả đi sâu những việc làm phi nhân, diệt chủng:

“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”

Tội ác của chúng được đánh dấu bằng cái hết sức, vô biên:

“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội
Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa hết mùi”

Ở phần 3, với nguồn cảm hứng dồi dào, phong phú, Nguyễn Trãi đã khắc họa lại giai đoạn gieo neo, nặng nhọc của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Chính những gian truân ngày đầu đã dẫn tới chiến thắng vang dội về sau. Cảm hứng người hùng ca bao trùm toàn thể đoạn trích. Những chiến công thần tích được mô tả 1 cách dập dồn. Nhạc điệu trong câu sảng khoái, hào hùng như sóng triều dâng:

“Gươm mài đá, đá núi cũng mòn
Voi uống nước, nước sông cũng phải cạn.
Đánh 1 trận, sạch ko kình ngạc
Đánh 2 trận, tan tác chim muông”

Và ở phần 4 – phần hoàn thành, Nguyễn Trãi đã ko giấu được thú vui chung của dân tộc, thay lời Lê Lợi trịnh trọng tuyên bố nền độc lập dài lâu:

“Xã tắc từ đây bền vững
Giang sơn từ đây đổi mới
Kiền khôn bĩ rồi lại thái
Nhật nguyệt hối rồi lại minh”

Từ đấy, ta thấy được viễn tượng huy hoàng, tươi sáng của quốc gia xã tắc. Hiện thực bữa nay chính là nhờ những tháng ngày đau thương của dĩ vãng “Muôn thuở thái hoà cứng cáp”. Lời hoàn thành “Xa gần bố cáo/ Ai nấy đều hay” đã sẻ chia sự vui tươi, niềm kiêu hãnh và niềm tin về tương lai, về mai sau quốc gia.

Bài cáo đã trình bày thành công những rực rỡ về thể loại. Kế bên đấy, giọng điệu chỉnh sửa cởi mở trong mỗi phần, lúc cao tràn uất hận, lúc hào hùng dữ dội, lúc cuồn cuộn như sóng triều dâng trên đề tài lịch sử – văn chương đã để lại những ấn tượng thâm thúy cho người đọc. Sự am tường hơn người của Nguyễn Trãi về lịch sử, về điển cố, điển tích đã đem đến tính thuyết phục, lôi cuốn hơn cho tác phẩm.

“Bình Ngô đại cáo” bắt đầu từ có mặt trên thị trường đã được xem làm 1 bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc, vừa tố giác tội ác của giặc Minh vừa khẳng định được độc lập chủ quyền dân tộc. Đã qua bao thăng trầm chuyển đổi nhưng mà trị giá của “Bình Ngô đại cáo” vẫn còn đó cho tới ngày bữa nay và Nguyễn Trãi – nhà quân sự tài 3, nhà chính trị lạc hậu, thi sĩ, nhà văn tuyệt vời sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lòng mỗi người con nước Việt.

Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 5

Nguyễn Trãi là 1 trong số những tác gia béo, điển hình của nền văn chương Việt Nam với nhiều tác phẩm rực rỡ được viết bằng cả chữ Nôm và chữ Hán. Đọc những tác phẩm của Nguyễn Trãi, người đọc sẽ dễ ợt nhìn thấy tấm lòng thương dân ái quốc, tình yêu tự nhiên khẩn thiết và đặc trưng là tư tưởng thân dân. Và có thể nói “Bình Ngô đại cáo” là tác phẩm trình bày 1 cách thâm thúy và toàn vẹn tư tưởng đó của Nguyễn Trãi.

Tác phẩm “Bình Ngô đại cáo’’ có mặt trên thị trường trong 1 tình cảnh rất đặc trưng. Sau lúc đánh tan giặc Minh xâm lăng, Vương Thông phải bằng lòng giảng hòa và buộc quân Minh phải rút quân về nước, quốc gia ta độc lập, sạch bong kẻ thù. Trong tình cảnh lịch sử đó, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi viết tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” hay còn gọi là “Đại cáo Bình Ngô” và chính thức ban bố trước toàn bộ quần chúng vào tháng Chạp, 5 Đinh Mùi, nghĩa là vào đầu 5 1428. Tác phẩm có mặt trên thị trường như 1 bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta.

“Bình Ngô đại cáo” được tác giả Nguyễn Trãi viết bằng thể cáo – 1 thể loại văn chương béo có xuất xứ từ Trung Hoa. Đi sâu mày mò, khám phá về thể loại văn chương này, chúng ta có thể dễ ợt thấy rằng cáo là thể văn được viết bằng chữ Hán, có thể được viết bằng văn xuôi hoặc văn vần nhưng mà có nhẽ tầm thường hơn cả là văn biền ngẫu. Cáo là thể văn thường được vua, chúa hoặc thủ lĩnh dùng để công bố phổ quát đến toàn bộ mọi người 1 sự việc hay 1 vấn đề trọng đại nào đấy. Cũng như nhiều thể loại văn chương thời cổ khác, cáo cũng yêu cầu kết cấu chặt chẽ, mạch lạc, lập luận sắc bén và lí lẽ thuyết phục. Và có thể nói, với những đặc điểm của thể cáo nếu trên thì “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi là tác phẩm tụ hội khá đầy đủ và rõ nét những đặc điểm của thể loại văn chương này.

Thêm vào đấy, bài cáo được chia làm 4 phần, với bố cục mạch lạc, rõ ràng. Đoạn bắt đầu của bài cáo đã nêu lên luận đề chính nghĩa để làm cơ sở, nền móng cứng cáp cho bài cáo. Luận đề chính nghĩa đó chính là sự liên kết giữa tư tưởng thân dân với độc lập dân tộc:

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Sau lúc nêu lên luận đề chính nghĩa làm cơ sở, trong đoạn 2 của bài cáo, tác giả Nguyễn Trãi đã vạch rõ những tội ác dã man, man rợ của kẻ địch. Ấy là những hành động ám toán, giết thịt những người dân 1 cách tàn nhẫn và ác nghiệt “Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo/ Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”. Ấy còn là những chế độ thuế khóa vô lý, phá hoại môi trường, sự sống, bóc lột khoáng sản tự nhiên và sức lao động của những người dân không có tội. Tất cả, tất cả những tội ác dã man đó của bọn giặc đã được tác giả tái tạo lại 1 cách chân thật, rõ nét bằng hàng loạt các viện dẫn sắc sảo, lí lẽ thuyết phục. Cùng lúc, trong đoạn thứ 2, tác giả còn làm bật nổi ý chí và lòng phẫn nộ giặc thâm thúy của quần chúng ta. Tiếp đấy, trong đoạn thứ 3 của tác phẩm, tác giả đã tái tạo lại 1 cách chân thật, thâm thúy và rõ nét giai đoạn đấu tranh, chinh phạt với thật nhiều những gieo neo, nặng nhọc và sự tất thắng của quân và dân ta. Ban đầu, trận đấu đấu của nghĩa binh Lam Sơn gặp phải thật nhiều những gieo neo, thiếu thốn trăm bề – thiếu lương thực, thực phẩm, thiếu nhân công và có những nghĩa binh của ta ở vào thế yếu “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần-Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, “Tuấn kiệt như sao buổi sớm-Nhân tài như lá mùa thu”, “lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”… Nhưng rồi, với sự chỉ huy tài tình của vị lãnh tụ Lê Lợi và ý chí nỗ lực, sự quyết tâm của mình, nghĩa binh và toàn bộ quần chúng đã đấu tranh cực kỳ mình và giành được chiến thắng vang dội “Đánh 1 trận sạch ko kình ngạc-Đánh 2 trận tan tác chim muông” và buộc quân Minh từng bước, từng bước 1 đầu hàng, bằng lòng chiến bại và rút quân về nước. Trên cơ sở nêu lên luận đề chính nghĩa, vạch rõ tội ác của kẻ địch cũng giai đoạn đấu tranh của quân và dân ta, đoạn văn khép lại bài cáo chính là lời tuyên bố độc lập, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa. Có thể nói, đoạn của bài cáo đã cất lên lời tuyên bố trịnh trọng về việc hoàn thành chiến tranh, khẳng định hòa bình của dân tộc và niềm tin vào mai sau tươi sáng, tốt đẹp cho quần chúng, cho quốc gia.

Không ngừng lại ở đấy, bài cáo còn để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng người đọc, người nghe bởi những thành công, lôi cuốn về nghệ thuật. Trước hết, thành công của bài cáo chính là ở việc liên kết thuần thục, hài hòa và cân đối giữa nhân tố chính luận với nhân tố văn học với nhiều hình ảnh lạ mắt, lôi cuốn, chính điều đấy đã khiến cho bài cáo để lại nhiều ấn tượng hơn với người nghe. Thêm vào đấy, bài cáo còn có giọng điệu cực kỳ cởi mở, nhiều chủng loại, thích hợp với từng nội dung nhưng báo cáo trình bày – kiêu hãnh về truyền thống văn hóa, lịch sử nghìn đời của dân tộc, phẫn nộ lúc vạch rõ tội ác của kẻ địch, trịnh trọng, trang nghiêm lúc tuyên bố độc lập.

Tóm lại, “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi là 1 trong số những tác phẩm tuyệt vời của nền văn chương Việt Nam. Tác phẩm xứng đáng là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc Việt Nam người hùng, quật cường.

Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 6

Trong “Nước Đại Việt ta”(trích “Bình Ngô đại cáo”) Nguyễn Trãi có viết: “Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau Song anh hào chẳng lẽ cũng có”.

Từ buổi nguyên sơ cho tới tận hiện giờ có 2 thứ thuộc trong ngũ hành luôn là khắc tinh của nhau, đấy chính là nước và lửa. Nước tuôn trào mãnh liệt, lửa bùng cháy dữ dội, giữa chúng luôn có sự đối lập gay gắt nên mới có thành ngữ “không giống nhau như nước với lửa”.

Dẫu biết rằng nước có thể dập lửa, nhưng mà lúc lửa mạnh cháy béo, nước lại có hạn thì biết cái nào át cái nào? Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần. Tuấn kiệt là những người kiệt xuất, có tài cao chí béo hơn người. Họ thường giỏi giang hoặc có bản lĩnh đặc trưng trong 1 lĩnh vực nào đấy. Còn định nghĩa “mạnh – yếu” ở đây chỉ sự hùng mạnh, hưng vượng của 1 quốc gia. Chẳng hạn, dưới triều đại nhà Lý nước ta là 1 cường quốc cỡ Đông Nam á, được các lân bang nể trọng. Hay dưới thời nhà Trần quốc gia ta cũng được xem là nước mạnh vì đã 3 lần đánh bại được quân Mông Nguyên lừng danh béo mạnh và hung ác. Khoa học có nhà toán học Lương Thế Vinh với “Đại Thành Toán Pháp” hay Lê Quý Đôn, nhà bác học trẻ tuổi. còn về mặt khoa cử, văn hóa có Nguyễn Hiền là người đỗ trạng nguyên nhỏ dại nhất Việt Nam. Thế mới biết mạnh yếu là vô chừng, mạnh yếu còn lệ thuộc vào tình cảnh lệ thuộc vào thời kì. Tổ quốc ta cũng vậy, có khi mạnh nhưng mà cũng có khi yếu. Nhưng dù mạnh hay yếu, thời nào dân tộc ta cũng ko thiếu những người hùng anh hào. Và người hùng anh hào chính là những người đã làm nên quốc gia. Với quan niệm nhân bản đúng mực và tân tiến đó, trong “Nước Đại Việt ta”(trích “Bình Ngô đại cáo”), Nguyễn Trãi đã khẳng định quốc gia ta:

“Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau
Song anh hào chẳng lẽ cũng có”

Vậy “anh hào” là gì? Tuấn kiệt là những người kiệt xuất, có tài cao chí béo hơn người. Họ thường giỏi giang hoặc có bản lĩnh đặc trưng trong 1 lĩnh vực nào đấy. Còn định nghĩa “mạnh – yếu” ở đây chỉ sự hùng mạnh, hưng vượng của 1 quốc gia. Chẳng hạn, dưới triều đại nhà Lý nước ta là 1 cường quốc cỡ Đông Nam á, được các lân bang nể trọng. Hay dưới thời nhà Trần quốc gia ta cũng được xem là nước mạnh vì đã 3 lần đánh bại được quân Mông Nguyên lừng danh béo mạnh và hung ác. Nhưng cũng ko ít lúc do vua quan hưởng lạc nên nước ta suy yếu để kẻ địch phương Bắc hăm he nhòm ngó. Song đúng như Nguyễn Trãi đã viết trong áng hùng văn của mình là nước ta ko chẳng lẽ ko có anh những người hùng anh hào. Ta có thể nhận thấy điều đấy qua thực tiễn dựng nước giữ nước 4 nghìn 5 của dân tộc.

Từ buổi nguyên sơ lịch sử trước công nguyên, chúng ta đã được nghe nói đến những vị nhi nữ nhưng mà ko phế “thường tình”chút nào đấy là Bà Trưng, Bà Triệu – những vị người hùng đã có công đánh đuổi kẻ thù giành lại độc lập cho quốc gia. Hay Ngô Quyền trí dũng song toàn đã từng đại phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng lịch sử vào 5 938. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần. Khoa học có nhà toán học Lương Thế Vinh với “Đại Thành Toán Pháp” hay Lê Quý Đôn, nhà bác học trẻ tuổi. còn về mặt khoa cử, văn hóa có Nguyễn Hiền là người đỗ trạng nguyên nhỏ dại nhất Việt Nam….

Ấy là chuyện xưa, còn hiện tại thì sao? Người xứng đáng để dân tộc ta hâm mộ trước hết phải kể tới Hồ Chủ Tịch lớn lao, người đã chèo chống con thuyền Việt Nam cập bến quang vinh. Không chỉ giỏi về quân sự, Người còn là nhà ngoại giao, nhà báo, nhà văn, thi sĩ được nhiều người nể sợ. Trợ thủ đắc lực kế bên Bác phải kể tới đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà quân sự đại tài đã lãnh đạo thành công 2 cuộc kháng chiến chống Pháp chống Mỹ khiến nhân quần chúng toàn cầu phải thán phục nể vì. Trong lĩnh vực y khoa ta chẳng thể ko nhắc đến thầy thuốc Tôn Thất Tùng đã thành công trong cấy ghép gan khô và biến thành thầy thuốc mổ gan giỏi nhất toàn cầu. Về lĩnh vực âm nhạc, cách đây không lâu ta có nhạc sĩ Trịnh Công Sơn với hơn 600 ca khúc các loại, được mệnh danh là Mô-da của Việt Nam. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần.

Thế còn trong thập niên đầu của thế kỷ XXI này thì sao? Chúng ta có quyền kiêu hãnh về giáo sư Ngô Bảo Châu, người châu Á thứ 2 được nhận giải thưởng danh giá về công trình nghiên cứu toán học.

Những con người có tài cao chí béo sẽ góp phần làm vang dội dân tộc vang dội cho quốc gia. Điển dường như Trần Hưng Đạo chỉ huy quân ta đánh bại quân Mông Nguyên khi bấy giờ đã chiếm gần hết châu Á và đang bành trướng tới Châu Âu, khắp nơi đều in dấu chân của chúng. Nhờ sự kiện đấy nhưng Đại Việt ta được biết tới 1 cách vang dội. Hoặc như Chủ Tịch HCM đã chỉ huy dân ta đánh bại Thực Dân Pháp, phát xít Nhật, làm rạng danh quốc gia. Nhờ công huân thành tựu họ đạt được nhưng bữa nay chúng ta có quyền kiêu hãnh. Giáo sư Ngô Bảo Châu trong 1 lần phát biểu trên truyền hình, ông đã nói rằng ông đi nước ngoài rất nhiều và ông cảm thấy hãnh diện lúc cầm trên tay tấm hộ chiếu Việt Nam.

Tuổi trẻ chúng ta muốn giúp ích cho giang sơn thì phải biến thành những con người tài cao chí béo. Muốn vậy thì ngay từ hiện giờ phải ra công học tập, mày mò những cái mới cho kịp với thời đại. Có tương tự sau này chúng ta mới có thể đóng góp công huân để tăng trưởng giang sơn đưa giang sơn tiến lên “đài quang vinh” sánh vai cùng các cường quốc. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử Việt Nam ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần.

Cũng đã 600 5 từ ngày vụ án Lệ Chi Viên diễn ra, Nguyễn Trãi đã ra đi trong án oan giết thịt vua, song các tác phẩm của ông sẽ còn sống mãi và điển dường như “Bình Ngô Đại Cáo”. Câu nói “Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau, song anh hào chẳng lẽ cũng có” là hoàn toàn đúng mực, và cho tới tận hiện tại câu nói đấy vẫn giữ nguyên trị giá đúng mực ban sơ.

Thuyết minh về tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 7

Bình Ngô đại cáo là áng “thiên cổ hùng văn” trình bày nhân tài của Nguyễn Trãi, đỉnh cao về tư tưởng, và nghệ thuật của nền văn hiến Đại Việt trong thế kỉ XV. Cộng với Lam Sơn thực lục, Quân trung từ mệnh tập, Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập… Bình Ngô đại cáo đã khiến cho ngôi sao Khuê phát triển thành chói sáng và nhấp nhánh nghìn thu.

Mùa xuân 5 1428, cuộc kháng chiến 10 5 chống quân Minh xâm lăng hoàn toàn chiến thắng. Nguyễn Trãi đã thay lời Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo tổng kết trận đấu tranh giải phóng dân tộc “nên công oanh liệt nghìn 5”, tuyên bố nước Đại Việt bước vào 1 kỉ nguyên mới độc lập vững bền, “muôn đời nền thái hoà cứng cáp”.

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Dấy quân khởi nghĩa vì thương dân, trừng trị kẻ có tội (điếu phạt), xoá sổ bọn giặc hung ác, mang đến cuộc sống yên vui cho quần chúng (yên dân), đấy là việc nhơn nghĩa. Nhân huệ vẫn là thuyết lí của Nho giáo đề cao đạo đức, tình bác ái giữa con người với nhau. Nguyễn Trãi đã tiếp nhận tư tưởng nhơn nghĩa của Nho giáo theo hướng lấy ích lợi của quần chúng và của dân tộc làm gốc. Với Nguyễn Trãi, nhân tức là yêu nước, thương dân, phải đánh giặc để cứu nước, cứu dân; “triết lí nhơn nghĩa của Nguyễn Trãi chẳng qua là lòng yêu nước thương dân: Cái nhơn nghĩa béo nhất là nỗ lực tới cùng, chống ngoại xâm, diệt hung ác, vì độc lập của quốc gia, hạnh phúc của quần chúng” (Phạm Văn Đồng). Trong nhiều bức thư gửi tướng tá giặc Minh, Nguyễn Trãi đã đứng trên lập trường quần chúng và dân tộc, nêu cao nhơn nghĩa, bóc trần tội ác và khuôn mặt giả nhân giả nghĩa của bè đảng chúng: “Nước mắt nhân dịp họ Hồ lỗi đạo, mượn tiếng rằng “điếu dân phạt tội’’, kỳ thực làm việc bạo tàn, trộm cướp nước ta, bóc lột quần chúng tư, thuế nặng hình phiền, vơ vét của quý, dân mọn các làng ko được sống yên. Nhân huệ mù lại thế ư?” (Lại thư giải đáp Phương Chính).

Trên lập trường nhơn nghĩa, Nguyễn Trãi đã khẳng định nền văn hoá Việt Nam, nền văn hiến Đại Việt và con người Việt Nam, 1 dân tộc tân tiến, người hùng. Lần trước hết trong lịch sử tư tưởng, Nguyễn Trãi đại diện cho quốc gia thắng lợi đã nêu cao trị giá béo lao của truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc ta:

Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Sông núi lãnh thổ đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần, bao đời gây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên,
Mỗi bên xưng để 1 phương.
Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau

Song anh hào chẳng lẽ cũng có Nền văn hiến Đại Việt, nền “văn hoá Thăng Long” được tạo nên, xây dựng và tăng trưởng qua 1 giai đoạn lịch sử “đã lâu”, đã có “từ trước” đằng đẵng mấy ngàn 5. Đại Việt ko chỉ có cương vực chủ quyền “sông núi lãnh thổ”, nhưng còn thuần phong mỹ tục mang bản sắc riêng, có lịch sử riêng, cơ chế riêng “bao giờ gây nền độc lập”, đã từng “xưng đế 1 phương”, có nhiều thiên tài, anh hào. Phcửa ải có mấy trăm 5 độc lập dưới các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần…, phải có những trang sử vàng chói lọi (Lưu Cung thất bại, Triệu Tiết bại vong, Toa Đỏ, Ô Mã Nhi bị giết thịt tươi, bị bắt sống…) phải có những con người “trí mưu tài thức” đã làm nên “thi thư” của Đại Việt, của nền tân tiến sông Hồng, thì Nguyễn Trãi mới có thể viết nên những lời tuyên ngôn đĩnh đạc hào hùng tương tự. Ví như 4 trăm 5 về trước, trong Nam quốc nước nhà, Lý Thường Kiệt chí mới xác định được 2 yếu tố về cương vực và chủ quyền trên tinh thần tổ quốc và lập trường dân tộc, thì trong Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi đã bổ sung thêm 4 yếu tố nữa, đấy là: văn hiến, phong tục, lịch sử và thiên tài. Điều đấy cho thấy tinh thần dân tộc của quần chúng ta đã tăng trưởng trên 1 tầm cao mới trong thế kỉ XV, và đấy cũng là tinh nhanh, tinh hoa của tư tưởng Nguyễn Trãi.

5 1407, nhà Minh sai Trương Phụ, Mộc Thạnh mang mấy chục vạn quân kéo sang xâm lăng nước ta. Ban sơ thì lấy cớ “phù Trần diệt Hồ”, nhưng mà sau đấy, chúng đã chia quốc gia ta thành quận huyện, thi hành 1 chế độ thống trị hết sức ác nghiệt:

Quân cuồng Minh đã thừa cơ gây hoạ,

Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh. Nguyễn Trãi đã căm giận lên án tội ác hết sức man rợ của “quân cuồng Minh”. Chúng đã thảm sát quần chúng ta 1 cách dã man:

Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo,

Vùi con đỏ dưới hầm tai vạ. Sử sách còn đánh dấu bao tội ác chồng chất của giặc Minh trong suốt 1 thời kì dài hơn 2 mươi 5 “dối trời lừa dân, đủ muôn ngàn kế”: chiên mỡ người lấy dầu, rút ruột người treo lên cây, thui người trên giàn lửa, phanh thây phụ nữ có thai… Chúng bắt quần chúng ta phải xuống biển mò ngọc trai, lên rừng sâu đãi cát, tìm vàng, cống nạp ngà voi, hươu đen, trả biếc,… Sưu thuê chồng chất, phu phen lao dịch nặng nề. Chúng đã phá hủy môi sinh, môi trường, dồn quần chúng ta vào bước đường cùng, vào hố tiêu vong:

Bại nhơn nghĩa nát cả đất trời,
Nặng thuế má sạch ko đầm núi
(…) Vét sản vật, bắt dò chim trá, chốn chốn lưới chăng,
Nhiễu quần chúng, bắt bầy hươu đen, nơi nơi cạm đặt
Tổn hại cả giống côn trùng cây cối,

Nheo nhóc thay kẻ goá bụa cơ cực… Đằng sau những hành động man rợ, thủ đoạn xảo trá, là khuôn mặt kinh tởm lũ ác ôn, bầy quỷ sứ phương Bắc đang hoành hành trên xương máu, nước mắt, trên tính mệnh và của nả quần chúng ta: “Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán Tội ác của giặc Minh đối với quần chúng ta, chẳng thể ghi hết tội, chẳng thể rửa hết mùi nhơ bẩn, trời đất chẳng thể dung thứ, người người đều căm giận”.Câu văn cảm thán của Nguyễn Trãi cất lên như 1 lời nguyền, chất chứa căm hận, oán thù giận, xúc động lay tỉnh hồn người:

Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,

Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa hết mùi! Lấy trúc Nam Sơn, nước Đông Hải, cái vô biên để nói về tội ác và sự dơ dáy của quân “cuồng Minh”, cái khốn cùng, cái hết sức, Nguyễn Trãi đã ghi sâu vào lòng người, vào bia mồm tới ngàn 5 vẫn chưa phai. Nguyễn Trãi đã từng “tiễn cha lên cửa ải Bắc…”, từng nếm mật nằm gai, là chứng nhân của lịch sử gọi vua nhà Minh máu chiến là “giảo đồng” (nhãi ranh, nhãi nhép), lũ tướng tá giặc Minh là đồ “nhút nhát”. Ấy cũng là ngôn ngữ phẫn nộ, khinh bỉ, là ý chí đanh thép chống quân xâm lăng, chống lũ bành trướng phương Bắc tham tàn, máu chiến:

Thằng nhãi nhép Tuyên Đức động binh ko dừng,
Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy!

Lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là Lê Lợi. Trong bia Vĩnh Lăng, các bài thơ Hạ tiệp, Đề kiếm… đều có nhắc đến Lê Lợi, nhưng mà chỉ trong Bình Ngô đại cáo, Lê Lợi mới được trình bày 1 cách tuyệt đẹp, điển hình cho tinh hoa và khí phách của Đại Việt. Là 1 người hùng của quần chúng giàu lòng yêu nước, nuôi chí béo trả thù, phục quốc, đã từng nhiều 5 mai danh ẩn tích đón đợi cơ hội:

Ta đây
Núi Lam Sơn dấy nghĩa.

Chốn hoang dại nương mình. Con người đó đã gắn bó với quần chúng, đã đau trong nỗi đau lầm than của dân tộc, đã “nếm mật nằm gai”, đã “đau lòng nhức óc suốt mấy chục 5 trời”, quyết ko đội trời chung với giặc:

Ngẫm thù béo há đội trời chung,

Căm giặc nước thề ko cùng sống. Con người đó điển hình cho trí óc Việt Nam, có 1 nhãn quang lịch sử nhìn suốt thời kì và nắm chắc vận mệnh dân tộc:

Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh,
Ngẫm trước tới bây giờ: lẽ hưng vong đắn do càng kỹ.
Những trăn trở trong cơn chiêm bao,

Chỉ băn khoăn 1 nỗi đồ hồi. Ngày đầu khởi nghĩa, quân ko quá 2.000 người, có khi “cơm ăn thì tối ngày ko được 2 bữa, áo mặc thì đông hè chỉ có 1 manh… khí giới thì thật tay ko” (Quân trung từ mệnh tập). Thế và lực, giữa ta và giặc hết sức chênh lệch: “Vừa khi cờ khởi nghĩa dấy lên – Chính khi kẻ thù đang mạnh”. Khó khăn, thách thức chồng chất nặng nề. Ngặt nghèo nhất là thiếu thiên tài anh hào:

Tuấn kiệt như sao buổi sớm,
Nhân tài như lá mùa thu.
Việc bôn tẩu thiếu kẻ đỡ đần,

Nơi duy ác thiếu người trao đổi. Người người hùng áo vải Lam Sơn, 1 mặt “Cỗ xe cầu hiển, thường chằm chằm còn dành phía tả”, mặt khác nêu cao nỗ lực “gắng chí trả thù gieo neo”, đồng cam cộng khổ với tướng sĩ, kết đoàn toàn dân để đánh giặc:

Nhân dân 4 cõi 1 nhà, dựng cần trúc ngọn cờ phơi phới,

Tướng sĩ 1 lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào. Sức mạnh của nghĩa binh bắt nguồn từ sức mạnh bất tận của quần chúng, của lực lượng “manh lệ chi đồ tứ tập”, của đoàn nghĩa sĩ “phụ tử chi binh nhất tâm”. Điều đấy cho thấy cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là 1 trận đấu tranh quần chúng do người người hùng áo vải chỉ huy. Sức mạnh của quần chúng, tài năng xuất chúng của lãnh tụ là xuất xứ của thắng lợi. Người người hùng đó là 1 nhân tài quân sự “sách lược thao suy xét đã tinh… lẽ hưng vong chần chờ càng kỹ”. Người người hùng đó đã phát huy tinh hoa nền quân sự Việt Nam, để lãnh đạo chiến tranh, phát huy mọi tiềm năng của dân tộc, của tướng sĩ để đấu tranh và thắng lợi:

Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,

Dùng quân phục kích, lấy ít địch nhiều. Có thể nói, xúc cảm trữ tình trong Bình Ngô đại cáo được trình bày qua hình ảnh Lê Lợi, người người hùng nghĩa binh Lam Sơn. Lê Lợi vừa bình dị, vừa lớn lao, vị phúc tinh của quốc gia hiện ra và nếm trải bao đắng cay lầm than cùng quần chúng, từ máu đổ xương tan nhưng “nên công oanh liệt nghìn 5”. Nguyễn Trãi đã có sự nhập thân, hóa thân thần kì lúc trình bày tài trí, khí phách và tầm vóc lớn lao của Lê lợi, 1 mặt nêu cao lòng kiêu hãnh dân tộc, kiêu hãnh về nền văn hiến Việt Nam, mặt khác cũng trình bày tư cách, chí hướng, tài trí và nhiệt huyết của mình. Với cảm hứng người hùng và xúc cảm trữ tình, Nguyễn Trãi đã dành những câu văn, đoạn văn hấp dẫn nhất lúc khắc họa hình ảnh vị lãnh tụ nghĩa binh Lam Sơn.

Nguyễn Trãi đã dành phần béo bài đại cáo nói về diễn biến cuộc tranh đấu vũ trang và giai đoạn phản công của nghĩa binh Lam Sơn. Phần thứ tư này như những trang ký sự mặt trận mang giọng điệu hào hùng, mạnh bạo. Sức mạnh nhơn nghĩa, đó là đại nghĩa, là chí nhân đã đè bẹp và nghiền nát giặc Minh tàn bạo, hung bạo. Lời văn sang sảng cất lên:

Đem đại nghĩa để thắng tàn bạo,

Lấy chí nhân để thay hung bạo. Có vượt qua những thách thức nặng nề “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần – Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, nghĩa binh mới trưởng thành trong máu lửa. Quân ta càng đánh càng mạnh, càng đánh càng thắng béo. Chiến công nối liền chiến công, thế đánh như “trúc chẻ cho bay”, như “sấm vang chớp giật” giáng xuống đầu quân xâm lăng. Cảnh tượng mặt trận hết sức ghê rợn, máu giặc chảy thành sông, xác giặc chất cao như núi:

Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm,

Tụy Đông thây chất đầy nội, nhơ để nghìn 5. Trên đà thắng lợi “Sĩ khí đã hăng – Quân thanh càng mạnh’’, nghĩa binh tiến công trên quy mô bao la, giải phóng những vùng chiến lược quan trọng: “Tây Kinh quân ta chiếm lại… Đông Đô đất cũ thu về”. Giặc đã thảm bại “trí cùng lực kiệt”, lũ tướng Thiên triều, đứa thì “nghe hơi nhưng bạt vía”, thằng thì “nín thở cầu tháo thân”, Trần Hiệp “phải bêu đầu”, Lý Lượng “đành thiệt mạng”.

Chiến cục Chi Lăng – Xương Giang – Bình Than vào mùa thu 5 1427 diễn ra hết sức tàn khốc. Quân ta làm chủ mặt trận đã “điều binh thủ hiểm, chặt mũi đi đầu”, đã “sai tướng chen đường, tuyệt nguồn lương thực”, đã dồn 15 vạn viện binh giặc vào tử địa. Liễu Thăng cụt đầu, Lương Minh đại bại tử vong, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự tử. Hành chục vạn giặc bị xoá sổ hoặc bị bắt sống:

Lạng Giang, Lạng Sơn thây chất đầy đường,

Xương Giang, Bình Than, máu trôi đỏ nước. Đạo quân Vân Nam bị quân ta chặn đánh ở Lê Hoa “nghi ngại hết hồn nhưng vỡ mật”, quân Mộc Thạnh đại bại ở Cần Trạm “xéo lên nhau chạy để tháo thân”. Sông suối rộng lớn 1 vùng biên cương tây bắc ngập đầy máu giặc:

Suối Lãnh Cáu, máu chảy trôi chày, nước sông nghẹn ngào tiếng khóc

Thành Đan Xá, thây chất thành núi, cỏ nội giàn giụa máu đen. Đây là tướng sĩ của nghĩa binh Lam Sơn: “Sĩ tốt kén tay tì hổ – Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh.“ Và đây là hình ảnh bọn tướng tá Thiên triều trong tình hình “quân cô, lực kiệt, viện tuyệt, thế cùng”:

Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,

Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng. Bình Ngô đại cáo là 1 bản tổng kết chiến tranh 10 5. Tác giả đã tái tạo lại toàn thể diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ những ngày đầu cờ nghĩa mới phất lên, trải qua những chặng đường máu lửa, trưởng thành trong thách thức hy sinh, giành thế chủ động chiến lược, tiến lên đánh bại hoàn toàn quân xâm lăng. Nghệ thuật mô tả các cuộc chiến dùng lối đặc tả, rất biến hoá, khi đánh dấu hình ảnh thảm bại, thảm hoạ của lũ tướng tá Thiên triều, khi thì mô tả cảnh mặt trận ghê rợn. Kết cấu tương phản đối lập được tác giả áp dụng thông minh để làm nổi trội giữa ta và địch, chính nghĩa và phi chính nghĩa, đại thắng và đại bại… Cách dùng từ, thông minh hình ảnh, các giải pháp đối xứng và thậm xưng cho thấy 1 văn pháp nghệ thuật kỳ tài, hình thành âm điệu người hùng ca. Bình ngô đại cáo là khúc ca thắng trận hết sức oanh liệt, cho ta bao xúc động kiêu hãnh:

Gươm mài đá, đá núi cũng mòn,
Voi uống nước, nước sông phải cạn.
Đánh 1 trận, sạch ko ngạc nhiên,

Đánh 2 trận, tan tác chim muông… Qua Bình Ngô đại cáo, ta thấy Lê Lợi là 1 nhà chiến lược lớn lao đã biết phát động chiến tranh lúc cơ hội đã 9 mùi, trong khi tội ác quân cuồng Minh “Không lẽ trời đất dung thứ – Ai bảo thần dân chịu được? Trcửa ải qua bao 5 tháng! Lẽ hưng vong chần chờ càng kỹ”, “Sách lược thao suy xét đã tinh”, Lê Lợi mới phất cờ khởi nghĩa. Lãnh tụ nghĩa binh Lam Sơn đã có tài lãnh đạo chiến tranh đánh cho lũ giặc Minh đại bại:

Cứu binh 2 đạo tan nát, quay gót chẳng kịp,

Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng. Chính trong điều kiện mặt trận đấy, Lê Lợi đã hoàn thành chiến tranh, đã “mở đường hiếu sinh” trao trả cho nhà Minh hàng chục vạn tù binh:

Họ đã tham sống sợ chết nhưng hoà hiếu thực bụng

Ta lấy toàn quân là hơn, để quần chúng nghỉ sức. Khởi nghĩa để “trừ bạo” và “yên dân”, hoàn thành chiến tranh để kết thúc đổ máu, để bảo vệ “toàn quân”, “để quần chúng nghỉ sức”. Nguyễn Trãi với niềm kiêu hãnh thắng lợi đã ca tụng “đại nghĩa” và “chí nhân” của dân tộc ta. Đại Việt là 1 nước văn hiến lâu đời, rất nhân đạo và yêu chuộng hoà bình.

Hoàn thành bài đại cáo là 1 khúc ca khải hoàn vang lên hướng về tương lai tươi sáng của Đại Việt – 1 nước văn hiến:

Xã tắc từ đây bền vững,
Giang sơn từ đây đổi mới
Càn khôn bĩ cơ mà thái
Nhật nguyệt hối cơ mà minh

Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp. Như 1 quy luật thế tất: “bí cơ mà thái”, “hối cơ mà minh”, quốc gia ta sau 20 5 trời bị quân cuồng Minh “dối trời, lừa dân…, gây binh kết oán thù” nay đã sạch bong quân xâm lăng, “nghìn 5 vết điếm nhục sạch làu”. Đất nước Đại Việt bước vào 1 kỉ nguyên mới độc lập, hoà bình, phồn thịnh trong “bền vững”, hướng về “đổi mới”, và “cứng cáp” tới muôn thuở. Giọng văn đĩnh đạc hào hùng, đầy kiêu hãnh tin cậy, trình bày khát vọng hòa bình, độc lập và hạnh phúc của quần chúng ta. Sự nghiệp ‘‘Bình Ngô” nhưng đại thắng là nhờ sức mạnh chính nghĩa, nhơn nghĩa và truyền thống yêu nước, người hùng của dân tộc ta. Ấy là xuất xứ, là nguyên do sâu xa làm nên thắng lợi. Sự nghiệp “bình Ngô“là trang sử vàng chói lọi, là “1 cỗ nhung phục thắng lợi, nên công oanh liệt nghìn 5…”

Trong chiến tranh, Nguyễn Trãi là 1 mưu sĩ “tâm công” cánh tay phải đắc lực của Lê Lợi, là người “viết thư thảo hịch tài hoa hơn hết 1 thời” (Lê Quý Đôn). Thư từ gửi tướng tá giặc Minh của ông “có sức mạnh như mười vạn quân” (Phan Huy Chú). Nguyễn Trãi đã cùng Lê Lợi làm nên sự nghiệp “bình Ngô” là người đã thảo ra Bình Ngô đại cáo, bản tuyên ngôn độc lập, hòa bình của Đại Việt trong thế kỉ XV.

Bình Ngô đại cáo cho ta thấy 1 bút lực và tài học vô song của ức Trai. Cáo là 1 thể văn cổ đại rất nghiêm trang, để công bố cho toàn dân 1 sự kiện quan trọng. Sự nghiệp “bình Ngô” kéo dài trong 10 5 trời. Quân và dân ta trải qua vô vàn gian khó thách thức, lập bao chiến công lừng lẫy… từ những tháng 5 lầm than tới ngày toàn thắng “4 phương đại dương yên bình”, thế nhưng Nguyễn Trãi đã viết 1 cách súc tích: bài đại cáo chí dài 1343 chữ. Cảm hứng nhơn nghĩa, cảm hứng người hùng và khát vọng độc lập, hoà bình đã hình thành tầm vóc văn học, màu sắc sử thi của bài đại cáo bình Ngô, bản người hùng ca Đại Việt. Ngòi bút nghệ thuật của Nguyễn Trãi rất biến hóa trong mô tả và tự sự, trong trữ tình và bình luận, vừa sắc sảo và thấm thía, vừa đa thanh; khi thì đĩnh đạc, hào hùng, nghiêm trang, khi thì đằm thắm căm giận, khi thì mạnh bạo, hùng tráng… Tổ quốc và con người Đại Việt được nhắc đến trong bài đại cáo là 1 quốc gia, 1 quần chúng văn hiến, người hùng.

Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 8

Nguyễn Trãi là 1 nhà quân sự lỗi lạc, 1 nhà quân sự tài 3, tuy nhiên ông còn là 1 thi sĩ, nhà văn kiệt xuất của cả dân tộc. Nguyễn Trãi đã để lại cho nền văn chương giang sơn 1 khối lượng tác phẩm khổng lồ, trong số đấy phải kể tới “Bình Ngô đại cáo”. Đây là bài cáo nhưng Nguyễn Trãi viết thay vua Lê Thái Tổ để tuyên cáo phổ quát trong quần chúng về giai đoạn kháng chiến và chiến thắng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Về mặt cấu trúc, tác phẩm có thể phân thành 4 phần. Phần 1 là nêu luận đề chính nghĩa (Từ đầu tới “chứng cứ còn ghi”), phần 2 là phần tố giác tội ác, bóc trần mưu mô xâm lăng Đại Việt với cớ phù Trần diệt Hồ của giặc (Tiếp theo phần 1 tới “Ai bảo thần dân chịu được”), phần 3 là giai đoạn kháng chiến và sự chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn (Tiếp theo phần 2 tới “cũng là chưa thấy lâu nay”), phần 4 là phần nêu ra bài học lịch sử và sự khẳng định chính nghĩa sẽ thắng phi chính nghĩa (phần còn lại).

Ở phần bắt đầu tác giả nêu lên triết lí về nhơn nghĩa, 1 triết lí có trị giá lịch sử và tầm vóc của thời đại. Trong thơ Nguyễn Trãi, vấn đề “nhơn nghĩa” ko dễ dãi chỉ là sự mến thương giúp sức lẫn nhau nhưng nó đã được nâng lên và trình bày trong hành động chi tiết:

“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Đối với Nguyễn Trãi, việc trước tiên là “trừ bạo” để quần chúng có được 1 cuộc sống yên ổn, no đủ, hạnh phúc. Ông cho rằng nếu muốn trị vì người đời thì việc phải nghĩ tới trước hết chính là “nhơn nghĩa”. Những câu thơ tiếp theo tác giả muốn nói về nước Đại Việt của chúng ta:

“Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau
Song anh hào chẳng lẽ cũng có”

Trong những câu thơ trên Nguyễn Trãi cho rằng “nhơn nghĩa” đã có từ lâu đời ở nước ta, cùng lúc khẳng định chủ quyền và vẹn toàn cương vực của dân tộc được trình bày ở việc sông núi lãnh thổ đã được phân chia rõ ràng. Vì đã được phân chia nên việc tạo nên những phong tục tập quán cũng có nhiều dị biệt ngoài ra vẫn có điểm chung là sự còn đó song song của các triều đại lịch sử. Lời thơ như 1 lần khẳng định lại nội dung của “Nam quốc nước nhà” – được coi như bản tuyên ngôn trước hết của dân tộc:

“Núi sông nước Nam vua Nam ở
Sờ sờ định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”

Chính vì đã có những hành động đánh chiếm nước ta nên họ phải chuốc lấy hậu quả:

“Lưu Công tham công nên thất bại
Triệu Tiết thích béo phải bại vong
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã”

Những kết cuộc như thế này đều tự do chính họ chuốc lấy vì phê chuẩn bài tuyên ngôn trước hết đã như 1 lời cảnh cáo nhưng mà họ vẫn cố tình tiến hành.
Ở phần thứ 2, tác giả đã nêu ra những tội ác của giặc và vạch rõ khuôn mặt thật của giặc đằng sau lớp vỏ ngụy tạo “phù Trần diệt Hồ”:

Từ việc:

“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”

Cho tới việc chúng bắt quần chúng phải xuống biển mò ngọc trai lên rừng sâu đãi cát tìm vàng, phải đương đầu với “rừng thiêng nước độc” và vô vàn gieo neo nguy khốn, rồi tới sưu thuế chồng chất, phu phen lao dịch nặng nề. Chúng hành tội quần chúng ta đủ mọi đường “thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán”, sự ác nghiệt và tàn nhẫn khiến tác giả phải thốt lên:

“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội
Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi”

Giữa khi đó, nghĩa binh Lam Sơn đã dấy lên ý thức yêu nước và thực hiện cuộc khởi nghĩa:

“Núi Lam Sơn dấy nghĩa
Chốn hoang dại nương mình
Ngẫm thù béo há đội trời chung
Căm giặc nước thề ko cùng sống”

Căm thù trước tội ác của giặc, bóc lột quần chúng đủ đường khiến quần chúng lầm than khổ đau khiến người chỉ huy là Lê Lợi và nghĩa binh mất ăn, mất ngủ, nỗ lực đấu tranh với tất cả ý thức vì độc lập giang sơn:

“Căm giặc nước thề ko chung sống
Đau lòng nhức óc chốc đà mười mấy 5 trời
Nếm mật nằm gai há phải 1 2 tối ngày
Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh”

Tinh thần và lòng nỗ lực đã dâng cao như núi nhưng mà chỉ còn lo 1 nỗi về việc kiếm tìm “thiên tài” và “anh hào”, đây là 1 việc khó vì theo tác giả:

“Tuấn kiệt như sao buổi sớm
Nhân tài như lá mùa thu”

Trong lúc đấy, nghĩa binh vừa dấy quân khởi nghĩa vẫn còn non nớt, thiếu thốn về mọi mặt như lương thực “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần”, đấu sĩ “Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, còn kẻ thù thì đang rất mạnh, đây chính là gieo neo của chúng ta và cách giải quyết độc nhất chính là sự đồng lòng của toàn thể nghĩa binh “Tướng sĩ 1 lòng phụ tử/ Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”. Dưới sự chỉ huy tài tình của Lê Lợi “lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều” và triết lí “Lấy đại nghĩa để thắng tàn bạo/ Lấy chí nhân để thay hung bạo” cộng với sự can đảm, gan góc của quân sĩ, nghĩa binh Lam Sơn ngày 1 trưởng thành và béo mạnh “sĩ khí đã hăng, quân thanh càng mạnh”, kết quả là nghĩa binh giành được nhiều thắng lợi vang danh “Đánh 1 trận sạch ko ngạc nhiên/ Đánh 2 trận tan tác chim muông”, còn giặc Minh thì phải bằng lòng những thất bại liên tục và những tên tướng đều có hoàn thành thật bi thương:

“Ngày mười tháng 8, trận Chi Lăng
Liễu Thăng thất thế
Ngày 2 mươi, trận Mã Yên
Liễu Thăng cụt đầu
Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong
Ngày hăm 8, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự tử”

Tác giả đã đánh dấu cụ thể từng mốc thời kì như những mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc nhưng mà lại là vết nhơ, nỗi điếm nhục đối với giặc Minh.

Dù rằng tội ác của giặc mãi mãi chẳng thể rửa sạch nhưng mà quân ta vẫn trợ cấp cho giặc để về nước lúc đã chiến bại:

“Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho 5 trăm chiếc thuyền
Ra tới biển nhưng vẫn hồn bay phách lạc
Vương Thông, Mã Anh phát cho vài ngàn cỗ ngựa
Về tới nước nhưng vẫn tim đập chân run”.

Hành động này trình bày truyền thống nhơn nghĩa từ lâu đời của dân tộc ta, 1 lần nữa khẳng định lời của Nguyễn Trãi:

“Lấy đại nghĩa để thắng tàn bạo
Lấy chí nhân để thay hung bạo”

Phần cuối của tác phẩm đã nêu ra bài học lịch sử quý báu về tinh thần độc lập chủ quyền và vấn đề nhơn nghĩa, cùng lúc khẳng định sự chiến thắng của trận đấu tranh chính nghĩa:

“Xã tắc từ đây bền vững
Giang sơn từ đây đổi mới

Âu cũng nhờ trời đất tổ tong
Linh thiêng đã âm thầm phù hộ”

“Bình Ngô đại cáo” có ý nghĩa như 1 bản Tuyên ngôn độc lập của dân tộc, vừa tố giác tội ác của giặc Minh vừa khẳng định được độc lập chủ quyền dân tộc, là minh chứng hùng hồn cho trận đấu thắng của quần chúng ta. Đã 1 thời kì dài trôi qua, nhưng mà trị giá của bài cáo vẫn còn đó vĩnh hằng và Nguyễn Trãi – nhà quân sự tài 3, nhà chính trị lạc hậu, thi sĩ, nhà văn tuyệt vời sẽ sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam.

Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 9

Để lại cho đời 1 kho tàng văn chương Việt Nam, những tác phẩm quý giá, rực rỡ cho nghệ thuật văn học, lúc nói đến Đại Cáo Bình Ngô, thiên hạ lại nhớ tới văn hào–bậc đại người hùng dân tộc đấy là thi sĩ béo Nguyễn Trãi.

Ông sinh 5 1380 mất 5 1442, hiệu là Ức Trai, quê gốc ở làng Chi Ngại sau dời về Nhị Khê. Thân sinh là Nguyễn Ứng Long- 1 nho sinh nghèo, học giỏi, đỗ Tiến sĩ. Mẹ là Trần Thị Thái – Con quan tư đồ. Tuổi thơ của Nguyễn Trãi có rất nhiều tai ách và khổ đau song ông vẫn 1 lòng tận trung vì quốc gia, điều đấy đã biến thành truyền thống của gia đình ông: yêu nước, văn hóa và văn chương, Và cũng vì lòng yêu nước đó, lúc khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, ông thừa lệnh Lê Lợi viết Đại Cáo Bình Ngô, từ đấy ông đã gửi 1 phần lời bình của bản thân về tác phẩm đó.

Cuối 5 1427 Nguyễn Trãi viết bài Cáo và đọc vào đầu 1428 trước toàn dân để báo với mọi người biết về sự việc chống Minh. Điều đấy chứng tỏ chiến tranh đã hoàn thành 20 5 đô hộ của giặc minh và hoàn thành 10 5 diệt thù của quân dân ta nhưng Nguyễn Trãi đã nói đến tới. Hơn thế nữa, sự việc đó đã mở ra 1 kỉ nguyên mới, khởi đầu 1 cuộc sống độc lập hòa bình của dân tộc và quốc gia Đại Việt.

Khi nhắc đến Cáo, Cáo là 1 thể văn nghị luận có từ thời cổ Trung Quốc, thường được vua chúa hoặc thủ lĩnh dùng để thể hiện 1 chủ trương, 1 sự nghiệp, tuyên ngôn cho mọi người cùng biết, mang ý nghĩa như 1 sự kiện hậu đãi, có thuộc tính tổ quốc. Chính thế, tác phẩm Đại Cáo Bình Ngô của Nguyễn Trãi có ý nghĩa như 1 bản tuyên ngôn độc lập.

Đại Cáo Bình Ngô mang ý nghĩa như 1 bản tuyên ngôn độc lập, trình bày được luận đề của chính tức là ở đây: tư tưởng nhơn nghĩa theo quan niệm đạo nho, nó là mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người dựa trên cơ sở tình thương và đạo lí nhưng “cốt ở yên dân’’ trong câu:

“Từng nghe,
Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo’’

Từ đấy, ta hiểu được Nguyễn Trãi đã khẳng định rằng: “lấy dân làm gốc, khiến cho dân được sống yên lành hạnh phúc”. Nghệ thuật của ông đưa ra đấy là giải pháp so sánh, câu văn biền ngẫu song đôi mang cốt cách của nhà chính trị tài 3.

Bài Cáo của Nguyễn Trãi đã bóc trần được tội ác của kẻ địch:

“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
Nặng thuế khóa…
Vét sản vật, bắt chim trả…’’

Chỉ 1 vài tội ác như thế cũng đủ lên án bọn giặc Minh. Ý ở đây, Nguyễn Trãi đã sử dụng giải pháp nói lên tội ác tày đình của giặc Minh: Nghệ thuật phóng đãi, lấy cái vô biên hết sức của thiên nhiên để nhấn mạnh cái vô biên hết sức của tội ác, tàn phá cuộc sống của con người bằng cách diệt chủng.

Ví như nói tội ác của giặc Minh là vô biên thì nước Đại Việt ta nổi dậy có cuộc khởi nghĩa Lam Sơn để chống lại kẻ thù. Hình ảnh Lê Lợi là 1 co người tuy phổ biến nhưng mà có ý nghĩ hoài bão béo lao cộng với sự kết đoàn 1 lòng của quần chúng ta đã làm nên sự tất thắng. Qua đấy, ta thấy được hình tượng ngôn từ thật màu sắc, có âm thanh, nhịp độ mang đặc điểm của văn pháp người hùng ca, hình tượng phong phú nhiều chủng loại, đo bằng sự kì vĩ béo rộng của tự nhiên cộng với động từ mạnh, chuyển dập dồn, dữ dội động từ và tính từ chỉ chừng độ, lúc thế thắng lợi của ta, sự thất bại của địch, câu văn dài ngắn biến hóa cởi mở.

Hoàn thành chiến tranh, mở ra 1 kỉ nguyên hòa bình: giọng văn dễ chịu, nhẹ nhõm, hể hả và sự tuyên bố nền độc lập dân tộc được hợp nhất, rút ra bài học kinh nghiệm cho dân ta và bài học “khuyên bảo” cho địch, sự liên kết tinh tế giữa sức mạnh truyền thống và sức mạnh thời đại “trên dưới 1 lòng”, nỗ lực của quần chúng xây dựng nền thái hoà cứng cáp.

Tóm lại. Đại Cáo Bình Ngô mạng nội dung trong quan niệm nho gia hầu như ko có, đây là tư tưởng tân tiến của chân lí khách quan về sự còn đó độc lập có chủ quyền của nước Đại Việt, ranh giới, địa phận – cương vực, phong tục tập quán, có lịch sử riêng, cơ chế riêng với thiên tài phong kiến, những thực tiễn khách quan nhưng Nguyễn Trãi đưa ra là chân lí chẳng thể phủ nhận, lột tả thuộc tính thiên nhiên, lâu đời của nước Đại Việt.

Trcửa ải qua bao cuộc tranh đấu cũng như những trang lịch sử được vạch ra, ý nghĩa nhất là cuộc khởi nghĩa Lam sơn chứng minh được sử tài 3 của LÊ Lợi và văn hào Nguyễn Trãi. Ông là người có nỗi oan khốc liệt nhất trong lịch sử dân tộc, là 1 đối tượng lịch sử lớn lao điển hình trong dĩ vãng – 1 bậc đại người hùng dân tộc – đối tượng toàn tài hiếm có. Từ Đại Cáo Bình Ngô, Nguyễn Trãi gợi tả văn pháp rực rỡ khiến cho tôi cảm thấy kiêu hãnh, học hỏi được bởi lòng yêu nước, lòng kết đoàn của dân tộc ta qua bao lăm 5 tháng kháng chiến giành độc lập. Nếu là người Việt Nam thì thật tiếc cho những người nào đầu đội trời Việt Nam, chân đạp đất Việt Nam nhưng ko biết tới nhà chính trị tài 3 Nguyễn Trãi.

Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 10

Bình ngô đại cáo được Nguyễn Trãi sáng tác 5 1428, lúc quân ta giành chiến thắng trước quân Minh, dưới ngọn cờ chỉ huy của nghĩa binh Lam Sơn và chủ tướng Lê Lợi. Sau chiến thắng, Lê Lợi đã lên ngôi hoàng đế và bắt tay vào xây dựng vương triều của mình. Việc trước hết sau lúc lên ngôi, đấy là truyền lệnh cho Nguyễn Trãi soạn thảo văn bản “Bình ngô đại cáo” để tuyên bố với toàn dân rằng cuộc khởi nghĩa gieo neo cũng hoàn thành chiến thắng, bắt đầu từ đây quần chúng sẽ bước vào 1 cuộc sống mới, tự do, độc lập. Bình ngô đại cáo là 1 áng văn chính luận tuyệt vời, là 1 áng “thiên cổ hùng văn” của nền văn chương dân tộc.

Trong “Bình ngô đại cáo” Nguyễn Trãi rất đề cao tư tưởng thân dân, theo ông, 1 tổ quốc muốn trường tồn, phồn thịnh, thì nhân tố căn cốt nằm ở người dân. Người dân có thể đẩy thuyền nhưng mà cũng có thể lật thuyền. Vì thế, ngay câu thơ đầu, Nguyễn Trãi đã nói đến tới tư tưởng thân dân vừa như khẳng định vai trò của dân, vừa như lời nhắc nhở tế nhì tới bậc quân vương, việc nhơn nghĩa xoành xoạch được nhân dân nói đến, và những người đứng đầu quốc gia xoành xoạch phải có nghĩa vụ với dân với chúng, trước tiên phải biết lo cho dân cho chúng, lo trừ đi bạo ngược để giữ cho quốc gia càng ngày càng tăng trưởng mạnh bạo và có trị giá lớn béo hơn, những người xoành xoạch biết lo cho dân yêu dân như con, điều đấy để lại cho dân tộc những điều có ý nghĩa mạnh bạo nhất, lúc mỗi chúng ta đều hưởng được 1 nền thái hoà thịnh trị:

“Từng nghe
Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Quốc gia muốn trường cửu thì phải “yên dân”, nghĩa là phải chăm lo tới cuộc sống của người dân. Trách nhiệm của triều đình, của “quân điếu phạt” là phải “lo trừ bạo”, diệt trừ mọi mối dọa nạt tới cuộc sống của người dân. Nền văn hiến của dân tộc Việt Nam xoành xoạch được cải thiện và gìn giữ mỗi ngày. Trong các tác phẩm thơ ca, nó cũng nhấn mạnh điều đấy, dân quốc đã có từ xưa tới bây giờ, nền văn hiến cũng xoành xoạch được gìn giữ và tăng lên trên nền mỗi ngày. Giá trị của nó để lại cho dân tộc ta cũng hết sức có trị giá. Nền văn hiến của dân tộc đã khẳng định từ trước đến nay, nó luôn mang những trị giá vang dội cho dân tộc của mình, mỗi lúc các trị giá đấy được cải tạo là khiến cho văn chương giang sơn được củng cố và tăng lên lên mỗi ngày, những định giới của Việt Nam xoành xoạch được cải thiện và tăng lên mỗi ngày, nó luôn biến thành 1 trị giá vô giá và để lại cho dân tộc Việt Nam những điều có ý nghĩa lớn béo, lúc những giới hạn biên cương đấy đã được khẳng định từ trước đến nay, phong tục của 2 miền cũng xoành xoạch được phân định rõ ràng:

“Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Sông núi lãnh thổ đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác

Tới những câu thơ tiếp theo, Nguyễn Trãi đã khẳng định ranh giới cương vực lãnh thổ, cộng với đấy là sự kiêu hãnh về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc “Đã xưng nền văn hiến đã lâu”. “Văn hiến”, “phong tục” là những viện dẫn thi sĩ đưa ra để ngày càng tăng tính thuyết phục của lời khẳng định. Đại Việt là 1 tổ quốc độc lập, có ranh giới, cương vực riêng. Trên mảnh đất đó, con người Đại Việt đã sinh sống, tạo nên nên những phong tục, những nền văn hiến mang bản sắc của dân tộc mình. Các đời vua từ xưa tới bây giờ, xoành xoạch xưng nền độc lập, ko có thể bỏ dở những kẻ thù nhưng phải sánh vai với cường quốc 5 châu, cần phải hình thành những trị giá có ý nghĩa và có tầm quan trọng đặc trưng cho quốc gia của mình, dù có chênh lệch lực lượng đi chăng nữa thì chúng ta cần phải dốc hết dạ để bảo vệ cho quốc gia của mình. Thời nào cũng luôn thấy hiện ra những vị người hùng của dân tộc điều đấy hình thành những trị giá có ý nghĩa và vang dội nhất, song mỗi người xoành xoạch biết nỗ lực để bảo vệ quốc gia và dân tộc của mình:

“Từ Triệu, Đinh, Lí,Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương
Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau
Song anh hào chẳng lẽ cũng có”

Nếu câu thơ trên thi sĩ khẳng định 1 cách rõ ràng về chủ quyền cương vực cộng với niềm kiêu hãnh về văn hiến lâu đời thì trong những câu thơ này, nhà văn trình bày niềm kiêu hãnh về truyền thống tranh đấu, truyền thống người hùng của dân tộc. Nhà văn khẳng định Việt Nam có nền độc lập riêng, nền độc lập đó được xây dựng bởi bao đời vua từ Triệu, Đinh, Lí, Trần. Vì thế cộng với Trung Quốc,Việt Nam hoàn toàn đồng đẳng, vì thế kẻ địch ko có quyền xâm phạm. Nguyễn Trãi trình bày ý thức dân tộc, lòng kiêu hãnh thâm thúy lúc đặt Đại Việt sánh ngang với các triều đại Trung Quốc: “Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương”. Trong giai đoạn dựng nước và giữ nước, tuy có những thăng trầm “mạnh yếu từng khi không giống nhau”,nhưng mà thi sĩ cũng khẳng định “anh hào chẳng lẽ cũng có”. Ấy là những trang nam tử, những người người hùng, trong khi quốc gia lâm nguy, họ chuẩn bị đứng lên, dốc sức bảo vệ quốc gia.

“Cho nên
Lưu Cung tham công nên thất bại
Triệu Tiết thích béo phải bại vong
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã
Việc xưa coi xét
Chứng cớ còn ghi”

Vì cố tình xâm phạm vào tổ quốc có chủ quyền, có nền độc lập nên những kẻ xâm lăng đã phải gánh chịu hậu quả hết sức thê thảm. Lưu Cung, Triệu Tiết, Ô Mã, Toa Đô đều là những danh từ chỉ người, họ là những tên tướng cầm đầu đội quân xâm lăng, vì bất chấp luân lí xâm phạm Đại Việt nhưng chúng đã nhận lấy những thất bại đắng cay. Nguyễn Trãi cũng sử dụng hệ thống các động từ để diễn đạt sự thất bại ê chề này: “thất bại”, “bại vong”, “bắt sống”, “giết thịt”. Kế bên việc chỉ ra những thất bại của quân giặc, Nguyễn Trãi cũng nêu lên những chiến thắng vang danh của quân dân Đại Việt như trận ở Hàm Tử, thắng lợi trên sông Bạch Đằng. Những viện dẫn nhưng thi sĩ nêu đều căn cứ vào sự thật lịch sử “chứng cứ còn ghi”, vì thế nhưng chẳng thể chối cãi.

“Mới rồi
Nhân họ Hồ chính sự phiền toái
Để trong nước lòng dân oán thù hận
Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa
Bọn gian tà bán nước cầu vinh
Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo
Vùi con đỏ dưới hầm tai vạ”

Nguyễn Trãi đã kể lại sự rối ren trong nước, lúc họ Hồ “chính sự phiền toái”, quần chúng lầm than, đau buồn rồi mang lòng oán thù hận với triều đại “lòng dân oán thù hận”. Nhân sự tranh chấp nội bộ của Đại Việt, quân Minh đã mưu mẹo xấu xa, muốn nhân thời cơ này để tiến hành những hành động phi chính nghĩa “Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa”. 1 triều đại béo mạnh như nhà Minh nhưng cũng “thừa cơ”, cách dùng từ của Nguyễn Trãi làm bật lên cái phi chính nghĩa của quân đội nhà Minh, cùng lúc cũng trình bày được cái tiểu nhân ươn hèn trong hành động xâm lăng đó. Không chỉ lên án quân Minh nhưng thi sĩ còn vạch tội của những kẻ “bán nước cầu vinh”. Vì hành động bắt tay xâm lăng của chúng đã đẩy quần chúng ta vào biết bao lăm tai họa. Nhà thơ đã sử dụng những động từ mạnh “nướng thứ dân”, “vùi con đỏ” để bóc trần thực chất tàn nhẫn, ác nghiệt của chúng.

“Dối trời lừa dân đủ vô vàn kế
Gây binh kết oán thù trải 2 mươi 5
Bại nhơn nghĩa nát cả đất trời
Nặng thuế khóa sạch ko đầm núi

Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá béo thuồng luồng

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng khốn rừng sâu nước độc

Vét sản vật, bắt chim trả, chốn chốn lưới chăng
Nhiễu quần chúng, bẫy hưu đen, nơi nơi cạm đặt
Tàn hại cả giống côn trùng cây cối”

Để đem đến ích lợi cho mình, quân giặc ko từ 1 mưu mô, 1 hành động đang tâm, gian ác nào. Chúng ko chỉ bắt dân ta nộp nhiều loại tô thuế nhưng còn bắt những người dân không có tội lên rừng xuống biển tìm cho chúng những món đồ quý giá. Cuộc sống của người dân hết sức đau buồn, bi thảm. Nhưng tiếng khóc của người nhân dân đâu thấy được, ko chỉ người dân nhưng ngay cả những loài thú quý, hay những loài côn trùng, cây cối chúng cũng ko buông tha.

“Bình ngô đại cáo” là 1 áng văn chính luận tuyệt vời của dân tộc ta. Bài cáo vừa khẳng định hùng hồn, mạnh bạo chủ quyền của dân tộc vừa trình bày niềm kiêu hãnh với truyền thống văn hóa cũng như truyền thông tranh đấu của dân tộc. Là lời cảnh cáo gang thép với lũ quân xâm lăng, với bọn bán nước. Như vậy, “Bình ngô đại cáo” xứng đáng là 1 áng “thiên cổ hùng văn”.

Thuyết minh về Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 11

Nằm trong số những tác phẩm văn chương được viết nên để ca tụng truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam, “Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi được xem là 1 tác phẩm bất hủ cùng thời kì. Tác phẩm được bình chọn là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 có trị giá trường tồn.

Nguyễn Trãi (sinh 5 1380 – mất 5 1442) hiệu là Ức Trai, quê ông ở Chi Ngãi (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây). Gia đình Nguyễn Trãi là 1 gia đình nhà nho nghèo nhưng mà lại giàu truyền thống yêu nước và có sự ân cần đặc trưng với văn hóa, văn chương giang sơn. Nguyễn Trãi có cha và ông ngoại đều là những người học rộng tài cao và có nhiều đóng góp cho triều đình. Cha ông là Thái học trò Nguyễn Phi Khanh còn ông ngoại của ông là Tư đồ Trần Nguyên Đán.

Noi gương lứa tuổi đi trước, Nguyễn Trãi cũng ra công dùi mài kinh sử và 5 1400, ông cũng đỗ Thái học trò và ra làm quan cho triều nhà Hồ. Tới 5 1407, giặc Minh sang xâm lăng nước ta nhưng mà nhà Hồ ko có đủ bản lĩnh chống trả, thế nên quốc gia rơi vào tay giặc, ông cha bị bắt sang Trung Quốc còn ông thì quyết định tham dự vào nghĩa binh Lam Sơn để cứu nước báo oán nhà.

Với sự chỉ huy tài tình và sự giúp đỡ từ những người cộng sự nhiệt liệt, tài năng như Nguyễn Trãi, Lê Lợi cộng với nghĩa binh Lam Sơn đã giành được chiến thắng lớn béo trước quân Minh. Nguyễn Trãi thu được sự tin cậy rất béo từ Lê Lợi – khi này đã biến thành vị vua đứng đầu của Đại Việt. Tuy nhiên sau đấy triều đình lại lục sục, gian thần nhiễu nhương, Nguyễn Trãi quyết định về quê lánh đục tìm trong.

Thế nhưng mà, mong muốn ở ẩn rời xa sự thế của Nguyễn Trãi lại ko biến thành hiện thực vì ông lại bị vướng vào vụ án oan giết thịt vua tại Lệ Chi Viên vào 5 1442, kết quả nhận án tru di tam tộc. Nỗi oan thiên cổ của ông kéo dài tới tận 5 1464 thì mới được vua Lê Thánh Tông giải oan.

Nguyễn Trãi để lại cho dân tộc 1 sự nghiệp sáng tác có trị giá trên nhiều lĩnh vực. Ông sáng tác cả chữ Hán và chữ Nôm, cả thể loại văn chính luận và văn trữ tình. Gần như những tác phẩm của ông đều chuyên dụng cho đắc lực cho trận đấu đấu chống giặc xâm lăng và góp phần trình bày những trải nghiệm, nỗi lòng của ông về quốc gia và con người.

Khi thuyết minh về Bình ngô đại cáo, ta thấy tác phẩm “Đại cáo bình Ngô” có mặt trên thị trường gắn với tình cảnh quốc gia ta vừa kết thúc trận đấu đấu nhiều 5 gian truân chống giặc Minh xâm lăng. Sau thắng lợi đấy, Nguyễn Trãi chính là người thay mặt cho Lê Lợi viết nên tác phẩm nhằm mục tiêu tuyên bố với quần chúng cả nước về quyền độc lập dân tộc. “Đại cáo bình Ngô” được ban bố vào 5 1428, đây là 1 bản báo cáo đã tổng kết giai đoạn kháng chiến giành chiến thắng và cùng lúc cũng là 1 bản tuyên cáo trong việc thành lập triều đại mới của quốc gia – triều nhà Lê.

Tác phẩm được viết bằng 1 thể loại đặc trưng – thể cáo. Đây vốn là thể văn nghị luận từ thời cổ ở Trung Quốc và thường được vua chúa, những người thủ lĩnh sử dụng để thể hiện 1 chủ trương, sự nghiệp hay tuyên ngôn những sự kiện trọng đại để mọi người cùng biết. Thể loại cáo thường được thể hiện dưới vẻ ngoài của văn vần, văn xuôi nhưng mà tầm thường là văn biền ngẫu – thể văn lấy sự đối ý làm nguyên lý căn bản, tạo cho lời văn sự ăn nhịp hợp lý. Cáo sử dụng lời lẽ gang thép, lý luận sắc bén và đặc điểm quan trọng nhất là có kết cấu chặt chẽ, mạch lạc.

Nhan đề của tác phẩm Nguyễn Trãi đã cho người đọc tưởng tượng về trị giá của tác phẩm. Từ “đại cáo” trong đầu đề đã cho thấy đây chẳng hề là bài cáo thông thường nhưng là bài cáo mang tính tổ quốc trọng đại. Kế bên đấy, dù là cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lăng nhưng mà trong đầu đề lại có sự hiện ra của từ “Ngô”, đây cũng là điểm đáng để mắt tới. “Ngô” ở đây chính là cách gọi người Trung Quốc theo lề thói của người Việt ta nhưng mà với 1 thái độ khinh bỉ và phẫn nộ sâu nặng. Từ nghìn xưa, giặc phương Bắc luôn có mưu đồ đánh chiếm quốc gia ta, chúng khiến quần chúng phải chịu khốn cùng, lầm than khôn cùng. Chính thành ra quần chúng ta ko 1 phút nguôi hờn với sự bạo tàn, tai ngược của chúng và giờ đây mọi phẫn nộ, uất ức đều đổ dồn lên kẻ địch trước mắt là giặc Minh.

Để khẳng định nền độc lập, bắt đầu tác phẩm, Nguyễn Trãi đã nêu lên luận đề chính nghĩa có ý nghĩa thế tất:

“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân.
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Luận đề được nêu lên cho thấy mối quan hệ khăng khít giữa dân, nước và sự nhơn nghĩa. Nhân huệ vốn là 1 quan niệm trong đạo Nho nói lên cách đối nhân xử thế tốt đẹp dựa trên tình thương và đạo giữa người với người trong cuộc sống. Thế nhưng mà trong thời buổi có giặc xâm lăng, tác giả đã chi tiết hóa bộc lộ của 1 người biết sống nhân tức là hành động “trừ bạo” để “yên dân”. Ấy chính là chân lí khách quan thích hợp với tình hình thực tế của quốc gia. Con dân đất Việt xông pha ra mặt trận diệt giặc là điều thế tất vì nước Việt là của người Việt, có chủ quyền độc lập riêng. Điều này đã được khẳng định cứng cáp qua lịch sử, phong tục:

“Như nước Đại Việt ta từ trước.
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.
Sông núi lãnh thổ đã chia.
Phong tục Bắc Nam cũng khác.”

Qua các triều đại và cả sự hiện diện của những người hùng anh hào mỗi thời:

“Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập.
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương.
Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau.
Song anh hào chẳng lẽ cũng có.”

Khi thuyết minh về Bình ngô đại cáo, ta nhận thấy kế bên việc khẳng định nền chủ quyền, độc lập dân tộc, “Đại cáo bình Ngô” còn là 1 bản cáo trạng gang thép đối với những tội ác nhưng kẻ địch đã gây ra cho quần chúng ta suốt 2 mươi 5 dài xâm lăng. Trong những ngày đầu đặt chân lên quốc gia vì muốn đô hộ ta, chúng đã tỏ rõ là những kẻ gian trá, bịp bợm:

“Nhân họ Hồ chính sự phiền toái
Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa.”

Chúng ra công bóc lột, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy hiểm:

“Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá béo, thuồng luồng.

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, lúc nỗi rừng sâu, nước độc.”

Gian ác hơn, hiểm độc hơn, chúng còn chuẩn bị hủy diệt sinh mệnh của con người bằng những cách cường bạo:

“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo,
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.”

Giặt hiện lên quá với những hình ảnh kinh rợn:

Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán”

Thật sự những tội ác chất chồng nhưng chúng gây ra chẳng thể nào đếm hết:

“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,
Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi.”

Khi nói về tội ác của giặc, tác giả đã chọn cái vô biên, cơ cực của “trúc Nam Sơn”, của “nước Đông Hải” cũng để nói về cái vô biên, khôn xiết là tội ác và sự dơ dáy của kẻ địch. Trong bản cáo trạng đó, ta có thể thấy tác giả gửi gắm vào đấy khi là sự sôi sục, phẫn nộ, lúc lại uất hận, nghẹn ngào. Tác giả đớn đau, cất tiếng kêu oán thù thán: “Không lẽ trời đất dung thứ” – “Ai bảo thần nhân chịu được?” và điều đấy cũng chính là bộc lộ của tấm lòng luôn hướng tới quyền sống của người dân, luôn lo cùng nỗi lo và đau cùng nỗi đau với quần chúng.

Với tội ác của giặc, quân dân ta đã đồng loạt đồng lòng đứng lên chống lại giặc ngoại xâm để bảo vệ nền độc lập. Những người người hùng cứu nước, và đặc trưng là vị minh soái tài 3 Lê Lợi dù có xuất thân phổ biến:

“Ta đây:
Núi Lam Sơn dấy nghĩa,
Chốn hoang dại nương mình”

Khi đấu tranh với kẻ địch lại trải qua vô vàn gieo neo:

“Tuấn kiệt như sao buổi sớm,
Nhân tài như lá mùa thu.”

Có khi phải đối diện với rất nhiều sự thiếu thốn về lương thực và cả lực lượng:

“Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,
Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội.”

Nhưng với ý thức “Gươm mài đá, đá núi cũng mòn; voi uống nước, nước sông phải cạn”, với niềm tin “Trời thử lòng trao cho mệnh béo”, quân ta đã đồng lòng “gắng chí giải quyết gieo neo”. Cuối cùng sau nhiều 5 tháng người chủ tướng phải“đau lòng nhức óc”, “quên ăn vì giận”, “trăn trở trong cơn chiêm bao”, “băn khoăn 1 nỗi đồ hồi”…, quân dân ta đã đánh kẻ địch tới nỗi “sạch ko kình ngạc”, “tan tác chim muông”. Ta giành được độc lập, giặc thất bại ê chề là kết cuộc chẳng thể khác hơn cho trận đấu tranh xâm lăng phi chính nghĩa nhưng chúng gây ra. Tuy nhiên điều đáng nói ở đây là dù rằng giặc ác nghiệt, tàn nhẫn như thế vậy nhưng sau biết bao đớn đau, căm hận, ta vẫn lấy tấm lòng hiếu sinh để mở đường sống cho chúng. Như vậy, tới ta đã dùng tấm lòng nhân đạo để hóa giải hận thù. Thế mới thấy khi này cách hành xử với tội ác của giặc đã làm cho ý thức nhơn nghĩa của ta vươn lên 1 tầm cao mới.

Cuối cùng nền độc lập, tự do được xác lập lại cho quốc gia sau rất nhiều đau hải quan là kết quả tốt đẹp cho 1 dân tộc đấu tranh người hùng và biết sống nhơn nghĩa. Thuyết minh về Bình ngô đại cáo chẳng thể quên lúc Nguyễn Trãi thay Lê Lợi bá cáo phổ quát cho dân chúng quần chúng:

“Xã tắc từ đây bền vững,
Giang sơn từ đây đổi mới.
Kiền khôn bĩ rồi lại thái,
Nhật nguyệt hối rồi lại minh.
Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp,
Ngàn thu vết nhục sạch làu.”

Lời tuyên bố cho thấy 1 niềm tin mãnh liệt của tác giả về nền thái hoà cứng cáp, lâu bền của dân tộc. Sau những tháng ngày sống cảnh áp bức, bóc lột u tối, mù mịt, quân dân ta đã tìm lại được ánh sáng cho sự sống của chính quốc gia mình. Hai cấu kết của bài cáo vang lên cũng chính là sự khép lại của thời gian đấu tranh oanh liệt và sự mở ra của 1 công đoạn tươi sáng, tăng trưởng:

“1 cố nhung phục thắng lợi, nên công oanh liệt nghìn 5;
4 phương đại dương yên bình, ban chiếu duy tân khắp chốn.”

Thuyết minh về Bình ngô đại cáo sẽ thấy ngoài những bình diện về nội dung, “Đại cáo bình Ngô” còn xứng đáng là 1 tuyệt tác bởi những đặc điểm lạ mắt về nghệ thuật. Viết tác phẩm, Nguyễn Trãi đã sử dụng lối viết có sự liên kết uyển chuyển giữa văn học và chính luận. Ngoài ra, lúc viết tác phẩm, Nguyễn Trãi còn sử dụng giọng văn có sự chuyển đổi cởi mở hết sức, hình ảnh sử dụng trong bài cáo lại sinh động và hết sức hoành tráng.

Kế bên đấy, Nguyễn Trãi còn sử dụng lối liệt kê hình tượng phong phú, nhiều chủng loại, trình bày sự tương phản trong kháng chiến giữa ta và địch. Đoạn viết về cuộc khởi nghĩa của ta có thể xem là 1 trong những đoạn thơ rực rỡ về nghệ thuật của “Đại cáo bình Ngô”.

Nói tương tự là vì thi sĩ đã rất thành công trong việc trình bày những phương thức nghệ thuật về liệt kê hình ảnh và thủ pháp tương phản đối lập. Ta thì “điều binh thủ hiểm”, “chặt mũi đi đầu”, “sai tướng chẹn đường”, “tuyệt nguồn lương thực”, “4 mặt vây thành”; địch thì “động binh ko dừng”, “đem dầu chữa cháy”. Lực lượng của ta thì “sĩ tốt kén anh hùng hổ, bề tôi chọn kẻ vuốt nanh” còn nhìn quân giặc thì chúng lại hiện ra trong hình ảnh “thất thế”, “cụt đầu”, “đại bại tử vong”, “cùng kế tự tử”…

Có thể thấy, với những trị giá trên đây, “Đại cáo bình Ngô” xứng đáng là 1 tác phẩm lưu danh sử sách tới muôn thuở. Bài cáo ko chỉ khẳng định hùng hồn nền độc lập, chủ quyền của quốc gia nhưng còn góp phần trình bày cuộc tranh đấu chống giặc ngoại xâm kiên trì, quật cường và tấm lòng nhân đạo, ý thức nhơn nghĩa của dân tộc ta…

.

Xem thêm về bài viết

Văn mẫu lớp 10: Thuyết minh tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo 2 Dàn ý & 11 bài văn mẫu lớp 10 hay nhất

[rule_3_plain]

Thuyết minh Bình ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi mang lại 11 bài văn mẫu thuyết minh hay đạt điểm cao của các bạn học trò giỏi trên cả nước. Qua 11 bài thuyết minh về Bình ngô Đại cáo các bạn có thêm nhiều gợi ý tham khảo, nắm vững tri thức căn bản, củng cố kỹ năng viết văn ngày 1 hay hơn.
Bình Ngô đại cáo là bài cáo viết bằng văn ngôn do Nguyễn Trãi soạn thảo vào mùa xuân 5 1428. Bình ngô Đại cáo ko chỉ khẳng định hùng hồn nền độc lập, chủ quyền của quốc gia nhưng còn góp phần trình bày cuộc tranh đấu chống giặc ngoại xâm kiên trì, quật cường của dân tộc ta. Vậy sau đây là 11 mẫu thuyết minh Đại cáo Bình ngô, mời các bạn lớp 10 cùng theo dõi.
Thuyết minh Bình ngô Đại Cáo hay nhấtDàn ý thuyết minh về Bình Ngô Đại CáoDàn ý số 1Dàn ý số 2Thuyết minh Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 1Thuyết minh bài Đại Cáo Bình Ngô – Mẫu 2Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 3Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 4Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 5Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 6Thuyết minh về tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 7Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 8Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 9Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 10Thuyết minh về Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 11
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Dàn ý thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo
Dàn ý số 1
I. Mở bài:
– Dẫn dắt vấn đề: Khái quát về tác giả, tác phẩm, trị giá nội dung, nghệ thuật của bài Bình Ngô đại cáo.
II. Thân bài:
– Nêu luận đề chính nghĩa: Mấu chốt nhơn nghĩa chính là yên dân và trừ bạo. Nhân huệ ko bó hẹp trong phạm vi tư tưởng Nho giáo nhưng rộng hơn là làm thế nào để mang đến cuộc sống thanh bình cho quần chúng. Kế bên đấy khẳng định nước ta tuy là 1 nước bé nhưng mà vẫn có thể kiêu hãnh về:
Nền văn hiến lâu đời.Bờ cõi cương vực.Phong tục tập quán.Lịch sử và cơ chế riêng.
– Bản cáo trạng vạch rõ tội ác kẻ địch: Giặc Minh xảo trá thừa nước đục thả câu. Không những thế còn thảm sát, hành tội, tước đoạt mạng sống con người 1 cách man rợ (viện dẫn).
– Tổng kết giai đoạn kháng chiến:
Xây dựng hình tượng người người hùng áo vải phổ biến nhưng mà có lòng yêu nước thương dân và phẫn nộ giặc thâm thúy, hợp lí tưởng cao cả (so sánh với Trần Quốc Tuấn để thấy được lòng phẫn nộ giặc và niềm tin đanh thép).Khắc họa những chiến công oanh liệt hào hùng (viện dẫn).
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
– Tuyên bố hòa bình mở ra kỉ nguyên mới.
* Nghệ thuật:
– Sử dụng từ ngữ hiển nhiên, vốn có.
– Biện pháp đối lập, lấy cái vô biên của trúc Nam Sơn để nhắc đến cái vô biên trong tội ác giặc Minh, lấy cái hết sức của nước Đông Hải để nói lên sự nhơ bẩn hết sức.
– Nghệ thuật xây dựng hình tượng đối tượng.
– Liệt kê, so sánh, đối lập để tạo thành bản người hùng ca về những chiến công oanh liệt.
III. Kết bài:
Tóm lược lại nội dung, nghệ thuật điển hình.
Dàn ý số 2
1. Mở bài
Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi và tác phẩm Bình Ngô đại cáo.
2. Thân bài:
2.1. Tác giả Nguyễn Trãi:
a. Thân thế, cuộc đời:
– Nguyễn Trãi (1380-1442), biệt hiệu là Ức Trai, quê gốc ở huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, sau đấy dời tới Định Khê, Thường Tín, Hà Nội.
– Xuất thân trong 1 gia đình danh giá, cha là Nguyễn Phi Khanh, đã từng đỗ thái học trò (tấn sĩ) dưới thời nhà Trần, mẹ là Trần Thị Thái con của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán.
– 5 1400, Nguyễn Trãi thi đỗ thái học trò và cùng cha ra làm quan dưới triều nhà Hồ, 5 1407 nhà Hồ sụp đổ, giặc Minh xâm lăng nước ta, Nguyễn Phi Khanh bị giặc bắt giải về Trung Quốc, còn Nguyễn Trãi bị giam lỏng tại thành Đông Quan.
– 1417, gia nhập nghĩa binh Lam Sơn, biến thành quân sư cho Lê Lợi, đóng góp nhiều công huân lớn béo giúp nghĩa binh thắng lợi giặc Minh và lập ra nhà Hậu Lê.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
– Nhà Hậu Lê thành lập ko bao lâu thì gặp phải cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, nội bộ quốc gia xảy ra tranh chấp => Nguyễn Trãi bị nghi ngại và ko được tin dùng trong suốt 10 5 trời.
– 5 1440 lại được vua Lê Thái Tông mời ra giúp nước.
– 5 1442 thảm án Lệ chi viên ập xuống, dẫn tới kết cuộc hết sức bi ai – Nguyễn Trãi phải chịu tội tru di tam tộc.
b. Sự nghiệp sáng tác:
* Các tác phẩm chính trong các lĩnh vực:
– Lịch sử: Văn bia Vĩnh Lăng, Lam Sơn thực lục đánh dấu kể lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
– Chính trị quân sự có Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo.
– Địa lý: Dư địa chí – cuốn sách địa lý cổ nhất Việt Nam.
– Văn chương:
Chữ Hán: Ức Trai thi tậpChữ Nôm: Quốc âm thi tập – cuốn sách viết bằng tiếng Việt trước hết còn lại cho tới ngày bữa nay.
* Nhà văn chính luận kiệt xuất:
– Để lại 1 số lượng tác phẩm khá béo, ngoài Quân trung từ mệnh tập và Bình Ngô đại cáo đã kể trên, người ta còn sưu tập được khoảng 28 tác phẩm thuộc các thể loại chiếu, biểu, … dưới triều Lê.
– Nội dung tư tưởng chủ quản xuyên suốt là nhơn nghĩa, yêu nước và thương dân.
– Rực rỡ nghệ thuật: Kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, sử dụng các văn pháp cởi mở tùy theo mục tiêu, đề nghị, nhân vật.
* Nhà thơ trữ tình thâm thúy:
– Các tác phẩm hiện còn gồm 2 tập thơ Ức Trai thi tập và Quốc âm thi tập
– Nội dung:
Ghi lại hình ảnh người người hùng lớn lao Nguyễn Trãi: Lý tưởng nhơn nghĩa, yêu nước thương dân; ý chí chống ngoại xâm và cường quyền bạo lực; các phẩm giá tốt đẹp biểu tượng cho người quân tử.Trong nhân cách là 1 con người trần giới, ông hiện lên với những đặc điểm của 1 con thiên hạ thường giản dị, ông đớn đau trước nghịch cảnh trớ trêu của xã hội cũ, trước thói thường tệ bạc, thâm hiểm, ông cũng có những tình yêu thâm thúy với tự nhiên, quốc gia con người và cuộc sống, cùng lúc trình bày cả những nghĩa tình giữa cha con, vua tôi, bằng hữu rất sâu nặng.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
2.2. Tác phẩm Bình Ngô đại cáo:
a. Hoàn cảnh có mặt trên thị trường:
– Ra đời vào thời khắc cuối 5 1427, đầu 5 1428 sau lúc nghĩa binh Lam Sơn xoá sổ được 15 vạn viện binh của giặc, Vương Thông đang cố thủ trong thành Đông Quan đã phải xin giảng hòa và rút quân về nước.
– Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để chiếu cáo với người đời rằng chúng ta đã giành lại độc lập dân tộc, tuyên ngôn độc lập, mở ra 1 trang mới cho lịch sử giang sơn.
b. Ý nghĩa đầu đề:
– “Bình Ngô”, nghĩa là bình định quân Minh xâm lăng, dẹp yên giặc dữ (bởi vua Minh vốn là người nước Ngô, đại diện cho 1 quốc gia, đại diện cho cả 1 dân tộc. Theo 1 cách lý giải khác giặc Ngô còn là tên gọi chung để chỉ thứ giặc tới từ phương Bắc với các đặc điểm chung là gian ác và vô nhân đạo).
– Hai chữ “đại cáo” nghĩa là bản cáo béo, trình bày tầm quan trọng của sự kiện cần tuyên bố, cũng như khẳng định tư tưởng béo của dân tộc.
– Khái niệm “cáo”: (Tham khảo sách giáo khoa)
c. Bố cục:
Đoạn 1 là nêu luận đề chính nghĩa, đoạn 2 vạch rõ tội ác của kẻ địch, phần 3 kể lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa, đoạn 4 là phần tuyên bố chiến quả khẳng định sự nghiệp chính nghĩa.
d. Nội dung:
– Đoạn 1: Nêu ra luận đề chính nghĩa với 2 cơ sở béo:
Tư tưởng nhơn nghĩa “Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân/Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”, lấy quần chúng làm gốc, trình bày tấm lòng yêu nước, thương dân, 1 lòng vì quần chúng.Khẳng định chủ quyền của dân tộc phê chuẩn nhiều góc cạnh không giống nhau bao gồm: Văn hiến, ranh giới cương vực, lịch sử tranh đấu, triều đại trị vì và phong tục tập quán.
– Đoạn 2: Nêu nên thuộc tính phi chính nghĩa của quân Minh xâm lăng và tội ác của chúng trên quốc gia ta:
Lấy danh nghĩa phù Trần diệt Hồ để dẫn quân vào xâm lăng nước ta.Thảm sát ám sát đồng bào 1 cách man rợ, ra công bóc lột thuế khóa, đàn áp vắt kiệt lực lao động, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy khốn, dùng mọi mưu mô vơ vét khoáng sản sản vật, phá hoại khoáng sản cây cối, phá hoại cả nền nông nghiệp của quần chúng ta.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
– Đoạn 3:
+ Tái tạo lại tài năng phẩm giá và ý chí của chủ soái Lê Lợi.
+ Kể lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn qua nhiều công đoạn.
– Đoạn 4:
Tuyên bố chiến thắng, khẳng định độc lập chủ quyền của dân tộc, thuộc tính chính nghĩa của khởi nghĩa Lam Sơn, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, kỷ nguyên độc lập, tự do và vẹn toàn cương vực.Rút ra bài học lịch sử cho dân tộc dựa trên tư tưởng mệnh trời, quy luật của tạo hóa trong ngũ hành, bát quái, Kinh dịch:
e. Nghệ thuật:
– Liên kết hài hòa giữa nhân tố chính luận và chất văn học nghệ thuật.
– Nhân tố chính luận trình bày ở kết cấu chặt chẽ của tác phẩm, lập luận sắc bén, lời văn gang thép, hùng hồn.
– Chất văn học nghệ thuật lời văn rất giàu xúc cảm, xen lẫn giữa những đoạn thuật lại 1 cách khách quan, là những đoạn biểu hiện xúc cảm trực tiếp của tác giả. Câu văn rất giàu hình tượng nghệ thuật sinh động tạo ra công mạnh gợi cảm, gợi tả béo, áp dụng cả sự hiểu biết của mình về các điển tích điển cố, lịch sử.
3. Kết bài:
Nêu cảm nhận chung.
Thuyết minh Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 1
Trong dòng văn chương yêu nước của dân tộc, có biết bao tuyệt tác văn chương đáng hâm mộ và kiêu hãnh. Ta thêm kiêu hãnh về truyền thống yêu nước, ý thức kết đoàn qua những trang sử vang dội viết về cuộc tranh đấu quả cảm của dân tộc. Ấy là Nam Quốc nước nhà của Lí Thường Kiệt, là Tụng giá hoàn kinh sư của Trần Quang Khcửa ải, Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh,…Đặc thù, 1 trong số đấy phải kể tới Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, 1 tác phẩm bất hủ được xem là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc.
Vào 5 1427, quân Minh do Mộc Thạnh và Liễu Thăng cầm đầu bị nghĩa binh Lam Sơn đánh bại và thu phục. Tháng 12 5 1427, Vương Thông đêm quân theo sông Nhị Hà về nước theo lời ước giao hoà, được nghĩa binh Lam Sơn cấp lương thực và đồ vật để trở về. Tới 5 1428, quân giặc dẹp yên, quốc gia ko còn bóng quân Mình, Lê Lợi đã ủy quyền Nguyễn Trãi làm bài cáo để tổng kết cục tranh đấu, tuyên bố chiến thắng trong trận đấu đấu chống quân Minh.
Tác phẩm được Nguyễn Trãi viết theo thể cáo. Khác với các thể loại khác, thể cáo thường được sử dụng nhiều trong các sự kiện trọng đại để công bố cho tổ quốc, dân tộc những nội dung quan trọng. Đây là loại văn hùng biện, chính luận nên ngôn từ thường thâm thúy, phép tắc sắc bén và lập luận logic, cứng cáp. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán và lấy đầu đề là “Bình Ngô đại cáo” với ý nghĩa tuyên bố tới toàn dân về việc giặc Ngô đã được dẹp yên, cùng lúc cũng trình bày thái độ khinh bỉ trước tội ác quân giặc, những kẻ nhởn nha làm điều phi chính nghĩa cũng bị đánh bại.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Bình Ngô Đại cáo được phân làm 4 phần với những nội dung béo. Phần thứ nhất từ đầu tới “Chứng cớ còn ghi”, trong phần này, tác giả đã nêu lên luận đề chính nghĩa, mấu chốt của trận đấu đấu là vì quần chúng, tư tưởng quần chúng chính là “việc nhơn nghĩa” lúc bước vào trận đấu. Đây là 1 luận đề thích hợp để bắt đầu cho tác phẩm, bởi 1 trận đấu khởi hành từ ích lợi của quần chúng, vì quần chúng và dân tộc thì xoành xoạch là trận đấu chính nghĩa, trong đấy “trừ bạo”, diệt giặc là công tác tiên quyết bậc nhất khi bấy giờ. Mặt khác, cũng trong đoạn này Nguyễn Trãi đặt quốc gia ta sánh ngang với các triều đại phương Bắc để khẳng định nền độc lập, sự đồng đẳng của Đại Việt với các triều đại phương Bắc. Chứng minh và khẳng định hùng hồn Đại Việt gắn với nền văn hiến lâu đời, có cương vực riêng, phong tục tập quán riêng, có lịch sử vang dội, hào hùng và những thiên tài, tuấn kiệt nghìn đời. Các nhân tố đó là làm nên 1 Đại Việt vang dội, độc lập và hiên ngang trước toàn cầu, trước các triều đại phương Bắc.
Đoạn thứ 2 từ “Mới rồi” tới “Ai bảo thần dân chịu được” Sau lúc nêu luận đề chính nghĩa, Nguyễn Trãi khôn khéo bóc trần việc làm “phi chính nghĩa” của bè đảng giặc Minh cướp nước. Bằng giọng điệu gay gắt, tiếng nói gang thép, tội ác giặc Minh được phơi bày như 1 bản cáo buộc sự tàn nhẫn dành cho chúng:
“Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạBọn gian tà còn bán nước cầu vinhNướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạDối trời lừa dân đủ vô vàn kếGây thù kết oán thù trải mấy mươi nămBại nhơn nghĩa nát cả đất trời.”
Sự tàn độc của chúng đạt tới cực độ lúc mưu mô giả trá, hành động phi nhân, vô đạo đức. Chúng giết thịt người hung ác, ko nương tay cho kẻ nghèo hèn, khốn khó, chúng thi hành bao chế độ gian ác, man rợ, khiến quần chúng phải chịu nỗi đau ý thức lần nỗi đau thân xác:
“Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”
Càng bóc trần sự bạo tàn của kẻ thù, tác giả càng bộc bạch xót xa, đớn đau tới nghẹn ngào trước những nỗi thống khổ, mệt nhọc nhưng quần chúng phải chịu đựng. Tiếng thơ vừa phẫn nộ, vừa xót xa.
Đoạn thứ 3 chiếm số lượng câu từ béo nhất, từ “Ta đây núi Lam Sơn dấy nghĩa” tới “Cũng chưa thấy lâu nay” Nguyễn Trãi đã dùng trang dài nhất để tổng kết lại trận đấu đấu vang dội của nghĩa binh Lam Sơn vừa mới đây. 1 lần nữa khẳng định sức mạnh dân tộc, ý chí đấu tranh mãnh liệt của dân tộc và kết quả thế tất nhưng Đại Việt xứng đáng thu được. Cuộc đấu tranh nào khi khởi đầu cũng gặp nhiều gieo neo, nghĩa binh Lam Sơn cũng ko nằm ngoài việc đó. Ban đầu, quân ta phải đương đầu với vấn đề lương thực, vũ khí thiếu thốn, đội quân còn ít oi, lác đác, người tài, anh kiệt thì hiếm hoi. Nhưng “trong cái khó ló cái khôn”, gieo neo đó ko làm nghĩa binh nhụt chí nhưng ngược lại họ dùng trí óc để tìm ra những chiến thuật hay trong đánh trận.
“Lấy yếu thắng mạnhLấy ít địch nhiều”
Cộng với người chỉ huy anh minh, minh mẫn, nghĩa binh ngày 1 béo mạnh, sức đấu tranh hăng say. Thắng lợi liên tục, càng đánh càng hăng, thu về bao chiến công giòn giã. Quân Minh thất bại trong điếm nhục ê chề, kẻ phi chính nghĩa làm sao có thể tránh khỏi 2 từ “thất bại”.
Đoạn cuối bài cáo, Nguyễn Trãi thay mặt Lê Lợi tuyên bố hùng hồn về việc hoàn thành chiến tranh và khẳng định nền độc lập, thái hoà bền vững của dân tộc.
Bình Ngô đại cáo chiếm trọn tình cảm của quần chúng và của người đọc qua bao lứa tuổi ko chỉ bởi nội dung thâm thúy nhưng còn tài năng nghệ thuật tài tình của tác giả Nguyễn Trãi. Bài cáo giàu sức thuyết phục bởi ngôn từ sắc bén, lí lẽ xác thực, lập luận đúng mực. Các hình ảnh, hình tượng nghệ thuật giàu sức gợi, lối viết giàu xúc cảm. Các thủ pháp liệt kê, so sánh, đối lập,….được áp dụng cởi mở, thích hợp. Giọng điệu thơ chỉnh sửa cởi mở, lúc phẫn nộ trước sự dã man kẻ thù, lúc xót xa, đồng cảm trước thống khổ quần chúng, lúc mãnh liệt sôi sục trong tái tạo trận đấu đấu, lúc lại hùng hồn, trình trọng để tuyên bố hòa bình, dẹp yên bóng giặc.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Tác phẩm Đại cáo bình Ngô là áng văn giàu trị giá và tràn đầy lòng yêu nước của nền văn chương Việt Nam. Đọc bài cáo, em hiểu thêm về những nỗi đau của quần chúng, hiểu thêm về lịch sử huy hoàng của dân tộc. Và qua đấy, em tinh thần hơn về nghĩa vụ của bản thân mình lúc sống trong thời đại bữa nay, phải biết yêu quê hương quốc gia, biết sống hết mình để dựng xây và tăng trưởng quê hương, xứng đáng với bao hy sinh của cha anh đi trước.
Thuyết minh bài Đại Cáo Bình Ngô – Mẫu 2
Là 1 tác gia béo trong nền văn chương trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi đã để lại cho lứa tuổi ngày mai, cho nền văn chương giang sơn 1 khối lượng tác phẩm khổng lồ, ấn tượng. Văn học của ông gắn liền với số mệnh con người. Nổi trội trong số đấy chính là áng thiên cổ hùng văn “Bình Ngô đại cáo”.
Là 1 áng văn lưu danh thiên cổ lúc nó tổng kết lại giai đoạn kháng chiến chống quân Minh xâm lăng trong mười 5 của nghĩa binh lam Sơn. Cùng lúc, bài cáo còn trình bày ý thức yêu nước nồng cháy của quân và dân, truyền thống bảo vệ nền độc lập dân tộc quật cường và ý thức nhơn nghĩa, vì quần chúng, vì con người xuyên suốt cả tác phẩm. Với văn pháp chính luận liên kết với trữ tình qua giọng văn truyền cảm, mạnh bạo, Bình Ngô đại cáo xứng đáng là áng “thiên cổ hùng văn”, được người đọc ngợi ca muôn thuở.
Bài cáo được viết bằng lối văn biền ngẫu thông dụng, dùng để công bố, tuyên bố về 1 sự kiện trọng đại của tổ quốc, của dân tộc. Cùng lúc, bài cáo giữ 1 vai trò quan trọng trong bình diện lịch sử trong thời đương đại lúc thể loại cáo đã dần thất truyền sau cơ chế phong kiến tan rã. Thừa lệnh lãnh tụ Lê Lợi, Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo vào đầu 5 1428 nhằm tuyên cáo quần chúng về thắng lợi vang dội của nghĩa binh Lam Sơn, khẳng định nền độc lập, hòa bình của dân tộc, buộc quân Minh ký kết hòa ước, rút quân về nước, hoàn thành 1 thời đoạn bất minh của giang sơn và mở ra 1 thời đại phồn thịnh, phồn vinh cho quốc gia ta.
Bài cáo có bố cục chặt chẽ, mạnh lạc phê chuẩn việc chia tách thành 4 đoạn. Đoạn đầu phát xuất từ căn do của cuộc khởi nghĩa, là tư tưởng nhơn nghĩa trong việc thành lập căn cứ chính thống của nghĩa binh Lam Sơn. Đoạn 2 là bóc trần tội ác, sự hung ác, điên cuồng trong việc coi rẻ mạng sống con người cùng mưu mô xâm lăng trơ tráo của quân Minh. Đoạn thứ 3 là về giai đoạn kháng chiến gian truân và thắng lợi vang dội của nghĩa binh Lam Sơn. Và đoạn là về việc tuyên cáo nền độc lập dân tộc, về việc khẳng định nền hòa bình dân tộc, mở ra 1 thời đoạn thanh bình, ko còn bóng vía quân xâm lăng trên quốc gia ta.
Xuyên suốt trong cả 4 đoạn, bài cáo quay quanh 4 cảm hứng nhân bản như trong bất cứ cuộc kháng chiến, chống quân xâm lăng nào. Chúng bao gồm tư tưởng nhơn nghĩa, ý chí, lòng phẫn nộ giặc thâm thúy, ý thức quyết đấu, quyết thắng, giành lại nền độc lập, hòa bình của nghĩa binh và cảm hứng độc lập cùng niềm tin cứng cáp vào mai sau tươi sáng của quốc gia phía trước. Bài cáo kết lại trong viễn tượng huy hoàng, trong sự tươi sáng của quốc gia gấm vóc.
Bài cáo ko chỉ thành công về mặt thể loại nhưng còn thành công trong nội dung, trong nghệ thuật, trong giọng điệu cởi mở cũng như ý chí sôi sục, phẫn nộ giặc như bao tác phẩm lịch sử viết về chiến tranh khác. Thấu hiểu về lịch sử, thấu hiểu về nhân tâm, bằng tài trí của mình, Nguyễn Trãi đã thành công viết nên tác phẩm để đời, 1 tác phẩm làm thổn thức trái tim người đọc qua, 1 tác phẩm vượt thời đại. Ông cộng với tác phẩm Bình Ngô đại cáo xứng đáng là cột trụ của văn chương trung đại Việt Nam, là niềm kiêu hãnh, tự hào của con dân đất Việt.
Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 3
Trong dòng văn chương ca tụng truyền thống yêu nước xuyên suốt lịch sử văn chương Việt Nam, “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi được bình chọn là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc, được các lứa tuổi người Việt luôn thích thú, kiêu hãnh.
“Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết vào khoảng đầu 5 1428, lúc cuộc kháng chiến chống Minh xâm lăng của nghĩa binh Lam Sơn đã chiến thắng, quân Minh bắt buộc ký hòa ước, rút quân về nước, nước ta bảo toàn được nền độc lập tự chủ, hòa bình. Nguyễn Trãi -62 là 1 người hùng dân tộc, là người toàn tài hiếm có trong lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam. Ông có công béo trong cuộc kháng chiến chống quân Minh cùng lúc cũng là thi sĩ trữ tình thâm thúy, nhà văn chính luận kiệt xuất, là cây đại thụ trước hết của văn chương trung đại Việt Nam.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi viết theo thể cáo, 1 thể văn có xuất xứ từ Trung Hoa, viết bằng chữ Hán, thuộc thể văn hùng biện chính luận, có nội dung công bố 1 chế độ, 1 sự kiện trọng đại liên can tới tổ quốc dân tộc, công báo trước toàn dân. Nhan đề tác phẩm có ‎ ý tức là bài cáo trọng đại tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô-một tên gọi ẩn ý khinh bỉ phẫn nộ giặc Minh xâm lăng. Bài cáo có bố cục chặt chẽ mạch lạc, viết theo lối biền ngẫu, áp dụng thể tứ lục, sử dụng hệ thống hình tượng sinh động, gợi cảm.
Bài cáo gồm 4 đoạn. Đoạn đầu nêu cao luận đề chính nghĩa của cuộc kháng chiến, đấy là tư tưởng nhơn nghĩa liên kết với độc lập dân tộc: “Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân-Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” và “Như nước Đại Việt ta từ trước-Vốn xưng nền văn hiến đã lâu”.
Đoạn thứ 2 của bài cáo đã bóc trần, tố giác tội ác man rợ của giặc Minh xâm lăng. Đoạn văn là bản cáo trạng gang thép, tố giác giặc Minh ở các điểm: mưu mô cướp nước, chủ trương thống trị phản nhân đạo, hành động thảm sát hung ác. Cùng lúc, đoạn văn cũng nêu bật nỗi cực khổ, cơ cực của quần chúng, dân tộc ta dưới giai cấp thống trị của kẻ địch: “Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tàn-Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”; “Dối trời, lừa dân, đủ muôn ngàn kế-Gây binh kết oán thù, trải 2 mươi 5”. Đoạn văn ngùn ngụt Ý chí phẫn nộ giặc và thống thiết nỗi thương dân lầm than. Đoạn văn thứ 3 là đoạn dài nhất của bài cáo, có Ý nghĩa như bản người hùng ca về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đoạn văn đã tổng kết lại giai đoạn khởi nghĩa. Ban đầu cuộc khởi nghĩa gặp nhiều gieo neo, lương thảo, đấu sĩ, người tài đều thiếu, nghĩa binh ở vào thế yếu “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần-Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, “Tuấn kiệt như sao buổi sớm-Nhân tài như lá mùa thu”, “lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”…Nhưng nghĩa binh có người lãnh tụ Lê Lợi minh mẫn, kiên trì, yêu nước “Ngẫm thù béo há đội trời chung-Căm giặc nước thề ko cùng sống”, biết kết đoàn lòng dân “Sĩ tốt 1 lòng phụ tử-Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, dùng chiến thuật thích hợp nên nghĩa binh Lam Sơn ngày 1 trưởng thành “Sĩ khí đã hăng, quân thanh càng mạnh”và càng ngày càng thắng lợi giòn giã, vang danh “Đánh 1 trận sạch ko kình ngạc-Đánh 2 trận tan tác chim muông”, giặc Minh thì liên tục thất bại, thất bại sau lại càng thảm hại hơn thất bại trước, mỗi tên tướng giặc chiến bại lại có vết điếm nhục riêng: kẻ treo cổ tự tử, kẻ quỳ gối dâng tờ tạ tội, kẻ bị bêu đầu…Đoạn văn thứ 3 của bài cáo cũng ca tụng lòng nhân đạo, chuộng hòa bình của quần chúng, dân tộc ta, tha sống cho quân giặc đã đầu hàng, lại cấp cho chúng công cụ, lương thảo về nước. Đoạn cuối của bài cáo đã tuyên bố trịnh trọng về việc hoàn thành chiến tranh, khẳng định nền độc lập, hòa bình bền vững của quốc gia, trình bày niềm tin vào mai sau tươi sáng của dân tộc.
Bài cáo có sự liên kết hài hòa, hiệu quả giữa nhân tố chính luận sắc bén với nhân tố văn học truyền cảm, liên kết giữa lí luận chặt chẽ và hình tượng nghệ thuật sinh động. Cảm hứng nổi trội xuyên suốt tác phẩm là cảm hứng người hùng ca hào hùng sôi nổi, mãnh liệt. Giọng điệu của bài cáo rất nhiều chủng loại, lúc kiêu hãnh về truyền thống văn hóa, người hùng lâu đời của dân tộc, lúc thì phẫn nộ sôi sục trước tội ác của kẻ địch, lúc thống thiết xót thương trước nỗi đau lầm than của quần chúng, lúc lo âu trước những gieo neo của cuộc kháng chiến, lúc hào hùng ca tụng thắng lợi, lúc trịnh trọng tuyên bố độc lập của dân tộc, quốc gia.
“Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi là bản người hùng ca ca tụng thắng lợi lớn lao của dân tộc ta thế kỉ XV. Tác phẩm vừa có trị giá lịch sử, vừa có trị giá văn chương, ko chỉ lưu giữ những sự kiện lịch sử nhưng còn lưu truyền lòng yêu nước kiêu hãnh dân tộc tới các lứa tuổi người Việt Nam. Mỗi người dân Việt Nam hiện tại đều hào sảng trước những câu văn hùng hồn:
“Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã lâuNúi sông lãnh thổ đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khác.Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ 1 phương.Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau,Song anh hào chẳng lẽ cũng có…”
Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 4
Nguyễn Trãi là 1 tác gia béo của nền văn chương trung đại Việt Nam. Ông đã để lại cho hậu thế 1 khối lượng tác phẩm khá khổng lồ. Nhưng dường văn học của ông nghe đâu cũng chịu chung số mệnh như con người – phải trải qua bao phen thăng trầm chìm nổi. Trong đấy, “Bình Ngô đại cáo” – viết sau đại thắng 5 1427, là bản tổng kết tuyệt vời giai đoạn kháng chiến mười 5, ko chỉ trình bày ý thức yêu nước bảo vệ độc lập, truyền thống quật cường chống ngoại xâm, còn đặc trưng nêu cao “chí nhân, đại nghĩa” như 1 trị giá văn hóa ngời sáng của dân tộc Đại Việt. Với bút lực hào hùng và lời văn truyền cảm mạnh bạo, tác phẩm đã biến thành 1 áng “thiên cổ hùng văn”.
Bình Ngô đại cáo là công bố bằng văn bản và được viết theo bằng văn biền ngẫu, theo thể cáo – thường dùng để công bố sự kiện quan trọng của tổ quốc, dân tộc. Nguyên tác được viết bằng chữ Hán, và được các học giả thử Ngô Tất Tố, Bùi Kỷ, Trần Trọng Kim dịch sang tiếng Việt hiện tại. Tác phẩm có giữ 1 địa điểm quan trọng về bình diện lịch sử lẫn bình diện văn chương. Ức Trai đã thừa lệnh Lê Lợi viết tác phẩm vào khoảng đầu 5 1428, lúc cuộc kháng chiến chống Minh xâm lăng của nghĩa binh Lam Sơn đã chiến thắng, quân Minh bắt buộc ký hòa ước, rút quân về nước, nước ta bảo toàn được nền độc lập, hòa bình.
Nhan đề cho thấy đây là bài cáo trọng đại tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô -một tên gọi ẩn ý khinh bỉ phẫn nộ giặc Minh xâm lăng. Bài cáo có bố cục chặt chẽ mạch lạc, khắc họa, lên án, tố giác tội ác của giặc và khẳng định chủ quyền dân tộc. Chính vì thế, bài cáo quay quanh các cảm hứng chính sau đây: cảm hứng về chính nghĩa (nhận thức thâm thúy về nguyên lí chính nghĩa và thái độ khẳng định sức mạnh của nguyên tắc đấy); cảm hứng phẫn nộ giặc xâm lăng; cảm hứng về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, về ý thức quyết đấu quyết thắng của quần chúng Đại Việt; cảm hứng độc lập dân tộc và mai sau quốc gia. Với 4 cảm hứng đấy, bài cáo thường được phân thành 4 phần tương đương. Phần 1 là nêu luận đề chính nghĩa (Từ đầu tới “chứng cứ còn ghi”). Phần 2 là lên tiếng tố giác tội ác, bóc trần mưu mô xâm lăng Đại Việt với cớ phù Trần diệt Hồ của giặc (tiếp theo phần 1 cho tới “Ai bảo thần dân chịu được”). Phần 3 là giai đoạn kháng chiến và sự chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn (tiếp theo phần 2 tới “cũng là chưa thấy lâu nay”). Phần còn lại – phần 4 là phần nêu ra bài học lịch sử và sự khẳng định chính nghĩa sẽ thắng thần thế phi chính nghĩa, bất nhân.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Khởi đầu Bình Ngô đại cáo, tác giả Nguyễn Trãi đã nêu nguyên lí chính nghĩa làm chỗ dựa, làm nền móng xác đáng để khai triển toàn thể nội dung bài cáo. Tiếp thu từ ý thức Nho giáo cộng với sự tăng trưởng nội dung nhơn nghĩa, Nguyễn Trãi đã nêu ra 1 luận đề có tính dân tộc:
“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”
Với Nguyễn Trãi, việc trước tiên là “trừ bạo” để quần chúng có được 1 cuộc sống yên ổn, no đủ, hạnh phúc. Ông cho rằng nếu muốn trị vì người đời thì việc phải nghĩ tới trước hết chính là “nhơn nghĩa”. Dân tộc ta đấu tranh chống xâm lăng là nhơn nghĩa, là thích hợp với nguyên lí chính nghĩa. Sau đấy, tác giả nêu lên chân lý khách quan về sự còn đó độc lập của nước Đại Việt, sự còn đó đấy như có cơ sở cứng cáp từ ngày tháng lịch sử:
“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã lâuNúi sông lãnh thổ đã chiaPhong tục Bắc Nam cũng khác”
Ở phần 2 – cảm hứng phẫn nộ giặc xâm lăng, Nguyễn Trãi đã trình bày lòng uất hận sôi sục, viết nên 1 bản cáo trạng gang thép với 1 trình tự tư duy logic: bóc trần mưu mô xâm lăng, lên án chủ trương thống trị hiểm độc, tố giác mạnh bạo những hành động tội ác. Qua việc phân tách luận điệu bịp bợm “phù Trần diệt Hồ”, tác giả đi sâu những việc làm phi nhân, diệt chủng:
“Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”
Tội ác của chúng được đánh dấu bằng cái hết sức, vô biên:
“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tộiDơ bẩn thay, nước Đông Hải ko rửa hết mùi”
Ở phần 3, với nguồn cảm hứng dồi dào, phong phú, Nguyễn Trãi đã khắc họa lại giai đoạn gieo neo, nặng nhọc của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Chính những gian truân ngày đầu đã dẫn tới chiến thắng vang dội về sau. Cảm hứng người hùng ca bao trùm toàn thể đoạn trích. Những chiến công thần tích được mô tả 1 cách dập dồn. Nhạc điệu trong câu sảng khoái, hào hùng như sóng triều dâng:
“Gươm mài đá, đá núi cũng mònVoi uống nước, nước sông cũng phải cạn.Đánh 1 trận, sạch ko kình ngạcĐánh 2 trận, tan tác chim muông”
Và ở phần 4 – phần hoàn thành, Nguyễn Trãi đã ko giấu được thú vui chung của dân tộc, thay lời Lê Lợi trịnh trọng tuyên bố nền độc lập dài lâu:
“Xã tắc từ đây bền vữngGiang sơn từ đây đổi mớiKiền khôn bĩ rồi lại tháiNhật nguyệt hối rồi lại minh”
Từ đấy, ta thấy được viễn tượng huy hoàng, tươi sáng của quốc gia xã tắc. Hiện thực bữa nay chính là nhờ những tháng ngày đau thương của dĩ vãng “Muôn thuở thái hoà cứng cáp”. Lời hoàn thành “Xa gần bố cáo/ Ai nấy đều hay” đã sẻ chia sự vui tươi, niềm kiêu hãnh và niềm tin về tương lai, về mai sau quốc gia.
Bài cáo đã trình bày thành công những rực rỡ về thể loại. Kế bên đấy, giọng điệu chỉnh sửa cởi mở trong mỗi phần, lúc cao tràn uất hận, lúc hào hùng dữ dội, lúc cuồn cuộn như sóng triều dâng trên đề tài lịch sử – văn chương đã để lại những ấn tượng thâm thúy cho người đọc. Sự am tường hơn người của Nguyễn Trãi về lịch sử, về điển cố, điển tích đã đem đến tính thuyết phục, lôi cuốn hơn cho tác phẩm.
“Bình Ngô đại cáo” bắt đầu từ có mặt trên thị trường đã được xem làm 1 bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc, vừa tố giác tội ác của giặc Minh vừa khẳng định được độc lập chủ quyền dân tộc. Đã qua bao thăng trầm chuyển đổi nhưng mà trị giá của “Bình Ngô đại cáo” vẫn còn đó cho tới ngày bữa nay và Nguyễn Trãi – nhà quân sự tài 3, nhà chính trị lạc hậu, thi sĩ, nhà văn tuyệt vời sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lòng mỗi người con nước Việt.
Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 5
Nguyễn Trãi là 1 trong số những tác gia béo, điển hình của nền văn chương Việt Nam với nhiều tác phẩm rực rỡ được viết bằng cả chữ Nôm và chữ Hán. Đọc những tác phẩm của Nguyễn Trãi, người đọc sẽ dễ ợt nhìn thấy tấm lòng thương dân ái quốc, tình yêu tự nhiên khẩn thiết và đặc trưng là tư tưởng thân dân. Và có thể nói “Bình Ngô đại cáo” là tác phẩm trình bày 1 cách thâm thúy và toàn vẹn tư tưởng đó của Nguyễn Trãi.
Tác phẩm “Bình Ngô đại cáo’’ có mặt trên thị trường trong 1 tình cảnh rất đặc trưng. Sau lúc đánh tan giặc Minh xâm lăng, Vương Thông phải bằng lòng giảng hòa và buộc quân Minh phải rút quân về nước, quốc gia ta độc lập, sạch bong kẻ thù. Trong tình cảnh lịch sử đó, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi viết tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” hay còn gọi là “Đại cáo Bình Ngô” và chính thức ban bố trước toàn bộ quần chúng vào tháng Chạp, 5 Đinh Mùi, nghĩa là vào đầu 5 1428. Tác phẩm có mặt trên thị trường như 1 bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta.
“Bình Ngô đại cáo” được tác giả Nguyễn Trãi viết bằng thể cáo – 1 thể loại văn chương béo có xuất xứ từ Trung Hoa. Đi sâu mày mò, khám phá về thể loại văn chương này, chúng ta có thể dễ ợt thấy rằng cáo là thể văn được viết bằng chữ Hán, có thể được viết bằng văn xuôi hoặc văn vần nhưng mà có nhẽ tầm thường hơn cả là văn biền ngẫu. Cáo là thể văn thường được vua, chúa hoặc thủ lĩnh dùng để công bố phổ quát đến toàn bộ mọi người 1 sự việc hay 1 vấn đề trọng đại nào đấy. Cũng như nhiều thể loại văn chương thời cổ khác, cáo cũng yêu cầu kết cấu chặt chẽ, mạch lạc, lập luận sắc bén và lí lẽ thuyết phục. Và có thể nói, với những đặc điểm của thể cáo nếu trên thì “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi là tác phẩm tụ hội khá đầy đủ và rõ nét những đặc điểm của thể loại văn chương này.
Thêm vào đấy, bài cáo được chia làm 4 phần, với bố cục mạch lạc, rõ ràng. Đoạn bắt đầu của bài cáo đã nêu lên luận đề chính nghĩa để làm cơ sở, nền móng cứng cáp cho bài cáo. Luận đề chính nghĩa đó chính là sự liên kết giữa tư tưởng thân dân với độc lập dân tộc:
Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Sau lúc nêu lên luận đề chính nghĩa làm cơ sở, trong đoạn 2 của bài cáo, tác giả Nguyễn Trãi đã vạch rõ những tội ác dã man, man rợ của kẻ địch. Ấy là những hành động ám toán, giết thịt những người dân 1 cách tàn nhẫn và ác nghiệt “Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo/ Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”. Ấy còn là những chế độ thuế khóa vô lý, phá hoại môi trường, sự sống, bóc lột khoáng sản tự nhiên và sức lao động của những người dân không có tội. Tất cả, tất cả những tội ác dã man đó của bọn giặc đã được tác giả tái tạo lại 1 cách chân thật, rõ nét bằng hàng loạt các viện dẫn sắc sảo, lí lẽ thuyết phục. Cùng lúc, trong đoạn thứ 2, tác giả còn làm bật nổi ý chí và lòng phẫn nộ giặc thâm thúy của quần chúng ta. Tiếp đấy, trong đoạn thứ 3 của tác phẩm, tác giả đã tái tạo lại 1 cách chân thật, thâm thúy và rõ nét giai đoạn đấu tranh, chinh phạt với thật nhiều những gieo neo, nặng nhọc và sự tất thắng của quân và dân ta. Ban đầu, trận đấu đấu của nghĩa binh Lam Sơn gặp phải thật nhiều những gieo neo, thiếu thốn trăm bề – thiếu lương thực, thực phẩm, thiếu nhân công và có những nghĩa binh của ta ở vào thế yếu “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần-Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, “Tuấn kiệt như sao buổi sớm-Nhân tài như lá mùa thu”, “lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều”… Nhưng rồi, với sự chỉ huy tài tình của vị lãnh tụ Lê Lợi và ý chí nỗ lực, sự quyết tâm của mình, nghĩa binh và toàn bộ quần chúng đã đấu tranh cực kỳ mình và giành được chiến thắng vang dội “Đánh 1 trận sạch ko kình ngạc-Đánh 2 trận tan tác chim muông” và buộc quân Minh từng bước, từng bước 1 đầu hàng, bằng lòng chiến bại và rút quân về nước. Trên cơ sở nêu lên luận đề chính nghĩa, vạch rõ tội ác của kẻ địch cũng giai đoạn đấu tranh của quân và dân ta, đoạn văn khép lại bài cáo chính là lời tuyên bố độc lập, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa. Có thể nói, đoạn của bài cáo đã cất lên lời tuyên bố trịnh trọng về việc hoàn thành chiến tranh, khẳng định hòa bình của dân tộc và niềm tin vào mai sau tươi sáng, tốt đẹp cho quần chúng, cho quốc gia.
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Không ngừng lại ở đấy, bài cáo còn để lại ấn tượng thâm thúy trong lòng người đọc, người nghe bởi những thành công, lôi cuốn về nghệ thuật. Trước hết, thành công của bài cáo chính là ở việc liên kết thuần thục, hài hòa và cân đối giữa nhân tố chính luận với nhân tố văn học với nhiều hình ảnh lạ mắt, lôi cuốn, chính điều đấy đã khiến cho bài cáo để lại nhiều ấn tượng hơn với người nghe. Thêm vào đấy, bài cáo còn có giọng điệu cực kỳ cởi mở, nhiều chủng loại, thích hợp với từng nội dung nhưng báo cáo trình bày – kiêu hãnh về truyền thống văn hóa, lịch sử nghìn đời của dân tộc, phẫn nộ lúc vạch rõ tội ác của kẻ địch, trịnh trọng, trang nghiêm lúc tuyên bố độc lập.
Tóm lại, “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi là 1 trong số những tác phẩm tuyệt vời của nền văn chương Việt Nam. Tác phẩm xứng đáng là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc Việt Nam người hùng, quật cường.
Thuyết minh về Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 6
Trong “Nước Đại Việt ta”(trích “Bình Ngô đại cáo”) Nguyễn Trãi có viết: “Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau Song anh hào chẳng lẽ cũng có”.
Từ buổi nguyên sơ cho tới tận hiện giờ có 2 thứ thuộc trong ngũ hành luôn là khắc tinh của nhau, đấy chính là nước và lửa. Nước tuôn trào mãnh liệt, lửa bùng cháy dữ dội, giữa chúng luôn có sự đối lập gay gắt nên mới có thành ngữ “không giống nhau như nước với lửa”.
Dẫu biết rằng nước có thể dập lửa, nhưng mà lúc lửa mạnh cháy béo, nước lại có hạn thì biết cái nào át cái nào? Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần. Tuấn kiệt là những người kiệt xuất, có tài cao chí béo hơn người. Họ thường giỏi giang hoặc có bản lĩnh đặc trưng trong 1 lĩnh vực nào đấy. Còn định nghĩa “mạnh – yếu” ở đây chỉ sự hùng mạnh, hưng vượng của 1 quốc gia. Chẳng hạn, dưới triều đại nhà Lý nước ta là 1 cường quốc cỡ Đông Nam á, được các lân bang nể trọng. Hay dưới thời nhà Trần quốc gia ta cũng được xem là nước mạnh vì đã 3 lần đánh bại được quân Mông Nguyên lừng danh béo mạnh và hung ác. Khoa học có nhà toán học Lương Thế Vinh với “Đại Thành Toán Pháp” hay Lê Quý Đôn, nhà bác học trẻ tuổi. còn về mặt khoa cử, văn hóa có Nguyễn Hiền là người đỗ trạng nguyên nhỏ dại nhất Việt Nam. Thế mới biết mạnh yếu là vô chừng, mạnh yếu còn lệ thuộc vào tình cảnh lệ thuộc vào thời kì. Tổ quốc ta cũng vậy, có khi mạnh nhưng mà cũng có khi yếu. Nhưng dù mạnh hay yếu, thời nào dân tộc ta cũng ko thiếu những người hùng anh hào. Và người hùng anh hào chính là những người đã làm nên quốc gia. Với quan niệm nhân bản đúng mực và tân tiến đó, trong “Nước Đại Việt ta”(trích “Bình Ngô đại cáo”), Nguyễn Trãi đã khẳng định quốc gia ta:
“Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhauSong anh hào chẳng lẽ cũng có”
Vậy “anh hào” là gì? Tuấn kiệt là những người kiệt xuất, có tài cao chí béo hơn người. Họ thường giỏi giang hoặc có bản lĩnh đặc trưng trong 1 lĩnh vực nào đấy. Còn định nghĩa “mạnh – yếu” ở đây chỉ sự hùng mạnh, hưng vượng của 1 quốc gia. Chẳng hạn, dưới triều đại nhà Lý nước ta là 1 cường quốc cỡ Đông Nam á, được các lân bang nể trọng. Hay dưới thời nhà Trần quốc gia ta cũng được xem là nước mạnh vì đã 3 lần đánh bại được quân Mông Nguyên lừng danh béo mạnh và hung ác. Nhưng cũng ko ít lúc do vua quan hưởng lạc nên nước ta suy yếu để kẻ địch phương Bắc hăm he nhòm ngó. Song đúng như Nguyễn Trãi đã viết trong áng hùng văn của mình là nước ta ko chẳng lẽ ko có anh những người hùng anh hào. Ta có thể nhận thấy điều đấy qua thực tiễn dựng nước giữ nước 4 nghìn 5 của dân tộc.
Từ buổi nguyên sơ lịch sử trước công nguyên, chúng ta đã được nghe nói đến những vị nhi nữ nhưng mà ko phế “thường tình”chút nào đấy là Bà Trưng, Bà Triệu – những vị người hùng đã có công đánh đuổi kẻ thù giành lại độc lập cho quốc gia. Hay Ngô Quyền trí dũng song toàn đã từng đại phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng lịch sử vào 5 938. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần. Khoa học có nhà toán học Lương Thế Vinh với “Đại Thành Toán Pháp” hay Lê Quý Đôn, nhà bác học trẻ tuổi. còn về mặt khoa cử, văn hóa có Nguyễn Hiền là người đỗ trạng nguyên nhỏ dại nhất Việt Nam….
Ấy là chuyện xưa, còn hiện tại thì sao? Người xứng đáng để dân tộc ta hâm mộ trước hết phải kể tới Hồ Chủ Tịch lớn lao, người đã chèo chống con thuyền Việt Nam cập bến quang vinh. Không chỉ giỏi về quân sự, Người còn là nhà ngoại giao, nhà báo, nhà văn, thi sĩ được nhiều người nể sợ. Trợ thủ đắc lực kế bên Bác phải kể tới đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà quân sự đại tài đã lãnh đạo thành công 2 cuộc kháng chiến chống Pháp chống Mỹ khiến nhân quần chúng toàn cầu phải thán phục nể vì. Trong lĩnh vực y khoa ta chẳng thể ko nhắc đến thầy thuốc Tôn Thất Tùng đã thành công trong cấy ghép gan khô và biến thành thầy thuốc mổ gan giỏi nhất toàn cầu. Về lĩnh vực âm nhạc, cách đây không lâu ta có nhạc sĩ Trịnh Công Sơn với hơn 600 ca khúc các loại, được mệnh danh là Mô-da của Việt Nam. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử VN ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần.
Thế còn trong thập niên đầu của thế kỷ XXI này thì sao? Chúng ta có quyền kiêu hãnh về giáo sư Ngô Bảo Châu, người châu Á thứ 2 được nhận giải thưởng danh giá về công trình nghiên cứu toán học.
Những con người có tài cao chí béo sẽ góp phần làm vang dội dân tộc vang dội cho quốc gia. Điển dường như Trần Hưng Đạo chỉ huy quân ta đánh bại quân Mông Nguyên khi bấy giờ đã chiếm gần hết châu Á và đang bành trướng tới Châu Âu, khắp nơi đều in dấu chân của chúng. Nhờ sự kiện đấy nhưng Đại Việt ta được biết tới 1 cách vang dội. Hoặc như Chủ Tịch HCM đã chỉ huy dân ta đánh bại Thực Dân Pháp, phát xít Nhật, làm rạng danh quốc gia. Nhờ công huân thành tựu họ đạt được nhưng bữa nay chúng ta có quyền kiêu hãnh. Giáo sư Ngô Bảo Châu trong 1 lần phát biểu trên truyền hình, ông đã nói rằng ông đi nước ngoài rất nhiều và ông cảm thấy hãnh diện lúc cầm trên tay tấm hộ chiếu Việt Nam.
Tuổi trẻ chúng ta muốn giúp ích cho giang sơn thì phải biến thành những con người tài cao chí béo. Muốn vậy thì ngay từ hiện giờ phải ra công học tập, mày mò những cái mới cho kịp với thời đại. Có tương tự sau này chúng ta mới có thể đóng góp công huân để tăng trưởng giang sơn đưa giang sơn tiến lên “đài quang vinh” sánh vai cùng các cường quốc. Rồi những Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, những Lê Lợi, Nguyễn Trãi mãi mãi được nhắc tên với công huân đánh đuổi kẻ thù bảo vệ độc lập tự do cho quốc gia quốc gia, tô đậm những nét son hồng trong trang sử vàng của dân tộc. Tất cả họ là những người hùng anh hào về đấu tranh bảo vệ Tổ Quốc, là những nhà chỉ huy những nhà quân sự tài 3. Xét về giáo dục, lịch sử Việt Nam ta phải ghi nhận sự vượt bậc về trí óc của thầy giáo Chu văn An. Về y khoa phải nói đến Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác hay lương y Tuệ Tĩnh đời Trần.
Cũng đã 600 5 từ ngày vụ án Lệ Chi Viên diễn ra, Nguyễn Trãi đã ra đi trong án oan giết thịt vua, song các tác phẩm của ông sẽ còn sống mãi và điển dường như “Bình Ngô Đại Cáo”. Câu nói “Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau, song anh hào chẳng lẽ cũng có” là hoàn toàn đúng mực, và cho tới tận hiện tại câu nói đấy vẫn giữ nguyên trị giá đúng mực ban sơ.
Thuyết minh về tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 7
Bình Ngô đại cáo là áng “thiên cổ hùng văn” trình bày nhân tài của Nguyễn Trãi, đỉnh cao về tư tưởng, và nghệ thuật của nền văn hiến Đại Việt trong thế kỉ XV. Cộng với Lam Sơn thực lục, Quân trung từ mệnh tập, Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập… Bình Ngô đại cáo đã khiến cho ngôi sao Khuê phát triển thành chói sáng và nhấp nhánh nghìn thu.
Mùa xuân 5 1428, cuộc kháng chiến 10 5 chống quân Minh xâm lăng hoàn toàn chiến thắng. Nguyễn Trãi đã thay lời Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo tổng kết trận đấu tranh giải phóng dân tộc “nên công oanh liệt nghìn 5”, tuyên bố nước Đại Việt bước vào 1 kỉ nguyên mới độc lập vững bền, “muôn đời nền thái hoà cứng cáp”.
Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Dấy quân khởi nghĩa vì thương dân, trừng trị kẻ có tội (điếu phạt), xoá sổ bọn giặc hung ác, mang đến cuộc sống yên vui cho quần chúng (yên dân), đấy là việc nhơn nghĩa. Nhân huệ vẫn là thuyết lí của Nho giáo đề cao đạo đức, tình bác ái giữa con người với nhau. Nguyễn Trãi đã tiếp nhận tư tưởng nhơn nghĩa của Nho giáo theo hướng lấy ích lợi của quần chúng và của dân tộc làm gốc. Với Nguyễn Trãi, nhân tức là yêu nước, thương dân, phải đánh giặc để cứu nước, cứu dân; “triết lí nhơn nghĩa của Nguyễn Trãi chẳng qua là lòng yêu nước thương dân: Cái nhơn nghĩa béo nhất là nỗ lực tới cùng, chống ngoại xâm, diệt hung ác, vì độc lập của quốc gia, hạnh phúc của quần chúng” (Phạm Văn Đồng). Trong nhiều bức thư gửi tướng tá giặc Minh, Nguyễn Trãi đã đứng trên lập trường quần chúng và dân tộc, nêu cao nhơn nghĩa, bóc trần tội ác và khuôn mặt giả nhân giả nghĩa của bè đảng chúng: “Nước mắt nhân dịp họ Hồ lỗi đạo, mượn tiếng rằng “điếu dân phạt tội’’, kỳ thực làm việc bạo tàn, trộm cướp nước ta, bóc lột quần chúng tư, thuế nặng hình phiền, vơ vét của quý, dân mọn các làng ko được sống yên. Nhân huệ mù lại thế ư?” (Lại thư giải đáp Phương Chính).
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Trên lập trường nhơn nghĩa, Nguyễn Trãi đã khẳng định nền văn hoá Việt Nam, nền văn hiến Đại Việt và con người Việt Nam, 1 dân tộc tân tiến, người hùng. Lần trước hết trong lịch sử tư tưởng, Nguyễn Trãi đại diện cho quốc gia thắng lợi đã nêu cao trị giá béo lao của truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc ta:
Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,Sông núi lãnh thổ đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khácTừ Triệu, Đinh, Lí, Trần, bao đời gây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên,Mỗi bên xưng để 1 phương.Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau
Song anh hào chẳng lẽ cũng có Nền văn hiến Đại Việt, nền “văn hoá Thăng Long” được tạo nên, xây dựng và tăng trưởng qua 1 giai đoạn lịch sử “đã lâu”, đã có “từ trước” đằng đẵng mấy ngàn 5. Đại Việt ko chỉ có cương vực chủ quyền “sông núi lãnh thổ”, nhưng còn thuần phong mỹ tục mang bản sắc riêng, có lịch sử riêng, cơ chế riêng “bao giờ gây nền độc lập”, đã từng “xưng đế 1 phương”, có nhiều thiên tài, anh hào. Phcửa ải có mấy trăm 5 độc lập dưới các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần…, phải có những trang sử vàng chói lọi (Lưu Cung thất bại, Triệu Tiết bại vong, Toa Đỏ, Ô Mã Nhi bị giết thịt tươi, bị bắt sống…) phải có những con người “trí mưu tài thức” đã làm nên “thi thư” của Đại Việt, của nền tân tiến sông Hồng, thì Nguyễn Trãi mới có thể viết nên những lời tuyên ngôn đĩnh đạc hào hùng tương tự. Ví như 4 trăm 5 về trước, trong Nam quốc nước nhà, Lý Thường Kiệt chí mới xác định được 2 yếu tố về cương vực và chủ quyền trên tinh thần tổ quốc và lập trường dân tộc, thì trong Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi đã bổ sung thêm 4 yếu tố nữa, đấy là: văn hiến, phong tục, lịch sử và thiên tài. Điều đấy cho thấy tinh thần dân tộc của quần chúng ta đã tăng trưởng trên 1 tầm cao mới trong thế kỉ XV, và đấy cũng là tinh nhanh, tinh hoa của tư tưởng Nguyễn Trãi.
5 1407, nhà Minh sai Trương Phụ, Mộc Thạnh mang mấy chục vạn quân kéo sang xâm lăng nước ta. Ban sơ thì lấy cớ “phù Trần diệt Hồ”, nhưng mà sau đấy, chúng đã chia quốc gia ta thành quận huyện, thi hành 1 chế độ thống trị hết sức ác nghiệt:
Quân cuồng Minh đã thừa cơ gây hoạ,
Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh. Nguyễn Trãi đã căm giận lên án tội ác hết sức man rợ của “quân cuồng Minh”. Chúng đã thảm sát quần chúng ta 1 cách dã man:
Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo,
Vùi con đỏ dưới hầm tai vạ. Sử sách còn đánh dấu bao tội ác chồng chất của giặc Minh trong suốt 1 thời kì dài hơn 2 mươi 5 “dối trời lừa dân, đủ muôn ngàn kế”: chiên mỡ người lấy dầu, rút ruột người treo lên cây, thui người trên giàn lửa, phanh thây phụ nữ có thai… Chúng bắt quần chúng ta phải xuống biển mò ngọc trai, lên rừng sâu đãi cát, tìm vàng, cống nạp ngà voi, hươu đen, trả biếc,… Sưu thuê chồng chất, phu phen lao dịch nặng nề. Chúng đã phá hủy môi sinh, môi trường, dồn quần chúng ta vào bước đường cùng, vào hố tiêu vong:
Bại nhơn nghĩa nát cả đất trời,Nặng thuế má sạch ko đầm núi(…) Vét sản vật, bắt dò chim trá, chốn chốn lưới chăng,Nhiễu quần chúng, bắt bầy hươu đen, nơi nơi cạm đặtTổn hại cả giống côn trùng cây cối,
Nheo nhóc thay kẻ goá bụa cơ cực… Đằng sau những hành động man rợ, thủ đoạn xảo trá, là khuôn mặt kinh tởm lũ ác ôn, bầy quỷ sứ phương Bắc đang hoành hành trên xương máu, nước mắt, trên tính mệnh và của nả quần chúng ta: “Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán Tội ác của giặc Minh đối với quần chúng ta, chẳng thể ghi hết tội, chẳng thể rửa hết mùi nhơ bẩn, trời đất chẳng thể dung thứ, người người đều căm giận”.Câu văn cảm thán của Nguyễn Trãi cất lên như 1 lời nguyền, chất chứa căm hận, oán thù giận, xúc động lay tỉnh hồn người:
Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,
Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa hết mùi! Lấy trúc Nam Sơn, nước Đông Hải, cái vô biên để nói về tội ác và sự dơ dáy của quân “cuồng Minh”, cái khốn cùng, cái hết sức, Nguyễn Trãi đã ghi sâu vào lòng người, vào bia mồm tới ngàn 5 vẫn chưa phai. Nguyễn Trãi đã từng “tiễn cha lên cửa ải Bắc…”, từng nếm mật nằm gai, là chứng nhân của lịch sử gọi vua nhà Minh máu chiến là “giảo đồng” (nhãi ranh, nhãi nhép), lũ tướng tá giặc Minh là đồ “nhút nhát”. Ấy cũng là ngôn ngữ phẫn nộ, khinh bỉ, là ý chí đanh thép chống quân xâm lăng, chống lũ bành trướng phương Bắc tham tàn, máu chiến:
Thằng nhãi nhép Tuyên Đức động binh ko dừng,Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy!
Lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là Lê Lợi. Trong bia Vĩnh Lăng, các bài thơ Hạ tiệp, Đề kiếm… đều có nhắc đến Lê Lợi, nhưng mà chỉ trong Bình Ngô đại cáo, Lê Lợi mới được trình bày 1 cách tuyệt đẹp, điển hình cho tinh hoa và khí phách của Đại Việt. Là 1 người hùng của quần chúng giàu lòng yêu nước, nuôi chí béo trả thù, phục quốc, đã từng nhiều 5 mai danh ẩn tích đón đợi cơ hội:
Ta đâyNúi Lam Sơn dấy nghĩa.
Chốn hoang dại nương mình. Con người đó đã gắn bó với quần chúng, đã đau trong nỗi đau lầm than của dân tộc, đã “nếm mật nằm gai”, đã “đau lòng nhức óc suốt mấy chục 5 trời”, quyết ko đội trời chung với giặc:
Ngẫm thù béo há đội trời chung,
Căm giặc nước thề ko cùng sống. Con người đó điển hình cho trí óc Việt Nam, có 1 nhãn quang lịch sử nhìn suốt thời kì và nắm chắc vận mệnh dân tộc:
Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh,Ngẫm trước tới bây giờ: lẽ hưng vong đắn do càng kỹ.Những trăn trở trong cơn chiêm bao,
Chỉ băn khoăn 1 nỗi đồ hồi. Ngày đầu khởi nghĩa, quân ko quá 2.000 người, có khi “cơm ăn thì tối ngày ko được 2 bữa, áo mặc thì đông hè chỉ có 1 manh… khí giới thì thật tay ko” (Quân trung từ mệnh tập). Thế và lực, giữa ta và giặc hết sức chênh lệch: “Vừa khi cờ khởi nghĩa dấy lên – Chính khi kẻ thù đang mạnh”. Khó khăn, thách thức chồng chất nặng nề. Ngặt nghèo nhất là thiếu thiên tài anh hào:
Tuấn kiệt như sao buổi sớm,Nhân tài như lá mùa thu.Việc bôn tẩu thiếu kẻ đỡ đần,
Nơi duy ác thiếu người trao đổi. Người người hùng áo vải Lam Sơn, 1 mặt “Cỗ xe cầu hiển, thường chằm chằm còn dành phía tả”, mặt khác nêu cao nỗ lực “gắng chí trả thù gieo neo”, đồng cam cộng khổ với tướng sĩ, kết đoàn toàn dân để đánh giặc:
Nhân dân 4 cõi 1 nhà, dựng cần trúc ngọn cờ phơi phới,
Tướng sĩ 1 lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào. Sức mạnh của nghĩa binh bắt nguồn từ sức mạnh bất tận của quần chúng, của lực lượng “manh lệ chi đồ tứ tập”, của đoàn nghĩa sĩ “phụ tử chi binh nhất tâm”. Điều đấy cho thấy cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là 1 trận đấu tranh quần chúng do người người hùng áo vải chỉ huy. Sức mạnh của quần chúng, tài năng xuất chúng của lãnh tụ là xuất xứ của thắng lợi. Người người hùng đó là 1 nhân tài quân sự “sách lược thao suy xét đã tinh… lẽ hưng vong chần chờ càng kỹ”. Người người hùng đó đã phát huy tinh hoa nền quân sự Việt Nam, để lãnh đạo chiến tranh, phát huy mọi tiềm năng của dân tộc, của tướng sĩ để đấu tranh và thắng lợi:
Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,
Dùng quân phục kích, lấy ít địch nhiều. Có thể nói, xúc cảm trữ tình trong Bình Ngô đại cáo được trình bày qua hình ảnh Lê Lợi, người người hùng nghĩa binh Lam Sơn. Lê Lợi vừa bình dị, vừa lớn lao, vị phúc tinh của quốc gia hiện ra và nếm trải bao đắng cay lầm than cùng quần chúng, từ máu đổ xương tan nhưng “nên công oanh liệt nghìn 5”. Nguyễn Trãi đã có sự nhập thân, hóa thân thần kì lúc trình bày tài trí, khí phách và tầm vóc lớn lao của Lê lợi, 1 mặt nêu cao lòng kiêu hãnh dân tộc, kiêu hãnh về nền văn hiến Việt Nam, mặt khác cũng trình bày tư cách, chí hướng, tài trí và nhiệt huyết của mình. Với cảm hứng người hùng và xúc cảm trữ tình, Nguyễn Trãi đã dành những câu văn, đoạn văn hấp dẫn nhất lúc khắc họa hình ảnh vị lãnh tụ nghĩa binh Lam Sơn.
Nguyễn Trãi đã dành phần béo bài đại cáo nói về diễn biến cuộc tranh đấu vũ trang và giai đoạn phản công của nghĩa binh Lam Sơn. Phần thứ tư này như những trang ký sự mặt trận mang giọng điệu hào hùng, mạnh bạo. Sức mạnh nhơn nghĩa, đó là đại nghĩa, là chí nhân đã đè bẹp và nghiền nát giặc Minh tàn bạo, hung bạo. Lời văn sang sảng cất lên:
Đem đại nghĩa để thắng tàn bạo,
Lấy chí nhân để thay hung bạo. Có vượt qua những thách thức nặng nề “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần – Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, nghĩa binh mới trưởng thành trong máu lửa. Quân ta càng đánh càng mạnh, càng đánh càng thắng béo. Chiến công nối liền chiến công, thế đánh như “trúc chẻ cho bay”, như “sấm vang chớp giật” giáng xuống đầu quân xâm lăng. Cảnh tượng mặt trận hết sức ghê rợn, máu giặc chảy thành sông, xác giặc chất cao như núi:
Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm,
Tụy Đông thây chất đầy nội, nhơ để nghìn 5. Trên đà thắng lợi “Sĩ khí đã hăng – Quân thanh càng mạnh’’, nghĩa binh tiến công trên quy mô bao la, giải phóng những vùng chiến lược quan trọng: “Tây Kinh quân ta chiếm lại… Đông Đô đất cũ thu về”. Giặc đã thảm bại “trí cùng lực kiệt”, lũ tướng Thiên triều, đứa thì “nghe hơi nhưng bạt vía”, thằng thì “nín thở cầu tháo thân”, Trần Hiệp “phải bêu đầu”, Lý Lượng “đành thiệt mạng”.
Chiến cục Chi Lăng – Xương Giang – Bình Than vào mùa thu 5 1427 diễn ra hết sức tàn khốc. Quân ta làm chủ mặt trận đã “điều binh thủ hiểm, chặt mũi đi đầu”, đã “sai tướng chen đường, tuyệt nguồn lương thực”, đã dồn 15 vạn viện binh giặc vào tử địa. Liễu Thăng cụt đầu, Lương Minh đại bại tử vong, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự tử. Hành chục vạn giặc bị xoá sổ hoặc bị bắt sống:
Lạng Giang, Lạng Sơn thây chất đầy đường,
Xương Giang, Bình Than, máu trôi đỏ nước. Đạo quân Vân Nam bị quân ta chặn đánh ở Lê Hoa “nghi ngại hết hồn nhưng vỡ mật”, quân Mộc Thạnh đại bại ở Cần Trạm “xéo lên nhau chạy để tháo thân”. Sông suối rộng lớn 1 vùng biên cương tây bắc ngập đầy máu giặc:
Suối Lãnh Cáu, máu chảy trôi chày, nước sông nghẹn ngào tiếng khóc
Thành Đan Xá, thây chất thành núi, cỏ nội giàn giụa máu đen. Đây là tướng sĩ của nghĩa binh Lam Sơn: “Sĩ tốt kén tay tì hổ – Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh.“ Và đây là hình ảnh bọn tướng tá Thiên triều trong tình hình “quân cô, lực kiệt, viện tuyệt, thế cùng”:
Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,
Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng. Bình Ngô đại cáo là 1 bản tổng kết chiến tranh 10 5. Tác giả đã tái tạo lại toàn thể diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ những ngày đầu cờ nghĩa mới phất lên, trải qua những chặng đường máu lửa, trưởng thành trong thách thức hy sinh, giành thế chủ động chiến lược, tiến lên đánh bại hoàn toàn quân xâm lăng. Nghệ thuật mô tả các cuộc chiến dùng lối đặc tả, rất biến hoá, khi đánh dấu hình ảnh thảm bại, thảm hoạ của lũ tướng tá Thiên triều, khi thì mô tả cảnh mặt trận ghê rợn. Kết cấu tương phản đối lập được tác giả áp dụng thông minh để làm nổi trội giữa ta và địch, chính nghĩa và phi chính nghĩa, đại thắng và đại bại… Cách dùng từ, thông minh hình ảnh, các giải pháp đối xứng và thậm xưng cho thấy 1 văn pháp nghệ thuật kỳ tài, hình thành âm điệu người hùng ca. Bình ngô đại cáo là khúc ca thắng trận hết sức oanh liệt, cho ta bao xúc động kiêu hãnh:
Gươm mài đá, đá núi cũng mòn,Voi uống nước, nước sông phải cạn.Đánh 1 trận, sạch ko ngạc nhiên,
Đánh 2 trận, tan tác chim muông… Qua Bình Ngô đại cáo, ta thấy Lê Lợi là 1 nhà chiến lược lớn lao đã biết phát động chiến tranh lúc cơ hội đã 9 mùi, trong khi tội ác quân cuồng Minh “Không lẽ trời đất dung thứ – Ai bảo thần dân chịu được? Trcửa ải qua bao 5 tháng! Lẽ hưng vong chần chờ càng kỹ”, “Sách lược thao suy xét đã tinh”, Lê Lợi mới phất cờ khởi nghĩa. Lãnh tụ nghĩa binh Lam Sơn đã có tài lãnh đạo chiến tranh đánh cho lũ giặc Minh đại bại:
Cứu binh 2 đạo tan nát, quay gót chẳng kịp,
Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng. Chính trong điều kiện mặt trận đấy, Lê Lợi đã hoàn thành chiến tranh, đã “mở đường hiếu sinh” trao trả cho nhà Minh hàng chục vạn tù binh:
Họ đã tham sống sợ chết nhưng hoà hiếu thực bụng
Ta lấy toàn quân là hơn, để quần chúng nghỉ sức. Khởi nghĩa để “trừ bạo” và “yên dân”, hoàn thành chiến tranh để kết thúc đổ máu, để bảo vệ “toàn quân”, “để quần chúng nghỉ sức”. Nguyễn Trãi với niềm kiêu hãnh thắng lợi đã ca tụng “đại nghĩa” và “chí nhân” của dân tộc ta. Đại Việt là 1 nước văn hiến lâu đời, rất nhân đạo và yêu chuộng hoà bình.
Hoàn thành bài đại cáo là 1 khúc ca khải hoàn vang lên hướng về tương lai tươi sáng của Đại Việt – 1 nước văn hiến:
Xã tắc từ đây bền vững,Giang sơn từ đây đổi mớiCàn khôn bĩ cơ mà tháiNhật nguyệt hối cơ mà minh
Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp. Như 1 quy luật thế tất: “bí cơ mà thái”, “hối cơ mà minh”, quốc gia ta sau 20 5 trời bị quân cuồng Minh “dối trời, lừa dân…, gây binh kết oán thù” nay đã sạch bong quân xâm lăng, “nghìn 5 vết điếm nhục sạch làu”. Đất nước Đại Việt bước vào 1 kỉ nguyên mới độc lập, hoà bình, phồn thịnh trong “bền vững”, hướng về “đổi mới”, và “cứng cáp” tới muôn thuở. Giọng văn đĩnh đạc hào hùng, đầy kiêu hãnh tin cậy, trình bày khát vọng hòa bình, độc lập và hạnh phúc của quần chúng ta. Sự nghiệp ‘‘Bình Ngô” nhưng đại thắng là nhờ sức mạnh chính nghĩa, nhơn nghĩa và truyền thống yêu nước, người hùng của dân tộc ta. Ấy là xuất xứ, là nguyên do sâu xa làm nên thắng lợi. Sự nghiệp “bình Ngô“là trang sử vàng chói lọi, là “1 cỗ nhung phục thắng lợi, nên công oanh liệt nghìn 5…”
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
Trong chiến tranh, Nguyễn Trãi là 1 mưu sĩ “tâm công” cánh tay phải đắc lực của Lê Lợi, là người “viết thư thảo hịch tài hoa hơn hết 1 thời” (Lê Quý Đôn). Thư từ gửi tướng tá giặc Minh của ông “có sức mạnh như mười vạn quân” (Phan Huy Chú). Nguyễn Trãi đã cùng Lê Lợi làm nên sự nghiệp “bình Ngô” là người đã thảo ra Bình Ngô đại cáo, bản tuyên ngôn độc lập, hòa bình của Đại Việt trong thế kỉ XV.
Bình Ngô đại cáo cho ta thấy 1 bút lực và tài học vô song của ức Trai. Cáo là 1 thể văn cổ đại rất nghiêm trang, để công bố cho toàn dân 1 sự kiện quan trọng. Sự nghiệp “bình Ngô” kéo dài trong 10 5 trời. Quân và dân ta trải qua vô vàn gian khó thách thức, lập bao chiến công lừng lẫy… từ những tháng 5 lầm than tới ngày toàn thắng “4 phương đại dương yên bình”, thế nhưng Nguyễn Trãi đã viết 1 cách súc tích: bài đại cáo chí dài 1343 chữ. Cảm hứng nhơn nghĩa, cảm hứng người hùng và khát vọng độc lập, hoà bình đã hình thành tầm vóc văn học, màu sắc sử thi của bài đại cáo bình Ngô, bản người hùng ca Đại Việt. Ngòi bút nghệ thuật của Nguyễn Trãi rất biến hóa trong mô tả và tự sự, trong trữ tình và bình luận, vừa sắc sảo và thấm thía, vừa đa thanh; khi thì đĩnh đạc, hào hùng, nghiêm trang, khi thì đằm thắm căm giận, khi thì mạnh bạo, hùng tráng… Tổ quốc và con người Đại Việt được nhắc đến trong bài đại cáo là 1 quốc gia, 1 quần chúng văn hiến, người hùng.
Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 8
Nguyễn Trãi là 1 nhà quân sự lỗi lạc, 1 nhà quân sự tài 3, tuy nhiên ông còn là 1 thi sĩ, nhà văn kiệt xuất của cả dân tộc. Nguyễn Trãi đã để lại cho nền văn chương giang sơn 1 khối lượng tác phẩm khổng lồ, trong số đấy phải kể tới “Bình Ngô đại cáo”. Đây là bài cáo nhưng Nguyễn Trãi viết thay vua Lê Thái Tổ để tuyên cáo phổ quát trong quần chúng về giai đoạn kháng chiến và chiến thắng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Về mặt cấu trúc, tác phẩm có thể phân thành 4 phần. Phần 1 là nêu luận đề chính nghĩa (Từ đầu tới “chứng cứ còn ghi”), phần 2 là phần tố giác tội ác, bóc trần mưu mô xâm lăng Đại Việt với cớ phù Trần diệt Hồ của giặc (Tiếp theo phần 1 tới “Ai bảo thần dân chịu được”), phần 3 là giai đoạn kháng chiến và sự chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn (Tiếp theo phần 2 tới “cũng là chưa thấy lâu nay”), phần 4 là phần nêu ra bài học lịch sử và sự khẳng định chính nghĩa sẽ thắng phi chính nghĩa (phần còn lại).
Ở phần bắt đầu tác giả nêu lên triết lí về nhơn nghĩa, 1 triết lí có trị giá lịch sử và tầm vóc của thời đại. Trong thơ Nguyễn Trãi, vấn đề “nhơn nghĩa” ko dễ dãi chỉ là sự mến thương giúp sức lẫn nhau nhưng nó đã được nâng lên và trình bày trong hành động chi tiết:
“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”
Đối với Nguyễn Trãi, việc trước tiên là “trừ bạo” để quần chúng có được 1 cuộc sống yên ổn, no đủ, hạnh phúc. Ông cho rằng nếu muốn trị vì người đời thì việc phải nghĩ tới trước hết chính là “nhơn nghĩa”. Những câu thơ tiếp theo tác giả muốn nói về nước Đại Việt của chúng ta:
“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã lâu…Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhauSong anh hào chẳng lẽ cũng có”
Trong những câu thơ trên Nguyễn Trãi cho rằng “nhơn nghĩa” đã có từ lâu đời ở nước ta, cùng lúc khẳng định chủ quyền và vẹn toàn cương vực của dân tộc được trình bày ở việc sông núi lãnh thổ đã được phân chia rõ ràng. Vì đã được phân chia nên việc tạo nên những phong tục tập quán cũng có nhiều dị biệt ngoài ra vẫn có điểm chung là sự còn đó song song của các triều đại lịch sử. Lời thơ như 1 lần khẳng định lại nội dung của “Nam quốc nước nhà” – được coi như bản tuyên ngôn trước hết của dân tộc:
“Núi sông nước Nam vua Nam ởRành rành định phận tại sách trờiCớ sao lũ giặc sang xâm phạmChúng bay sẽ bị đánh tơi bời”
Chính vì đã có những hành động đánh chiếm nước ta nên họ phải chuốc lấy hậu quả:
“Lưu Công tham công nên thất bạiTriệu Tiết thích béo phải tiêu vongCửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã”
Những kết cuộc như thế này đều tự do chính họ chuốc lấy vì phê chuẩn bài tuyên ngôn trước hết đã như 1 lời cảnh cáo nhưng mà họ vẫn cố tình tiến hành.Ở phần thứ 2, tác giả đã nêu ra những tội ác của giặc và vạch rõ khuôn mặt thật của giặc đằng sau lớp vỏ ngụy tạo “phù Trần diệt Hồ”:
Từ việc:
“Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”
Cho tới việc chúng bắt quần chúng phải xuống biển mò ngọc trai lên rừng sâu đãi cát tìm vàng, phải đương đầu với “rừng thiêng nước độc” và vô vàn gieo neo nguy khốn, rồi tới sưu thuế chồng chất, phu phen lao dịch nặng nề. Chúng hành tội quần chúng ta đủ mọi đường “thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán”, sự ác nghiệt và tàn nhẫn khiến tác giả phải thốt lên:
“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tộiDơ bẩn thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi”
Giữa khi đó, nghĩa binh Lam Sơn đã dấy lên ý thức yêu nước và thực hiện cuộc khởi nghĩa:
“Núi Lam Sơn dấy nghĩaChốn hoang dại nương mìnhNgẫm thù béo há đội trời chungCăm giặc nước thề ko cùng sống”
Căm thù trước tội ác của giặc, bóc lột quần chúng đủ đường khiến quần chúng lầm than khổ đau khiến người chỉ huy là Lê Lợi và nghĩa binh mất ăn, mất ngủ, nỗ lực đấu tranh với tất cả ý thức vì độc lập giang sơn:
“Căm giặc nước thề ko chung sốngĐau lòng nhức óc chốc đà mười mấy 5 trờiNếm mật nằm gai há phải 1 2 tối ngàyQuên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh”
Tinh thần và lòng nỗ lực đã dâng cao như núi nhưng mà chỉ còn lo 1 nỗi về việc kiếm tìm “thiên tài” và “anh hào”, đây là 1 việc khó vì theo tác giả:
“Tuấn kiệt như sao buổi sớmNhân tài như lá mùa thu”
Trong lúc đấy, nghĩa binh vừa dấy quân khởi nghĩa vẫn còn non nớt, thiếu thốn về mọi mặt như lương thực “Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần”, đấu sĩ “Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội”, còn kẻ thù thì đang rất mạnh, đây chính là gieo neo của chúng ta và cách giải quyết độc nhất chính là sự đồng lòng của toàn thể nghĩa binh “Tướng sĩ 1 lòng phụ tử/ Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”. Dưới sự chỉ huy tài tình của Lê Lợi “lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều” và triết lí “Lấy đại nghĩa để thắng tàn bạo/ Lấy chí nhân để thay hung bạo” cộng với sự can đảm, gan góc của quân sĩ, nghĩa binh Lam Sơn ngày 1 trưởng thành và béo mạnh “sĩ khí đã hăng, quân thanh càng mạnh”, kết quả là nghĩa binh giành được nhiều thắng lợi vang danh “Đánh 1 trận sạch ko ngạc nhiên/ Đánh 2 trận tan tác chim muông”, còn giặc Minh thì phải bằng lòng những thất bại liên tục và những tên tướng đều có hoàn thành thật bi thương:
“Ngày mười tháng 8, trận Chi LăngLiễu Thăng thất thếNgày 2 mươi, trận Mã YênLiễu Thăng cụt đầuNgày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vongNgày hăm 8, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự tử”
Tác giả đã đánh dấu cụ thể từng mốc thời kì như những mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc nhưng mà lại là vết nhơ, nỗi điếm nhục đối với giặc Minh.
Dù rằng tội ác của giặc mãi mãi chẳng thể rửa sạch nhưng mà quân ta vẫn trợ cấp cho giặc để về nước lúc đã chiến bại:
“Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho 5 trăm chiếc thuyềnRa tới biển nhưng vẫn hồn bay phách lạcVương Thông, Mã Anh phát cho vài ngàn cỗ ngựaVề tới nước nhưng vẫn tim đập chân run”.
Hành động này trình bày truyền thống nhơn nghĩa từ lâu đời của dân tộc ta, 1 lần nữa khẳng định lời của Nguyễn Trãi:
“Lấy đại nghĩa để thắng hung tànLấy chí nhân để thay hung bạo”
Phần cuối của tác phẩm đã nêu ra bài học lịch sử quý báu về tinh thần độc lập chủ quyền và vấn đề nhơn nghĩa, cùng lúc khẳng định sự chiến thắng của trận đấu tranh chính nghĩa:
“Xã tắc từ đây bền vữngGiang sơn từ đây đổi mới…Âu cũng nhờ trời đất tổ tongLinh thiêng đã âm thầm phù hộ”
“Bình Ngô đại cáo” có ý nghĩa như 1 bản Tuyên ngôn độc lập của dân tộc, vừa tố giác tội ác của giặc Minh vừa khẳng định được độc lập chủ quyền dân tộc, là minh chứng hùng hồn cho trận đấu thắng của quần chúng ta. Đã 1 thời kì dài trôi qua, nhưng mà trị giá của bài cáo vẫn còn đó vĩnh hằng và Nguyễn Trãi – nhà quân sự tài 3, nhà chính trị lạc hậu, thi sĩ, nhà văn tuyệt vời sẽ sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam.
Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 9
Để lại cho đời 1 kho tàng văn chương Việt Nam, những tác phẩm quý giá, rực rỡ cho nghệ thuật văn học, lúc nói đến Đại Cáo Bình Ngô, thiên hạ lại nhớ tới văn hào–bậc đại người hùng dân tộc đấy là thi sĩ béo Nguyễn Trãi.
Ông sinh 5 1380 mất 5 1442, hiệu là Ức Trai, quê gốc ở làng Chi Ngại sau dời về Nhị Khê. Thân sinh là Nguyễn Ứng Long- 1 nho sinh nghèo, học giỏi, đỗ Tiến sĩ. Mẹ là Trần Thị Thái – Con quan tư đồ. Tuổi thơ của Nguyễn Trãi có rất nhiều tai ách và khổ đau song ông vẫn 1 lòng tận trung vì quốc gia, điều đấy đã biến thành truyền thống của gia đình ông: yêu nước, văn hóa và văn chương, Và cũng vì lòng yêu nước đó, lúc khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng, ông thừa lệnh Lê Lợi viết Đại Cáo Bình Ngô, từ đấy ông đã gửi 1 phần lời bình của bản thân về tác phẩm đó.
Cuối 5 1427 Nguyễn Trãi viết bài Cáo và đọc vào đầu 1428 trước toàn dân để báo với mọi người biết về sự việc chống Minh. Điều đấy chứng tỏ chiến tranh đã hoàn thành 20 5 đô hộ của giặc minh và hoàn thành 10 5 diệt thù của quân dân ta nhưng Nguyễn Trãi đã nói đến tới. Hơn thế nữa, sự việc đó đã mở ra 1 kỉ nguyên mới, khởi đầu 1 cuộc sống độc lập hòa bình của dân tộc và quốc gia Đại Việt.
Khi nhắc đến Cáo, Cáo là 1 thể văn nghị luận có từ thời cổ Trung Quốc, thường được vua chúa hoặc thủ lĩnh dùng để thể hiện 1 chủ trương, 1 sự nghiệp, tuyên ngôn cho mọi người cùng biết, mang ý nghĩa như 1 sự kiện hậu đãi, có thuộc tính tổ quốc. Chính thế, tác phẩm Đại Cáo Bình Ngô của Nguyễn Trãi có ý nghĩa như 1 bản tuyên ngôn độc lập.
Đại Cáo Bình Ngô mang ý nghĩa như 1 bản tuyên ngôn độc lập, trình bày được luận đề của chính tức là ở đây: tư tưởng nhơn nghĩa theo quan niệm đạo nho, nó là mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người dựa trên cơ sở tình thương và đạo lí nhưng “cốt ở yên dân’’ trong câu:
“Từng nghe,Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,Quân điếu phạt trước lo trừ bạo’’
Từ đấy, ta hiểu được Nguyễn Trãi đã khẳng định rằng: “lấy dân làm gốc, khiến cho dân được sống yên lành hạnh phúc”. Nghệ thuật của ông đưa ra đấy là giải pháp so sánh, câu văn biền ngẫu song đôi mang cốt cách của nhà chính trị tài 3.
Bài Cáo của Nguyễn Trãi đã bóc trần được tội ác của kẻ địch:
“Nướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạDối trời lừa dân đủ muôn ngàn kếNặng thuế khóa…Vét sản vật, bắt chim trả…’’
Chỉ 1 vài tội ác như thế cũng đủ lên án bọn giặc Minh. Ý ở đây, Nguyễn Trãi đã sử dụng giải pháp nói lên tội ác tày đình của giặc Minh: Nghệ thuật phóng đãi, lấy cái vô biên hết sức của thiên nhiên để nhấn mạnh cái vô biên hết sức của tội ác, tàn phá cuộc sống của con người bằng cách diệt chủng.
Ví như nói tội ác của giặc Minh là vô biên thì nước Đại Việt ta nổi dậy có cuộc khởi nghĩa Lam Sơn để chống lại kẻ thù. Hình ảnh Lê Lợi là 1 co người tuy phổ biến nhưng mà có ý nghĩ hoài bão béo lao cộng với sự kết đoàn 1 lòng của quần chúng ta đã làm nên sự tất thắng. Qua đấy, ta thấy được hình tượng ngôn từ thật màu sắc, có âm thanh, nhịp độ mang đặc điểm của văn pháp người hùng ca, hình tượng phong phú nhiều chủng loại, đo bằng sự kì vĩ béo rộng của tự nhiên cộng với động từ mạnh, chuyển dập dồn, dữ dội động từ và tính từ chỉ chừng độ, lúc thế thắng lợi của ta, sự thất bại của địch, câu văn dài ngắn biến hóa cởi mở.
Hoàn thành chiến tranh, mở ra 1 kỉ nguyên hòa bình: giọng văn dễ chịu, nhẹ nhõm, hể hả và sự tuyên bố nền độc lập dân tộc được hợp nhất, rút ra bài học kinh nghiệm cho dân ta và bài học “khuyên bảo” cho địch, sự liên kết tinh tế giữa sức mạnh truyền thống và sức mạnh thời đại “trên dưới 1 lòng”, nỗ lực của quần chúng xây dựng nền thái hoà cứng cáp.
Tóm lại. Đại Cáo Bình Ngô mạng nội dung trong quan niệm nho gia hầu như ko có, đây là tư tưởng tân tiến của chân lí khách quan về sự còn đó độc lập có chủ quyền của nước Đại Việt, ranh giới, địa phận – cương vực, phong tục tập quán, có lịch sử riêng, cơ chế riêng với thiên tài phong kiến, những thực tiễn khách quan nhưng Nguyễn Trãi đưa ra là chân lí chẳng thể phủ nhận, lột tả thuộc tính thiên nhiên, lâu đời của nước Đại Việt.
Trcửa ải qua bao cuộc tranh đấu cũng như những trang lịch sử được vạch ra, ý nghĩa nhất là cuộc khởi nghĩa Lam sơn chứng minh được sử tài 3 của LÊ Lợi và văn hào Nguyễn Trãi. Ông là người có nỗi oan khốc liệt nhất trong lịch sử dân tộc, là 1 đối tượng lịch sử lớn lao điển hình trong dĩ vãng – 1 bậc đại người hùng dân tộc – đối tượng toàn tài hiếm có. Từ Đại Cáo Bình Ngô, Nguyễn Trãi gợi tả văn pháp rực rỡ khiến cho tôi cảm thấy kiêu hãnh, học hỏi được bởi lòng yêu nước, lòng kết đoàn của dân tộc ta qua bao lăm 5 tháng kháng chiến giành độc lập. Nếu là người Việt Nam thì thật tiếc cho những người nào đầu đội trời Việt Nam, chân đạp đất Việt Nam nhưng ko biết tới nhà chính trị tài 3 Nguyễn Trãi.
Thuyết minh Bình Ngô Đại Cáo – Mẫu 10
Bình ngô đại cáo được Nguyễn Trãi sáng tác 5 1428, lúc quân ta giành chiến thắng trước quân Minh, dưới ngọn cờ chỉ huy của nghĩa binh Lam Sơn và chủ tướng Lê Lợi. Sau chiến thắng, Lê Lợi đã lên ngôi hoàng đế và bắt tay vào xây dựng vương triều của mình. Việc trước hết sau lúc lên ngôi, đấy là truyền lệnh cho Nguyễn Trãi soạn thảo văn bản “Bình ngô đại cáo” để tuyên bố với toàn dân rằng cuộc khởi nghĩa gieo neo cũng hoàn thành chiến thắng, bắt đầu từ đây quần chúng sẽ bước vào 1 cuộc sống mới, tự do, độc lập. Bình ngô đại cáo là 1 áng văn chính luận tuyệt vời, là 1 áng “thiên cổ hùng văn” của nền văn chương dân tộc.
Trong “Bình ngô đại cáo” Nguyễn Trãi rất đề cao tư tưởng thân dân, theo ông, 1 tổ quốc muốn trường tồn, phồn thịnh, thì nhân tố căn cốt nằm ở người dân. Người dân có thể đẩy thuyền nhưng mà cũng có thể lật thuyền. Vì thế, ngay câu thơ đầu, Nguyễn Trãi đã nói đến tới tư tưởng thân dân vừa như khẳng định vai trò của dân, vừa như lời nhắc nhở tế nhì tới bậc quân vương, việc nhơn nghĩa xoành xoạch được nhân dân nói đến, và những người đứng đầu quốc gia xoành xoạch phải có nghĩa vụ với dân với chúng, trước tiên phải biết lo cho dân cho chúng, lo trừ đi bạo ngược để giữ cho quốc gia càng ngày càng tăng trưởng mạnh bạo và có trị giá lớn béo hơn, những người xoành xoạch biết lo cho dân yêu dân như con, điều đấy để lại cho dân tộc những điều có ý nghĩa mạnh bạo nhất, lúc mỗi chúng ta đều hưởng được 1 nền thái hoà thịnh trị:
“Từng ngheViệc nhơn nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”
Quốc gia muốn trường cửu thì phải “yên dân”, nghĩa là phải chăm lo tới cuộc sống của người dân. Trách nhiệm của triều đình, của “quân điếu phạt” là phải “lo trừ bạo”, diệt trừ mọi mối dọa nạt tới cuộc sống của người dân. Nền văn hiến của dân tộc Việt Nam xoành xoạch được cải thiện và gìn giữ mỗi ngày. Trong các tác phẩm thơ ca, nó cũng nhấn mạnh điều đấy, dân quốc đã có từ xưa tới bây giờ, nền văn hiến cũng xoành xoạch được gìn giữ và tăng lên trên nền mỗi ngày. Giá trị của nó để lại cho dân tộc ta cũng hết sức có trị giá. Nền văn hiến của dân tộc đã khẳng định từ trước đến nay, nó luôn mang những trị giá vang dội cho dân tộc của mình, mỗi lúc các trị giá đấy được cải tạo là khiến cho văn chương giang sơn được củng cố và tăng lên lên mỗi ngày, những định giới của Việt Nam xoành xoạch được cải thiện và tăng lên mỗi ngày, nó luôn biến thành 1 trị giá vô giá và để lại cho dân tộc Việt Nam những điều có ý nghĩa lớn béo, lúc những giới hạn biên cương đấy đã được khẳng định từ trước đến nay, phong tục của 2 miền cũng xoành xoạch được phân định rõ ràng:
“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã lâuNúi sông lãnh thổ đã chiaPhong tục Bắc Nam cũng khác
Tới những câu thơ tiếp theo, Nguyễn Trãi đã khẳng định ranh giới cương vực lãnh thổ, cộng với đấy là sự kiêu hãnh về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc “Đã xưng nền văn hiến đã lâu”. “Văn hiến”, “phong tục” là những viện dẫn thi sĩ đưa ra để ngày càng tăng tính thuyết phục của lời khẳng định. Đại Việt là 1 tổ quốc độc lập, có ranh giới, cương vực riêng. Trên mảnh đất đó, con người Đại Việt đã sinh sống, tạo nên nên những phong tục, những nền văn hiến mang bản sắc của dân tộc mình. Các đời vua từ xưa tới bây giờ, xoành xoạch xưng nền độc lập, ko có thể bỏ dở những kẻ thù nhưng phải sánh vai với cường quốc 5 châu, cần phải hình thành những trị giá có ý nghĩa và có tầm quan trọng đặc trưng cho quốc gia của mình, dù có chênh lệch lực lượng đi chăng nữa thì chúng ta cần phải dốc hết dạ để bảo vệ cho quốc gia của mình. Thời nào cũng luôn thấy hiện ra những vị người hùng của dân tộc điều đấy hình thành những trị giá có ý nghĩa và vang dội nhất, song mỗi người xoành xoạch biết nỗ lực để bảo vệ quốc gia và dân tộc của mình:
(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})
“Từ Triệu, Đinh, Lí,Trần bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phươngTuy mạnh yếu từng khi không giống nhauSong anh hào chẳng lẽ cũng có”
Nếu câu thơ trên thi sĩ khẳng định 1 cách rõ ràng về chủ quyền cương vực cộng với niềm kiêu hãnh về văn hiến lâu đời thì trong những câu thơ này, nhà văn trình bày niềm kiêu hãnh về truyền thống tranh đấu, truyền thống người hùng của dân tộc. Nhà văn khẳng định Việt Nam có nền độc lập riêng, nền độc lập đó được xây dựng bởi bao đời vua từ Triệu, Đinh, Lí, Trần. Vì thế cộng với Trung Quốc,Việt Nam hoàn toàn đồng đẳng, vì thế kẻ địch ko có quyền xâm phạm. Nguyễn Trãi trình bày ý thức dân tộc, lòng kiêu hãnh thâm thúy lúc đặt Đại Việt sánh ngang với các triều đại Trung Quốc: “Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương”. Trong giai đoạn dựng nước và giữ nước, tuy có những thăng trầm “mạnh yếu từng khi không giống nhau”,nhưng mà thi sĩ cũng khẳng định “anh hào chẳng lẽ cũng có”. Ấy là những trang nam tử, những người người hùng, trong khi quốc gia lâm nguy, họ chuẩn bị đứng lên, dốc sức bảo vệ quốc gia.
“Cho nênLưu Cung tham công nên thất bạiTriệu Tiết thích béo phải tiêu vongCửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô MãViệc xưa coi xétChứng cớ còn ghi”
Vì cố tình xâm phạm vào tổ quốc có chủ quyền, có nền độc lập nên những kẻ xâm lăng đã phải gánh chịu hậu quả hết sức thê thảm. Lưu Cung, Triệu Tiết, Ô Mã, Toa Đô đều là những danh từ chỉ người, họ là những tên tướng cầm đầu đội quân xâm lăng, vì bất chấp luân lí xâm phạm Đại Việt nhưng chúng đã nhận lấy những thất bại đắng cay. Nguyễn Trãi cũng sử dụng hệ thống các động từ để diễn đạt sự thất bại ê chề này: “thất bại”, “bại vong”, “bắt sống”, “giết thịt”. Kế bên việc chỉ ra những thất bại của quân giặc, Nguyễn Trãi cũng nêu lên những chiến thắng vang danh của quân dân Đại Việt như trận ở Hàm Tử, thắng lợi trên sông Bạch Đằng. Những viện dẫn nhưng thi sĩ nêu đều căn cứ vào sự thật lịch sử “chứng cứ còn ghi”, vì thế nhưng chẳng thể chối cãi.
“Mới rồiNhân họ Hồ chính sự phiền hàĐể trong nước lòng dân oán thù hậnQuân cuồng Minh thừa cơ gây họaBọn gian tà bán nước cầu vinhNướng thứ dân trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ dưới hầm tai vạ”
Nguyễn Trãi đã kể lại sự rối ren trong nước, lúc họ Hồ “chính sự phiền toái”, quần chúng lầm than, đau buồn rồi mang lòng oán thù hận với triều đại “lòng dân oán thù hận”. Nhân sự tranh chấp nội bộ của Đại Việt, quân Minh đã mưu mẹo xấu xa, muốn nhân thời cơ này để tiến hành những hành động phi chính nghĩa “Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa”. 1 triều đại béo mạnh như nhà Minh nhưng cũng “thừa cơ”, cách dùng từ của Nguyễn Trãi làm bật lên cái phi chính nghĩa của quân đội nhà Minh, cùng lúc cũng trình bày được cái tiểu nhân ươn hèn trong hành động xâm lăng đó. Không chỉ lên án quân Minh nhưng thi sĩ còn vạch tội của những kẻ “bán nước cầu vinh”. Vì hành động bắt tay xâm lăng của chúng đã đẩy quần chúng ta vào biết bao lăm tai họa. Nhà thơ đã sử dụng những động từ mạnh “nướng thứ dân”, “vùi con đỏ” để bóc trần thực chất tàn nhẫn, ác nghiệt của chúng.
“Dối trời lừa dân đủ vô vàn kếGây binh kết oán thù trải 2 mươi nămBại nhơn nghĩa nát cả đất trờiNặng thuế khóa sạch ko đầm núi
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá béo thuồng luồng
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng khốn rừng sâu nước độc
Vét sản vật, bắt chim trả, chốn chốn lưới chăngNhiễu quần chúng, bẫy hưu đen, nơi nơi cạm đặtTàn hại cả giống côn trùng cây cối”
Để đem đến ích lợi cho mình, quân giặc ko từ 1 mưu mô, 1 hành động đang tâm, gian ác nào. Chúng ko chỉ bắt dân ta nộp nhiều loại tô thuế nhưng còn bắt những người dân không có tội lên rừng xuống biển tìm cho chúng những món đồ quý giá. Cuộc sống của người dân hết sức đau buồn, bi thảm. Nhưng tiếng khóc của người nhân dân đâu thấy được, ko chỉ người dân nhưng ngay cả những loài thú quý, hay những loài côn trùng, cây cối chúng cũng ko buông tha.
“Bình ngô đại cáo” là 1 áng văn chính luận tuyệt vời của dân tộc ta. Bài cáo vừa khẳng định hùng hồn, mạnh bạo chủ quyền của dân tộc vừa trình bày niềm kiêu hãnh với truyền thống văn hóa cũng như truyền thông tranh đấu của dân tộc. Là lời cảnh cáo gang thép với lũ quân xâm lăng, với bọn bán nước. Như vậy, “Bình ngô đại cáo” xứng đáng là 1 áng “thiên cổ hùng văn”.
Thuyết minh về Đại cáo Bình Ngô – Mẫu 11
Nằm trong số những tác phẩm văn chương được viết nên để ca tụng truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam, “Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi được xem là 1 tác phẩm bất hủ cùng thời kì. Tác phẩm được bình chọn là áng “thiên cổ hùng văn”, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 có trị giá trường tồn.
Nguyễn Trãi (sinh 5 1380 – mất 5 1442) hiệu là Ức Trai, quê ông ở Chi Ngãi (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây). Gia đình Nguyễn Trãi là 1 gia đình nhà nho nghèo nhưng mà lại giàu truyền thống yêu nước và có sự ân cần đặc trưng với văn hóa, văn chương giang sơn. Nguyễn Trãi có cha và ông ngoại đều là những người học rộng tài cao và có nhiều đóng góp cho triều đình. Cha ông là Thái học trò Nguyễn Phi Khanh còn ông ngoại của ông là Tư đồ Trần Nguyên Đán.
Noi gương lứa tuổi đi trước, Nguyễn Trãi cũng ra công dùi mài kinh sử và 5 1400, ông cũng đỗ Thái học trò và ra làm quan cho triều nhà Hồ. Tới 5 1407, giặc Minh sang xâm lăng nước ta nhưng mà nhà Hồ ko có đủ bản lĩnh chống trả, thế nên quốc gia rơi vào tay giặc, ông cha bị bắt sang Trung Quốc còn ông thì quyết định tham dự vào nghĩa binh Lam Sơn để cứu nước báo oán nhà.
Với sự chỉ huy tài tình và sự giúp đỡ từ những người cộng sự nhiệt liệt, tài năng như Nguyễn Trãi, Lê Lợi cộng với nghĩa binh Lam Sơn đã giành được chiến thắng lớn béo trước quân Minh. Nguyễn Trãi thu được sự tin cậy rất béo từ Lê Lợi – khi này đã biến thành vị vua đứng đầu của Đại Việt. Tuy nhiên sau đấy triều đình lại lục sục, gian thần nhiễu nhương, Nguyễn Trãi quyết định về quê lánh đục tìm trong.
Thế nhưng mà, mong muốn ở ẩn rời xa sự thế của Nguyễn Trãi lại ko biến thành hiện thực vì ông lại bị vướng vào vụ án oan giết thịt vua tại Lệ Chi Viên vào 5 1442, kết quả nhận án tru di tam tộc. Nỗi oan thiên cổ của ông kéo dài tới tận 5 1464 thì mới được vua Lê Thánh Tông giải oan.
Nguyễn Trãi để lại cho dân tộc 1 sự nghiệp sáng tác có trị giá trên nhiều lĩnh vực. Ông sáng tác cả chữ Hán và chữ Nôm, cả thể loại văn chính luận và văn trữ tình. Gần như những tác phẩm của ông đều chuyên dụng cho đắc lực cho trận đấu đấu chống giặc xâm lăng và góp phần trình bày những trải nghiệm, nỗi lòng của ông về quốc gia và con người.
Khi thuyết minh về Bình ngô đại cáo, ta thấy tác phẩm “Đại cáo bình Ngô” có mặt trên thị trường gắn với tình cảnh quốc gia ta vừa kết thúc trận đấu đấu nhiều 5 gian truân chống giặc Minh xâm lăng. Sau thắng lợi đấy, Nguyễn Trãi chính là người thay mặt cho Lê Lợi viết nên tác phẩm nhằm mục tiêu tuyên bố với quần chúng cả nước về quyền độc lập dân tộc. “Đại cáo bình Ngô” được ban bố vào 5 1428, đây là 1 bản báo cáo đã tổng kết giai đoạn kháng chiến giành chiến thắng và cùng lúc cũng là 1 bản tuyên cáo trong việc thành lập triều đại mới của quốc gia – triều nhà Lê.
Tác phẩm được viết bằng 1 thể loại đặc trưng – thể cáo. Đây vốn là thể văn nghị luận từ thời cổ ở Trung Quốc và thường được vua chúa, những người thủ lĩnh sử dụng để thể hiện 1 chủ trương, sự nghiệp hay tuyên ngôn những sự kiện trọng đại để mọi người cùng biết. Thể loại cáo thường được thể hiện dưới vẻ ngoài của văn vần, văn xuôi nhưng mà tầm thường là văn biền ngẫu – thể văn lấy sự đối ý làm nguyên lý căn bản, tạo cho lời văn sự ăn nhịp hợp lý. Cáo sử dụng lời lẽ gang thép, lý luận sắc bén và đặc điểm quan trọng nhất là có kết cấu chặt chẽ, mạch lạc.
Nhan đề của tác phẩm Nguyễn Trãi đã cho người đọc tưởng tượng về trị giá của tác phẩm. Từ “đại cáo” trong đầu đề đã cho thấy đây chẳng hề là bài cáo thông thường nhưng là bài cáo mang tính tổ quốc trọng đại. Kế bên đấy, dù là cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lăng nhưng mà trong đầu đề lại có sự hiện ra của từ “Ngô”, đây cũng là điểm đáng để mắt tới. “Ngô” ở đây chính là cách gọi người Trung Quốc theo lề thói của người Việt ta nhưng mà với 1 thái độ khinh bỉ và phẫn nộ sâu nặng. Từ nghìn xưa, giặc phương Bắc luôn có mưu đồ đánh chiếm quốc gia ta, chúng khiến quần chúng phải chịu khốn cùng, lầm than khôn cùng. Chính thành ra quần chúng ta ko 1 phút nguôi hờn với sự bạo tàn, tai ngược của chúng và giờ đây mọi phẫn nộ, uất ức đều đổ dồn lên kẻ địch trước mắt là giặc Minh.
Để khẳng định nền độc lập, bắt đầu tác phẩm, Nguyễn Trãi đã nêu lên luận đề chính nghĩa có ý nghĩa thế tất:
“Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân.Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”
Luận đề được nêu lên cho thấy mối quan hệ khăng khít giữa dân, nước và sự nhơn nghĩa. Nhân huệ vốn là 1 quan niệm trong đạo Nho nói lên cách đối nhân xử thế tốt đẹp dựa trên tình thương và đạo giữa người với người trong cuộc sống. Thế nhưng mà trong thời buổi có giặc xâm lăng, tác giả đã chi tiết hóa bộc lộ của 1 người biết sống nhân tức là hành động “trừ bạo” để “yên dân”. Ấy chính là chân lí khách quan thích hợp với tình hình thực tế của quốc gia. Con dân đất Việt xông pha ra mặt trận diệt giặc là điều thế tất vì nước Việt là của người Việt, có chủ quyền độc lập riêng. Điều này đã được khẳng định cứng cáp qua lịch sử, phong tục:
“Như nước Đại Việt ta từ trước.Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.Sông núi lãnh thổ đã chia.Phong tục Bắc Nam cũng khác.”
Qua các triều đại và cả sự hiện diện của những người hùng anh hào mỗi thời:
“Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập.Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương.Tuy mạnh yếu từng khi không giống nhau.Song anh hào chẳng lẽ cũng có.”
Khi thuyết minh về Bình ngô đại cáo, ta nhận thấy kế bên việc khẳng định nền chủ quyền, độc lập dân tộc, “Đại cáo bình Ngô” còn là 1 bản cáo trạng gang thép đối với những tội ác nhưng kẻ địch đã gây ra cho quần chúng ta suốt 2 mươi 5 dài xâm lăng. Trong những ngày đầu đặt chân lên quốc gia vì muốn đô hộ ta, chúng đã tỏ rõ là những kẻ gian trá, bịp bợm:
“Nhân họ Hồ chính sự phiền toáiQuân cuồng Minh thừa cơ gây họa.”
Chúng ra công bóc lột, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy hiểm:
“Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá béo, thuồng luồng.
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, lúc nỗi rừng sâu, nước độc.”
Gian ác hơn, hiểm độc hơn, chúng còn chuẩn bị hủy diệt sinh mệnh của con người bằng những cách cường bạo:
“Nướng thứ dân trên ngọn lửa tàn bạo,Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.”
Giặt hiện lên quá với những hình ảnh kinh rợn:
“Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán”
Thật sự những tội ác chất chồng nhưng chúng gây ra chẳng thể nào đếm hết:
“Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,Dơ dáy thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi.”
Khi nói về tội ác của giặc, tác giả đã chọn cái vô biên, cơ cực của “trúc Nam Sơn”, của “nước Đông Hải” cũng để nói về cái vô biên, khôn xiết là tội ác và sự dơ dáy của kẻ địch. Trong bản cáo trạng đó, ta có thể thấy tác giả gửi gắm vào đấy khi là sự sôi sục, phẫn nộ, lúc lại uất hận, nghẹn ngào. Tác giả đớn đau, cất tiếng kêu oán thù thán: “Không lẽ trời đất dung thứ” – “Ai bảo thần nhân chịu được?” và điều đấy cũng chính là bộc lộ của tấm lòng luôn hướng tới quyền sống của người dân, luôn lo cùng nỗi lo và đau cùng nỗi đau với quần chúng.
Với tội ác của giặc, quân dân ta đã đồng loạt đồng lòng đứng lên chống lại giặc ngoại xâm để bảo vệ nền độc lập. Những người người hùng cứu nước, và đặc trưng là vị minh soái tài 3 Lê Lợi dù có xuất thân phổ biến:
“Ta đây:Núi Lam Sơn dấy nghĩa,Chốn hoang dại nương mình”
Khi đấu tranh với kẻ địch lại trải qua vô vàn gieo neo:
“Tuấn kiệt như sao buổi sớm,Nhân tài như lá mùa thu.”
Có khi phải đối diện với rất nhiều sự thiếu thốn về lương thực và cả lực lượng:
“Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,Khi Khôi Huyện quân ko 1 đội.”
Nhưng với ý thức “Gươm mài đá, đá núi cũng mòn; voi uống nước, nước sông phải cạn”, với niềm tin “Trời thử lòng trao cho mệnh béo”, quân ta đã đồng lòng “gắng chí giải quyết gieo neo”. Cuối cùng sau nhiều 5 tháng người chủ tướng phải“đau lòng nhức óc”, “quên ăn vì giận”, “trăn trở trong cơn chiêm bao”, “băn khoăn 1 nỗi đồ hồi”…, quân dân ta đã đánh kẻ địch tới nỗi “sạch ko kình ngạc”, “tan tác chim muông”. Ta giành được độc lập, giặc thất bại ê chề là kết cuộc chẳng thể khác hơn cho trận đấu tranh xâm lăng phi chính nghĩa nhưng chúng gây ra. Tuy nhiên điều đáng nói ở đây là dù rằng giặc ác nghiệt, tàn nhẫn như thế vậy nhưng sau biết bao đớn đau, căm hận, ta vẫn lấy tấm lòng hiếu sinh để mở đường sống cho chúng. Như vậy, tới ta đã dùng tấm lòng nhân đạo để hóa giải hận thù. Thế mới thấy khi này cách hành xử với tội ác của giặc đã làm cho ý thức nhơn nghĩa của ta vươn lên 1 tầm cao mới.
Cuối cùng nền độc lập, tự do được xác lập lại cho quốc gia sau rất nhiều đau hải quan là kết quả tốt đẹp cho 1 dân tộc đấu tranh người hùng và biết sống nhơn nghĩa. Thuyết minh về Bình ngô đại cáo chẳng thể quên lúc Nguyễn Trãi thay Lê Lợi bá cáo phổ quát cho dân chúng quần chúng:
“Xã tắc từ đây bền vững,Giang sơn từ đây đổi mới.Kiền khôn bĩ rồi lại thái,Nhật nguyệt hối rồi lại minh.Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp,Ngàn thu vết nhục sạch làu.”
Lời tuyên bố cho thấy 1 niềm tin mãnh liệt của tác giả về nền thái hoà cứng cáp, lâu bền của dân tộc. Sau những tháng ngày sống cảnh áp bức, bóc lột u tối, mù mịt, quân dân ta đã tìm lại được ánh sáng cho sự sống của chính quốc gia mình. Hai cấu kết của bài cáo vang lên cũng chính là sự khép lại của thời gian đấu tranh oanh liệt và sự mở ra của 1 công đoạn tươi sáng, tăng trưởng:
“1 cố nhung phục thắng lợi, nên công oanh liệt nghìn 5;4 phương đại dương yên bình, ban chiếu duy tân khắp chốn.”
Thuyết minh về Bình ngô đại cáo sẽ thấy ngoài những bình diện về nội dung, “Đại cáo bình Ngô” còn xứng đáng là 1 tuyệt tác bởi những đặc điểm lạ mắt về nghệ thuật. Viết tác phẩm, Nguyễn Trãi đã sử dụng lối viết có sự liên kết uyển chuyển giữa văn học và chính luận. Ngoài ra, lúc viết tác phẩm, Nguyễn Trãi còn sử dụng giọng văn có sự chuyển đổi cởi mở hết sức, hình ảnh sử dụng trong bài cáo lại sinh động và hết sức hoành tráng.
Kế bên đấy, Nguyễn Trãi còn sử dụng lối liệt kê hình tượng phong phú, nhiều chủng loại, trình bày sự tương phản trong kháng chiến giữa ta và địch. Đoạn viết về cuộc khởi nghĩa của ta có thể xem là 1 trong những đoạn thơ rực rỡ về nghệ thuật của “Đại cáo bình Ngô”.
Nói tương tự là vì thi sĩ đã rất thành công trong việc trình bày những phương thức nghệ thuật về liệt kê hình ảnh và thủ pháp tương phản đối lập. Ta thì “điều binh thủ hiểm”, “chặt mũi đi đầu”, “sai tướng chẹn đường”, “tuyệt nguồn lương thực”, “4 mặt vây thành”; địch thì “động binh ko dừng”, “đem dầu chữa cháy”. Lực lượng của ta thì “sĩ tốt kén anh hùng hổ, bề tôi chọn kẻ vuốt nanh” còn nhìn quân giặc thì chúng lại hiện ra trong hình ảnh “thất thế”, “cụt đầu”, “đại bại tử vong”, “cùng kế tự tử”…
Có thể thấy, với những trị giá trên đây, “Đại cáo bình Ngô” xứng đáng là 1 tác phẩm lưu danh sử sách tới muôn thuở. Bài cáo ko chỉ khẳng định hùng hồn nền độc lập, chủ quyền của quốc gia nhưng còn góp phần trình bày cuộc tranh đấu chống giặc ngoại xâm kiên trì, quật cường và tấm lòng nhân đạo, ý thức nhơn nghĩa của dân tộc ta…

[rule_2_plain]

#Văn #mẫu #lớp #Thuyết #minh #tác #phẩm #Bình #Ngô #Đại #Cáo #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất


  • #Văn #mẫu #lớp #Thuyết #minh #tác #phẩm #Bình #Ngô #Đại #Cáo #Dàn #bài #văn #mẫu #lớp #hay #nhất
  • Tổng hợp: Mobitool

Trần Ris

Tôi là Trần Ris, tôi viết blog để chia sẻ các kiến thức hay đến các bạn. Chúc các bạn tìm được thông tin mình cần! Xin cảm ơn đã đọc và theo dõi blog của tôi!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button